De juiste balans

JAN VAN SCHENDEL – Het motto van het slotdeel Maximaal vangen is bij wedstrijdvissers altijd het uitgangspunt. Het materiaal wordt hierop aangepast en ook voor de elastiekmontage geldt het motto ‘de juiste balans’. In het slotdeel van deze driedelige reeks elastiekartikelen neemt Jan van Schendel de verschillende types elastiek onder de loep. De juiste balans met vislijnen en haakmaten blijkt erg belangrijk te zijn.

In de winter heb ik de meeste tijd om te vissen en dat doe ik zo vaak mogelijk. Gelukkig woon ik in een streek met verschillende jachthavens in de buurt en enkele commercials waar ook regelmatig wedstrijden worden gevist. Ik heb de laatste tijd nog eens goed opgelet wat je zo allemaal ziet aan de waterkant op het gebied van elastiek. Wat mij opviel, is dat ik in de jachthavens heel veel vissers zie die prefereren om geen elastiek te gebruiken.

Ergens begrijp ik hen wel. Je hebt daar een beperkte mate van getijdewater en het is veel gemakkelijker om je lijn te verlengen of in te korten wanneer je vist met een versneden hengeltop. Toch zijn er momenten dat je een goed afgesteld elastiek heel goed kunt gebruiken, met name wanneer je grote baarzen haakt. Alleen al daarom zal ik altijd elastiek gebruiken. Om precies te zijn volle elastiek met een diameter van 1 of 1,2 mm. De gebruikte bung komt met name hier prima tot zijn recht. Bijna voor iedere wedstrijd zet ik de gebruikte elastiek wel iets slapper of juist strakker, dit afhankelijk van de precieze visomstandigheden.

PERFECTE AFSTEMMING

Met vol bedoel ik simpelweg massieve elastiek. Dit is de soort die in Nederland verreweg het meest wordt gebruikt, met name bij de visserij op onze natuurlijke wateren. Het was ook het eerste type elastiek dat op de markt kwam. Deze volle elastiek is te verkrijgen in allerlei diameters, vanaf 0,5 tot wel 2 millimeter. Op vrijwel ieder Nederlands kanaal of ander soort natuurlijk water kun je wel met een diameter 0,8 mm, 0,9 mm, 1 mm of 1,2 mm uit de voeten. Die diameters komen overeen met de maten 4, 5, 6 en 8. In ons land vangen we nu eenmaal nog steeds hoofdzakelijk voorns en brasems, en bovendien zijn de wateren meestal relatief diep.

Voor mij is een van de belangrijkste aspecten, bij welke visserij dan ook, de juiste afstemming van het materiaal. Met name het gebruikte elastiek ten opzichte van de diameter van de vislijn is belangrijk. Nog belangrijker in dit verhaal is het gebruikte haakformaat, juist dit wordt vaak vergeten!

Juist wanneer je vist met volle elastieken moet alles heel goed op elkaar zijn afgesteld. Tenzij er heel goed is te vangen, zullen verreweg de meeste vissers, zeker tijdens wedstrijden, een haakje 18, 16 of hooguit 14 gebruiken in combinatie met een hoofdlijn van 12/00 of 10/00, met daaronder een onderlijn die 2/00 dunner is dan de gebruikte hoofdlijn. Wanneer de visserij matig is, dan zouden die hoofd- en onderlijn zelfs nog wel eens iets dunner mogen zijn en ook de gebruikte haakmaat zal kleiner zijn: een nummer 20 of zelfs 22 of 24.

Bij dit soort materiaal is een elastiekmontage in balans ultrabelangrijk! Een goede afstelling betekent voor mij dat het elastiek zodanig is afgesteld dat deze helemaal de hengeltop in ‘glijdt’ wanneer je de spanning eraf haalt. Dat is met kleine haken en dunne lijnen superbelangrijk. Bij een te strakke afstelling zul je heel veel vissen verspelen bij het zetten van de haak. Wanneer het geheel te strak afgesteld is, dan komt het elastische vermogen te laat op gang. Je zult het soms maar amper voelen, maar op het moment van het zetten van de haak verspeel je de vis omdat de haak gewoon niet optimaal wordt gezet zoals dat heet. Die vis wordt vaak vlakbij, of beter gezegd, pal op de voerplek verspeeld, en veel vissers weten wel wat voor gevolgen dat kan hebben. De verspeelde vis kan de andere azende vissen verstoren. Als dat gebeurt, dan is dat echt een drama! Het is essentieel dat onder dit soort omstandigheden alles perfect moet kloppen. Alle kleine visjes kun je uit het water tillen, de wat grotere dienen geschept te worden.

LUSVERBINDING

Ik bevestig de vislijn aan het elastiek door eerst aan het boveneinde van het nylon een grote lus te knopen met een zogenaamde 8-knoop en op het bovenste stukje van de lus op dezelfde manier nog een klein lusje. De bevestiging gaat als volgt: eerst open ik de grote lus en trek daar het stukje nylon dat meteen onder de lus zit door de lus heen. Daarna steek ik de knoop van het elastiek door de gevormde opening heen en trek alles dicht en tegen het knoopje aan. Daarna schuif ik het rubber kraaltje tegen deze bevestiging aan. Wanneer ik de bevestiging los wil maken, schuif ik het rubber kraaltje weg van de bevestiging, trek simpelweg aan het kleine uitstekende lusje van het nylon en alles gaat open. Supersimpel en maximaal effectief. Daar houd ik van!

1 van 3

SLIP ELASTIEK

Tot niet zo lang geleden gebruikte ik een spuitbusje met een lubricant op siliconenbasis om het elastiek zo soepel mogelijk door de hengel te geleiden. Op zich werkte dat prima, maar sinds ik zogenaamd ‘slipelastiek’ ben gaan gebruiken, is dat niet meer noodzakelijk. Dat elastiek is namelijk al voorbewerkt; simpelweg aan de waterkant het elastiek iets bevochtigen is al voldoende om alles weer maximaal te laten functioneren.

Het is wel zaak om voor iedere vissessie alles te controleren. De elastiekmontage moet gewoon optimaal door de binnenkant van de hengeltop (en tweede hengeldeel) glijden. Met minder moet je echt geen genoegen nemen. Verder is het altijd goed om voor iedere vissessie de kraaienpoot of connectorbevestiging te controleren. Als er ergens iets zou kunnen breken, dan is het bij die bevestiging of knoop omdat daar het elastiek wat kan verweren. Je zult een keer een vis haken en op dat moment breekt het elastiek op het verweerde gedeelte. De dobber zal terugvallen op het water en zal in het ergste geval onder water verdwijnen wanneer de vis gehaakt was. Zo niet, dan blijft de montage op het water staan en kun je deze misschien nog redden.

Voor de winterse jachthavenvisserij gebruik ik dus vol elastiek. Gaat het vooral om kleinere vissen, dan is dat slipelastiek van 1 mm diameter. Gaat het om een visserij met veel en grotere vis, dan kies ik voor 1,2 mm vol slipelastiek. Wanneer je een diameter 1,2 mm gebruikt die je wat strakker hebt afgesteld, dan kun je vissen tot ruim 300 gram zonder problemen uit het water tillen in plaats van te scheppen.

HOLLE ELASTIEKEN

Sinds enkele jaren zie je ook steeds meer holle elastieken langs de waterkant, en dan met name op de verschillende commerciële, karpergeoriënteerde vijvers. Holle elastieken zijn er vanaf een diameter van 1,2 tot en met 3,6 mm. De meeste vissers zullen zich beperken tot de diameters vanaf 1,8 tot en met 2,5 mm. Zeker op onze Nederlandse vijvers, waar het maar zelden een visserij betreft waarbij echt enorme vangstgewichten voorkomen, volstaan deze diameters. Welke diameter je moet inzetten, hangt vooral af van de grootte van de te vangen vissen en ook van hoeveel er te vangen zijn. Het is belangrijk om iedere gehaakte vis te landen, en vanuit dat uitgangspunt is het zaak om nooit een te dik elastiek te gebruiken. Beter een iets dunnere diameter, waardoor de dril misschien iets langer duurt, dan een vis die je verspeelt.

HOL & VOL

Wat is het verschil in eigenschappen tussen een vol en een hol elastiek? Als je een 1,8 mm vol met een 1,8 mm hol elastiek vergelijkt, dan zie je dat het volle elastiek over minder trekkracht beschikt en tevens minder ver uitrekt.

Als het een visserij betreft op grove en sterke vis (zoals karpers, kruiskarpers of zeelt) of met zware dobbers aan de slag moet gaan, dan verkies ik hol elastiek boven vol elastiek. Een hol elastiek monteer ik altijd via een side-pullersysteem in de hengel. Met zo’n systeem kun je schakelen en de lengte van het elastiek optimaal benutten. Bij een eerste run van een grote karper kun je de vis opvangen door de gehele lengte van het elastiek te benutten. Wanneer de vis onder de kant is, kun je de druk opvoeren door handmatig het elastiek in te korten.

Tegenwoordig heb je pullersystemen, die je ongelooflijk goed kunnen helpen tijdens de dril van een gehaakte vis. Eerst waren er de Pulla-bungs waar elastiek doorheen liep en waardoor je tijdens het landen van een vis meer druk kon uitoefenen door simpelweg een stukje elastiek uit de bung te trekken, zodoende kwam er meer spanning op te staan. Wat later kwamen de eerste hengels op de markt die topsets hadden met zogeheten side-pullersysteem. De gebruikte elastiek hangt daarbij ergens bij de verbinding tussen het tweede en derde hengeldeel uit het (vaak versterkte) hengeldeel.

Je kunt altijd voor de juiste spanning op de elastiek zorgen door simpelweg een rubber kraaltje tegen het hengeldeel te positioneren en het laatste stuk elastiek uit de hengel te laten bungelen. Je hebt van dat stukje elastiek tijdens het vissen geen last, maar wanneer je een echt grote vis haakt, zal dat laatste stukje elastiek door de rubber kraal heen, al dan niet gedeeltelijk, in het hengeldeel schuiven en je helpen door de extra rekkracht die zo wordt gecreëerd. Simpelweg nadat de vis gevangen is even het kraaltje op de juiste plek terugschuiven, en je vist weer op exact dezelfde manier. Deze side-pullersystemen zijn echt een fantastische uitvinding en eigenlijk zo’n simpele hulp om grote vissen ook echt in het schepnet te krijgen.

BONUSVISSEN

Hetzelfde geldt voor de moeilijke koudere periode op visvijvers. Vaak dien je iets dunnere hoofd- en onderlijnen te gebruiken om genoeg aanbeten te krijgen. Ook een kleiner haakaas en dito haak helpen je daarbij. Wanneer je een side-pullersysteem gebruikt, dan kun je een maatje dunner elastiek gebruiken, en dat is zo belangrijk wanneer je kleinere haken gebruikt!

Ook bij deze type visserij geldt dat alles zo goed mogelijk in balans moet zijn. Zelfs in het internationale vissen hebben deze side-pullersystemen en holle elastieken inmiddels hun intrede gedaan. Logisch, want soms zie je hele grote graskarpers gehaakt worden of barbelen. Met andere woorden, echt hele sterke vissen. En ook zware vissen die een echte bonus zijn voor het vangstgewicht. Ook dan is het gebruik van zo’n pullersysteem echt een verademing.

Verschillende hengelsportmerken hebben inmiddels hybride elastiek in hun assortiment. Het betreft hier volle elastieken met de eigenschappen van holle elastieken. Ik heb verschillende internationale topvissers dit materiaal inmiddels zien gebruiken. In ons land zag ik het tot op heden nog nooit gebruikt worden. Hoewel ik deze elastieken prima zag functioneren, zie ik persoonlijk nog niet echt het voordeel ten opzichte van de holle elastieken.

NATUURLIJKE WATEREN

NIKS VERSPELEN

Wat voor elastiek je ook gebruikt, wat voor type visserij het is: elastiek moet altijd goed in balans zijn met de gebruikte vislijnen en met de gebruikte haken. Het gaat uiteindelijk slechts om één ding, en dat is om maximaal effectief te vissen. Of ik bij een wedstrijd betrokken ben als visser of coach, aan één ding heb ik altijd een vreselijke hekel: verspeelde vissen. Het zijn namelijk altijd net die vissen die het verschil maken tussen goed presteren en falen. Natuurlijk, iedere visser verspeelt vissen, en dat is ook precies het excuus dat ik altijd weer hoor. Dat klopt, en soms is daar ook niets aan te doen. Toch kun je jezelf als visser onderscheiden door niet alleen zo perfect mogelijk te vissen, maar ook door het percentage verspeelde vissen zo laag mogelijk te houden. Hoe dat kan? Door het voor de omstandigheden perfecte materiaal te gebruiken in combinatie met de perfecte elastiekmontage. Zo simpel is het gewoon!

COMMERCIALS EN VISVIJVERS

|> Lees ook Deel 1 en Deel 2

Het bericht Vissen met Elastiek – deel 3 verscheen eerst op Beet Magazine.

Alle ins en outs

JAN VAN SCHENDEL – In deel 1, van deze driedelige reeks, beschreef ik de beginjaren van het elastiekvissen. Het is tegenwoordig bijna niet meer voor te stellen dat je de voordelen van elastiek ontkent. Deze maand neem ik de elementen onder de loep die je nodig hebt om een elastiekmontage te maken.

Op sommige aspecten van een wedstrijd heb je weinig invloed. Als visser zul je het moeten doen met en op de plaats die je krijgt toegewezen, of die plek nu goed is of niet. Het is dan ook nutteloos om je er verder druk over te maken. Veel beter is het om je te concentreren op de dingen waarop je wel invloed hebt en ervoor te zorgen dat je die zo perfect mogelijk kunt uitvoeren.

Een van de dingen waarop je 100% invloed hebt, is het gebruikte materiaal. Dat moet voor de omstandigheden perfect zijn. De gebruikte elastiekmontage mag nooit falen en moet het maximale uit de mogelijkheden halen. Een simpele aanpak werkt in onze sport bijna altijd het best. Vooraf overal goed over nadenken en dan het juiste materiaal voorbereiden. Naarmate je meer ervaring krijgt, zul je vaker dat juiste materiaal op de goede manier weten te gebruiken. Dat levert dan weer betere resultaten op, wat weer meer vertrouwen oplevert, enzovoort. Deze teksten lijken misschien simpel, maar geloof me, zo gaat het in de wedstrijdvisserij.

ELASTIEKSYSTEMEN

Er zijn verschillende systemen voor hoe je elastiek in de hengel kunt bevestigen: het bung-systeem en het side puller-systeem. Bij de bung zit het complete elastiek in de hengel gebouwd en kun je tijdens het drillen geen invloed uitoefenen op de weerstand van het elastiek. Bij de modernste side puller-systemen komt het elastiek via een speciale opening aan de zijkant van de hengel naar buiten. Je hebt van dat stukje elastiek tijdens het vissen geen last, maar wanneer je een echt grote vis haakt, zal dat laatste stukje elastiek je helpen door de extra rekkracht die wordt gecreëerd. Deze side puller-systemen zijn echt een fantastische uitvinding en eigenlijk zo’n simpele hulp om grote vissen ook echt in het schepnet te krijgen.

Voor een goede elastiekmontage heb je naast elastiek het volgende nodig: een bush, een connector of kraal, een threader en een bung. Zo, lekker handig zijn al die Engelse termen, zeker voor de niet of nauwelijks Engels sprekende vissers… Ik zal deze items hier allemaal volledig uitleggen.

DE BUSH

De bush is een kunststof busje dat op het uiteinde van het topdeel wordt geplaatst. Het zorgt ervoor dat het elastiek soepel uit de top komt; het beschermt het elastiek tegen de scherpe rand van het carbon. Je hebt internal en external bushes, die respectievelijk in en over het uiteinde van de hengeltop komen. Ik adviseer altijd de internal versie. Zo’n busje druk je dus in de top. Sommige vissers lijmen ze vast, maar vaak is dit niet nodig. Je hebt verschillende diameters bushes die matchen bij de hengeltop en de dikte van het elastiek.

Vaak moet de hengeltop worden ingekort om het topbusje erin te laten passen. Juist hier maken veel vissers een grote fout. Ze zijn bang om veel lengte af te zagen. Als je bijvoorbeeld 60 centimeter moet inkorten, dan volgt er paniek over de visafstand. In de praktijk zal de precieze maximale lengte voor het vissen zelf niet aankomen op enkele centimeters. Maar wanneer je toch die maximale lengte wilt hebben, dan kun je dat bereiken door aan het achtereinde van de hengel een verlengstuk te gebruiken. Mijn advies? Zaag bij twijfel het hengeltopje gerust iets verder af, waardoor je een topbusje kunt gebruiken dat meer dan ruim voldoende is voor de diameter van het gebruikte elastiek. Hoe beter dit is verzorgd, des te beter zal de elastiek door de hengeltop lopen en er ook weer in terugglijden nadat er spanning op heeft gestaan. Ik heb al vaak een bijna complete lengte van de hengeltop afgezaagd om dit te bereiken. Bij twijfel iets verder afzagen is het beste advies dat ik kan geven. Een en ander hangt ook mede af van de kwaliteit van de hengel. Wanneer je er een beetje op let, zie je heel vaak vissers die tijdens het vissen een stukje elastiek hebben dat buiten de hengeltop hangt. In verreweg de meeste gevallen is de reden heel simpel: de elastiek heeft niet genoeg ruimte aan de binnenzijde van de hengeltop. Iets verder afsnijden dus! Bij duurdere hengels zie je tegenwoordig vaak dat de busjes al in de hengeltoppen zitten bij aankoop. Hoe duurder de hengel, hoe beter ook de kwaliteit van het gebruikte carbon is. Vaak zal de hengel ook strakker zijn, met name in het topgedeelte. Ik heb altijd een bloedhekel aan hengeltoppen die, nadat de elastiekmontage is gemaakt, nog steeds te veel buigen. Juist dat zorgt voor het opstroppen van de elastiek in de hengeltop tijdens de dril van een vis.

KRAAIENPOOT

Je moet natuurlijk de vislijn aan de elastiekmontage maken, daar zijn verschillende methoden en bijbehorende materialen voor. Zo heb je het ‘kraaienpoot-systeem’. Ook heb je een zogenaamde ‘connector’, die speciaal voor dit doel is gemaakt. Veel vissers gebruiken connectors en op zich is dat prima. Zorg in dat geval altijd voor een connector die zo klein mogelijk is.

Het ‘kraaienpoot-systeem’ gebruik ik wanneer ik volle elastiek gebruik en wanneer ik holle elastiek gebruik, maak ik gebruik van een Drennan dacron-bevestiging (te koop in de meeste hengelsportwinkels).

KRAAIENPOOT

Je moet natuurlijk de vislijn aan de elastiekmontage maken, daar zijn verschillende methoden en bijbehorende materialen voor. Zo heb je het ‘kraaienpoot-systeem’. Ook heb je een zogenaamde ‘connector’, die speciaal voor dit doel is gemaakt. Veel vissers gebruiken connectors en op zich is dat prima. Zorg in dat geval altijd voor een connector die zo klein mogelijk is.

Het ‘kraaienpoot-systeem’ gebruik ik wanneer ik volle elastiek gebruik en wanneer ik holle elastiek gebruik, maak ik gebruik van een Drennan dacron-bevestiging (te koop in de meeste hengelsportwinkels).

ZO MAAK IK HET KRAAIENPOOT-SYSTEEM

Eerst trek ik een rubber kraaltje op de elastiek en daarna knoop ik een simpele lus aan het uiteinde van de elastiek, vergelijkbaar met een onderlijnlus. Vervolgens knip ik op circa 2 mm van de knoop de lus weg en ook het vrijstaande uiteinde knip ik op 2 mm af. Wat overblijft is dus de knoop met drie uitstekende deeltjes elastiek van elk 2 mm. Met enige fantasie kun je hier een poot in zien; in de volksmond wordt dit daarom een ‘kraaienpoot’ genoemd. Achter deze kraaienpoot bevestig ik op een speciale manier de dobbermontage. Het rubber kraaltje zorgt voor een zo goed mogelijke afsluiting van de hengeltop en de bush, zodat daar geen water in kan lopen.

1 van 6

DACRON CONNECTOR

Een connector is simpelweg het verbindingsstukje tussen elastiek en vislijn. Hoe kleiner de connector des te beter. Hij is niet meer dan ‘een noodzakelijk kwaad’ wat mij betreft en daarom prefereer ik een dacron bevestiging (die kant en klaar te koop is),
zoals op deze foto’s te zien is of een kraaienpoot bevstiging

1 van 8

THREADER

Een goede elastiekmontage is minimaal 2 meter lang, zelf gebruik ik zo’n 2,5 meter. Ik zie vaak dat vissers de elastiek slechts door het topdeel van de hengel gebruiken. Dat is echt te kort, want je hebt gewoon te weinig lengte aan elastiek om genoeg ‘rek’ te verkrijgen om grotere gehaakte vissen te kunnen landen. Met een brasem aan de haak zal het nog wel goed komen misschien, met grotere en sterkere vissen zeker niet!

De threader is een soort gitaarsnaar waarmee je de elastiek door de hengeldelen trekt. Bij dikkere maten elastiek heb je dit hulpmiddel vaak niet eens nodig, mits de binnenzijde van de hengeldelen droog is.

THREADER

Altijd eerst de connector of kraaienpoot op het elastiek monteren. En ook altijd werken van ‘dun naar dik’. Dus je haalt eerst het elastiek door de hengeltop, daarna door het tweede hengeldeel en vervolgens de bevestiging van de bung.

1 van 4

DE BUNG

De bung is simpelweg de elastiekbevestiging die is bedoeld voor in het tweede, of in sommige gevallen zelfs het derde hengeldeel. In feite is een bung een soort tuigenplankje waar je het elastiek aan vastmaakt en omheen wikkelt. Door de mate van wikkelen bepaal je de spanning van het elastiek. Door een conisch gevormd deel zal de bung houvast vinden op een plek in de hengel. Het belangrijkste aan de gebruikte bung vind ik dat er een soort minuscuul ‘plankje’, zoals ik het noem, is meegegoten ín het kunststof, waardoor je heel gemakkelijk de gebruikte elastiek binnen enkele seconden kunt aanpassen aan de exacte visomstandigheden.

De foto zegt meer dan duizend woorden. Voorbeeld: je bent aan het vissen en de visserij is veel beter dan gedacht. Er moet ‘gas gegeven worden’. Heel even de elastiek iets strakker afstellen en plotseling kun je vissen uit het water tillen die je eerst moest scheppen. Je wint met deze actie tijd, en tijd is vis. Wanneer daarentegen de visserij ultramoeilijk is, moet je vaak vissen met een dunnere onderlijn en fijnere haak om nog aanbeten te krijgen. Dan moet de elastiek juist wat losser worden afgesteld. Juist dit is zo belangrijk! Je zult zo gehaakte vissen vangen in plaats van verspelen bij het zetten van de haak.

Je weet natuurlijk vooraf nooit hoe de visserij exact zal zijn. Met behulp van de bung kun je alles binnen ‘no time’ perfectioneren. De standaardmontage die ik gebruik is altijd hetzelfde: de gebruikte elastiek moet zodanig zijn afgesteld dat, wanneer je de spanning van de elastiek afhaalt, deze nog net volledig terug de hengeltop inloopt. Het elastiek moet dan niet strakker of losser staan, maar perfect onder spanning.

SIDE PULLER

Tegenwoordig heb je ook nog de verschillende puller-systemen die je ongelooflijk goed kunnen helpen tijdens de dril van een gehaakte vis. Eerst waren er de Pulla-bungs waar elastiek doorheen liep en waardoor je tijdens het landen van een vis meer druk kon uitoefenen door simpelweg een stukje elastiek uit de bung te trekken, waardoor er meer spanning op kwam te staan. Wat later kwamen de eerste hengels op de markt die topsets hadden met een zogeheten side puller-systeem. De gebruikte elastiek hangt daarbij ergens bij de verbinding tussen het tweede en derde hengeldeel uit het daar vaak versterkte hengeldeel. Deze side puller-systemen zijn echt een fantastische uitvinding en eigenlijk zo’n simpele hulp om grote vissen ook echt in het schepnet te krijgen!

ZO WERKT DE SIDE PULLER

Je kunt altijd voor de juiste spanning op de elastiek zorgen door simpelweg een rubber kraaltje tegen het hengeldeel te positioneren en het laatste stuk elastiek uit de hengel te laten bungelen. Je hebt van dat stukje elastiek tijdens het vissen geen last. Wanneer je een echt grote vis haakt, dan zal dat laatste stukje elastiek door de rubber kraal heen, al dan niet gedeeltelijk, in het hengeldeel schuiven en je helpen door de extra rekkracht die zo wordt gecreëerd. Simpelweg nadat de vis gevangen is even het kraaltje op de juiste plek terugschuiven en je vist weer op exact dezelfde manier.

1 van 5

Het bericht Vissen met elastiek – deel 2 verscheen eerst op Beet Magazine.

Mokumse joekels

Grote voorn, meer is er bij Jan van Schendel niet nodig om hem enthousiast te krijgen. Als het dan ook nog eens om grote aantallen gaat is hij al helemaal niet meer te houden! Liever gisteren dan vandaag ging hij op pad om ze te vangen. Vlakbij de woonboot van ex-Beet redacteur Juul Steyn houden zich enorm veel en grote voorns op. Ideale ingrediënten voor een nieuwe aflevering Cityfishing!

Er is enorm veel viswater in Amsterdam, maar er zijn erg weinig goed bereikbare plekken. Nog maar kortgeleden had ik de mogelijkheid om Amsterdam eens aan de tand te voelen. De Da Costakade om precies te zijn en hoewel ik ervan overtuigd ben dat daar normaal gesproken echt goed te vangen is, vroor het precies in de nacht voor de visdag pittig en vielen de vangsten (waarschijnlijk daardoor) iets tegen. Binnen twee weken zag ik wat foto’s van ‘bakken van voorns’, die werden gevangen op maar enkele kilometers van waar ik had gevist in heel diep water. Al snel werd besloten tot een nieuwe Amsterdamse visdag en wat een prachtige dag is dat geworden!

De Borneokade ligt net iets ten oosten van het centrum van de stad en het eerste wat me bij aankomst opvalt is hoe relatief rustig het hier is. Je hebt hier echt niet het gevoel dat je middenin de grootste Nederlandse stad aan het vissen bent.

Royaal

Het water is hier langgerekt, langs de kade liggen woonboten en één van die boten wordt bewoond door ex-Beet redacteur Juul Steyn. Hij was het die me naar hier had gelokt. Zijn enthousiaste verhalen hebben ervoor gezorgd dat we nu voor een tweede maal in Amsterdam zijn neergestreken.

Juul is zelf visser in hart en nieren, hij begrijpt als geen ander wat wintervissen inhoudt. Vlak voor onze aankomst heeft hij de stek pal tegen een woonboot nog van wat voer voorzien. De stek is luxueus. Een royale houten steiger die aan één kant aan een woonboot grenst. En dat is als het goed is waar de vissen zich bevinden; onder die woonboot. Een prettige bijkomstigheid is dat het een perfect beschutte plek is. Geen overbodige luxe want het is echt hondenweer met volop regen en storm.

Het wordt hoe dan ook een bijzondere visdag, want dit is absoluut de diepste visplaats die ik in jaren heb bevist; zelfs pal tegen de eigen oever is het al 6 meter diep, op de stek tegen de 7 meter. Gedurende de hele dag heb ik om die reden ook met een compleet hengeldeel achter me gevist. Telkens als ik een vishaak moet ik dat extra hengeldeel volledig gebruiken om de vis uit het water te kunnen tillen! Zo diep is het hier.

Het vissen op diep water zorgt altijd voor een extra uitdaging. Het is veel moeilijker om aas en voer op exact de goede visplek te krijgen in vergelijking met het vissen op ondiepere wateren. Gelukkig is er maar weinig stroming en is de bodem redelijk vlak.

Ik besluit om het lokvoer iets extra te bevochtigen. Dit voer bestaat overigens uit precies dezelfde samenstelling die ik altijd en overal gebruik tijdens de wintermaanden bij het vissen op voorn; 1 liter van den Eynde Supercrack Voorn zwart en dat aangemaakt met zoveel mogelijk verse duivenmest. Duivenmest bevat vocht, wat in principe genoeg is om het voer mee aan te maken. Ik voeg er (in principe) dus geen extra water aan toe.

Baitdropper

Ik heb het nooit precies gewogen maar uit ervaring weet ik ongeveer hoeveel duivenmest er nodig is om deze hoeveelheid droogvoer te bevochtigen. Ik schat dat je toch wel 1 kilo duivenmest kunt gebruiken om die ene liter droogvoer de juiste vochtigheid te geven. Voor ondiepere wateren houd ik ervan om dit voer zo droog mogelijk te gebruiken. Door het grote percentage duivenmest verkrijg je een behoorlijk bindend lokaas met heel veel ‘werkende’ (stijgende en weer dalende) voerdeeltjes. Dit zorgt onder water voor een enorm lokkende werking op voorns!

Zo zonder extra bevochtigen vissen op deze grote diepte zou echter te riskant zijn. Vandaar dat ik het voer toch ietsje natter heb gemaakt. Ik voer 4 flink stevig aangedrukte voerballen met daarin flink wat casters en hennepkorrels. Ik ben ervan overtuigd dat mijn voerballen de bodem compact bereiken en pas daarna openbreken.

Om er nog zekerder van te zijn dat er ook los aas op de juiste stek belandt, maak ik gebruik van een zogenaamde baitdropper. Dat is een metalen kooitje met dekseltje die je heel makkelijk aan je haak kunt bevestigen. Dit kooitje kun je vervolgens volstoppen met voer naar keuze. Het ingenieuze aan dit ding is dat de onderantenne ergens tegenaan moet tikken om het aas vrij te geven. Met andere woorden, zet de baitdropper met de hengel op de bodem van het water, het dekseltje springt open en de inhoud komt naar buiten. Met deze dieptes heb je dit gewoon nodig. Het bijvoeren van los aas is geen optie; omdat je nooit weet waar het op de bodem terecht gaat komen. Daarnaast is de kans erg groot dat je onnodig veel kleine vis gaat aanlokken.

Puzzel

Ook al is er dan weinig tot geen stroming, je kunt op dit soort dieptes gewoon niet licht vissen. Ik besluit om vandaag mijn zwaarste handgemaakte ‘jachthavendobber’ te gebruiken: een lang, slank model met net onder de antenne een plat, wit vlakje. Een ongebruikelijk dobbermodel misschien, maar geloof me, voor mij werkt het prima. De dobber is 4,5 gram zwaar, de hoofdlijn is 14/00 en de onderlijn 12/00 mm. De gebruikte haak is een B711 Kamasan maat 15. Niet bepaald fijn materiaal, maar dat zou vandaag ook echt niet nodig zijn.

Het duurt misschien 30 seconden nadat de dobber voor het eerst in het water staat voordat ik de eerste vis al haak. Bij de volgende inzet gaat de dobber al niet meer staan en wordt het aas onderweg al gepakt. Tja, dan weet je natuurlijk dat er heel veel vis aanwezig is!

Het grootste ‘probleem’ in het begin is de relatief kleine vis; het is even puzzelen om de juiste manier te vinden om ook die grotere voorns aan de schubben te komen. Ik besluit allereerst om iets op de bodem te vissen, ongeveer een halve dobberlengte en verder zo direct mogelijk met al het lood bij elkaar pal tegen de onderlijnbevestiging. Verder worden de maden die ik in het begin gebruikte als haakaas vrijwel meteen vervangen door twee casters.

Nadat ik aardig wat kleinere vissen vang, wordt al snel duidelijk dat er wel degelijk grotere voorns aanwezig zijn. Vissen van 200 gram en meer wel te verstaan! Ik moet alleen zien uit te vinden hoe met name die te gaan vangen.

De oplossing is eigenlijk simpel; ik besluit al snel om flink wat aas bij te voeren, casters en hennep. De baitdropper bewijst vandaag absoluut zijn waarde! Al dat aas bereikt via de baitdropper de bodem en juist daar houden die grotere voorns zich nu op.

Deze tactiek werkt super, na een poos vang ik alleen nog maar grote voorns. Met zelfs een exemplaar dat zeker de 500 gram haalt. Fantastisch! Met in het achterhoofd die 6 meter diepte pal tegen de oever, kan ik het niet laten om daar ook twee ballen voer te droppen. Ik zal en moet daar ook even de dobber laten zakken! Meteen nadat het haakaas de bodem bereikt gaat de dobber onder en ook hier zijn de voorns van stevig formaat!

Feeder

Alles bij elkaar is dit echt een fantastische vissessie geworden. Mijn verwachtingen zijn waargemaakt en zelfs overtroffen! En dat ondanks de vrij korte duur van deze sessie. Het weer verslechterde en er werd sneeuw voorspeld, reden om op tijd in te pakken. Alles bij elkaar heb ik slechts een ruime twee uur gevist en toch wel een kilo of zes aan voorn gevangen. Als ik hier nog eens neer mag strijken dan is er één ding dat ik anders ga doen. Ik zal dan zeker ook voeren met maïskorrels, al dan niet gecrusht of geknipt in het voer. Ik weet bijna zeker dat je op die manier helemaal de grotere vissen kan uitsorteren. Tijdens die remise zal ik overigens ook mijn feederhengel meebrengen. Ik heb begrepen dat hier, naast al die voorns, ook enorm veel brasem te vangen is! Wat een schitterende visserij.

Duivenmest

Als je duivenmest in je voer wilt gaan gebruiken is het belangrijk dat je een goede duivenmelker vindt. Liefst iemand die net zo begaan is met zijn duiven als jij met de hengelsport. Zo iemand zal dagelijks de duivenkooien schoonmaken en juist dat is belangrijk. Duivenmest moet vers zijn om ermee te vissen. Dit kun je makkelijk checken door eraan te ruiken. Ruik je ammoniak? Dan is het niet vers! Verder is het allemaal betrekkelijk simpel. De mest wordt verzameld in een vorm naar keuze. Ik druk het in bakjes en vries het dan meteen in.

De beste tijd om mest te verzamelen is van november tot januari. In deze tijd krijgen de duiven geen medicatie en laten ze het minst veren lost. Met als resultaat; erg schone mest! Zelf gebruik ik de mest gewoon zo, rechtstreeks uit de kooi. Je kunt er echter voor kiezen om de mest te spoelen. Dit doe je door de mest in een panty te kappen en te spoelen met stromend water tot het moment dat het water dat de panty verlaat niet meer groen van kleur is. Door de mest te spoelen verliest de mest wel zijn bindende eigenschappen, dat is iets om rekening mee te houden!

Het bericht Cityfishing met JVS – Amsterdam verscheen eerst op Beet Magazine.

De beginjaren

Was vroeger alles beter? Nou, zeker voor wat betreft onze sport niet bepaald. Met de tijd zijn allerlei gebruikte materialen kwalitatief steeds beter geworden en vaak vervangen door beter materiaal. Een van de grootste veranderingen ‘of all times’ moet toch wel het gebruik van elastiek zijn. Elastiek wordt vandaag de dag vrijwel algemeen gebruikt; je zag dit werkelijk nooit toen ik begon met vissen, of beter gezegd: vrijwel nooit.

Destijds was Gerrit Broeren de uitzondering op de regel. Gerrit was een van de beste wedstrijdvissers in Nederland en qua visstijl was hij totaal anders dan iedereen. Allereerst, hoewel Gerrit zeker niet bestempeld kon worden als bodybuilder, gebruikte hij zelden of nooit een viskoffer. Hij viste altijd staand en al zijn gebruikte hengelsportmateriaal was daar ook op afgestemd. Probeer dat staande vissen maar eens, ik ben ervan overtuigd dat je tien minuutjes meer dan lang genoeg vindt! Verder viste Gerrit altijd, ook op stromende wateren, met elastiek aan het topeinde van zijn hengel, terwijl toen iedereen zogenaamde versneden toppen gebruikte met aan het einde een buigend stukje glasfiber. Dat elastiek ‘bungelde’ tussen de hengeltop en de gebruikte vislijn en werd bevestigd onder een kort stukje omgebogen aluminium ter vervanging van het versneden gedeelte van de hengeltop.

Ik heb als beginnende visser verschillende keren geprobeerd om de vismanier van Gerrit te kopiëren, maar ik kon er nooit mee overweg. Natuurlijk zag ik de voordelen van het gebruik van elastiek, maar wat mij betreft waren de nadelen groter. In ons winderige landje kon ik nooit de dobber mooi stil in het water houden omdat de wind vrij spel had op het gebruikte elastiek. Het blokkerend vissen, hoewel dat toen niet zo vaak nodig was, lukte me al helemaal niet. Gerrit ging dat allemaal veel beter af, dat bleek wel uit zijn resultaten!

Bedenkelijk gezicht

Alweer een aantal jaren later verschenen er plots voorgebogen, holle topjes waar het elastiek doorheen liep. Dat was al een hele verbetering, maar nog steeds beviel het me allemaal niet goed genoeg. Ik bleef dus doorvissen, net als vrijwel iedereen, met mijn vertrouwde versneden toppen. Dat deed ik nog steeds toen ik, weer een aantal jaren later, op regelmatige basis wedstrijden ging vissen in Engeland. Daar was een versneden hengeltop inmiddels zowat een bezienswaardigheid. Iedereen gebruikte daar toen al elastiek op dezelfde manier zoals het inmiddels ook hier is ingeburgerd. Ik heb daar vaak bedenkelijke gezichten gezien over het systeem dat ik gebruikte.

Zeker destijds, midden jaren ‘80 van de vorige eeuw, had je in Nederland maar zelden te maken met grote vissen die gehaakt werden. De visserij was bijna puur voorn-gericht en in het midden en westen van Nederland ging het vaak ook om kleine kolblei. Brasems werden er toen echt niet veel gevangen en over andere vissen dachten we amper na. In Engeland bleek dat heel anders te zijn. Daar moest je regelmatig zeelten vangen en tijdens de zomermaanden heel vaak paling. Ook kopvoorns, en toen ook al karpers, kwamen voor. Kortom, grotere en vooral veel sterkere vissen dan wij hier gewend waren om te vangen.

Vertrouwen

Vertrouwen is voor mij zowat het belangrijkste aspect in onze sport. Heel lang viste ik in Engeland nog gewoon door met mijn vertrouwde materiaal. Maar eerlijk is eerlijk, langzaam maar zeker begon het steeds meer te ‘knagen’. Ik moest gewoon bekennen dat ik toch wel een aantal heel belangrijke vissen had verspeeld; vissen die mij heel duur kwamen te staan. De ommekeer kwam uiteindelijk na weer een hele grote verspeelde vis, die ik tien minuten aan de haak had gehad en me gewoon de winst kostte in een hele grote wedstrijd. Tja, een brasem van minimaal 2,5 kilo aan een 06/00 mm onderlijntje en een haakje 26 is nu eenmaal een hele slechte combinatie met een versneden hengeltop… Na die vis was het dus echt klaar en besloot ik om over te stappen. Ik heb na die dag nooit meer een versneden hengeltop gebruikt.

In Engeland viste ik altijd samen met Bob Nudd. Hij was een meester in het gebruiken van de juiste elastiekdikte en de mate van op spanning zetten. Dat heeft mij natuurlijk veel tijd bespaard. Bob had me altijd in mijn waarde gelaten met mijn vismanier, hoewel hij me tig keer had geadviseerd om ook elastiek te gaan gebruiken… Toen ik eindelijk zover was om over te stappen, leerde hij me meteen alle juiste basisprincipes.

Zo heb ik dus eigenlijk zelfs nooit ook maar de kans gehad om iets verkeerd aan te leren. Juist dat verkeerd aanleren is iets wat ik zo vaak langs de waterkant zie! Geloof me dat er meer vissers zijn die niet maximaal gebruik maken van de mogelijkheden van het gebruikte elastiek dan vissers die dat wel doen. En dat terwijl de informatie nu toch heel gemakkelijk is te vergaren met internet en alle sociale media van tegenwoordig, zeker als ik het vergelijk met ‘toen’.

Compleet verhaal

Lang niet alle vissers gebruiken hun elastiekmontages op de goede manier; het leek me dus geen slecht idee om hier eens een compleet verhaal over te schrijven. Met compleet bedoel ik alles van het begin tot het einde wat met dit onderwerp te maken heeft. Dat lukt me nooit in slechts één artikel en dus gaan jullie hierover ook de komende maanden lezen. Wanneer ik alles volledig weet te omschrijven, dan gaan er zeker genoeg vissers zijn die er hun voordeel mee kunnen doen, waardoor ze gewoon minder door hen gehaakte vissen zullen verspelen.

Ik vind het altijd zo zonde om te zien. Je hebt alle moeite gedaan om zo’n vis tot aanbijten te verleiden; wanneer dat eindelijk is gelukt wordt zo’n vis verspeeld omdat de elastiekmontage niet in orde is. Geloof me, ik weet zelf maar al te goed hoe dat voelt. Ik heb namelijk alle fouten zelf al gemaakt. En het zijn natuurlijk ook altijd de grootste en tijdens wedstrijden beslissende vissen die eraf gaan…

Verschillende soorten

Vrijwel ieder hengelsportmerk heeft tegenwoordig een complete range aan elastiek in zijn assortiment. Ik heb het dan over ‘volle’ oftewel massieve elastieken, holle elastieken en tegenwoordig zijn er zelfs al hybride elastieken. Al die elastieken zijn er dan in verschillende diameters, die worden aangegeven via een bepaalde nummering en kleuren. Je zou door de bomen het bos niet meer zien!

Ik kan iedereen adviseren om altijd uit te gaan van de diameter. Die bepaalt namelijk uiteindelijk de mate van rek en van daaruit kun je dan de juiste keuzes maken voor je eigen visserij. Die keuzes zijn namelijk erg verschillend. Het maakt bijvoorbeeld wel degelijk een verschil of je op voorn en brasem vist in een standaard Nederlands kanaal, ten opzichte van een visserij op F1’s en karpers op één van de vele commercials die ons land inmiddels rijk is.

Geen enkele lezer hoeft zich zorgen te maken, zijn of haar visserij zal aan bod komen, met daarbij de uitleg en alle benodigde materialen. Ik wil zo volledig mogelijk zijn. Daarvoor is dit onderwerp belangrijk genoeg.

Het bericht Vissen met elastiek – Deel 1 verscheen eerst op Beet Magazine.

Streetfishing is inmiddels gemeengoed geworden van de hengelsport, maar gek genoeg ligt het accent voornamelijk op het roofvissen. Daar gaan wij dus maar eens verandering in brengen. Cityfishing, witvissend midden in stadskernen! Of daar brasems, voorns en consorten rondzwemmen? Reken maar van yes! Niemand minder dan witviscoryfee Jan van Schendel gaat speciaal voor jou op pad. We trappen af met Rotterdam, het Noordereiland!

Tekst Jan van Schendel, foto’s redactie

Er is geen stad in Nederland waar ik vaker heb gevist dan in Rotterdam. Noord Brabant en Limburg mogen in de ogen van veel vissers dan de echte wedstrijdbolwerken van Nederland zijn, voor mij, toch ras Brabander, ging de reis op weg naar allerlei viswedstrijden al vanaf het begin meestal in westelijke richting. De reden? Er waren veel en goede wedstrijden, met vaak volop vis en ook vaak meer vooruitstrevende wedstrijdreglementen met toen al vaak toegestaan het feeder- en matchvissen en vaak ook langer durende wedstrijden.

Bijna ieder viswater in Rotterdam en omgeving heb ik dan ook wel eens bevist en daarbij hoorde ook altijd, meestal in het najaar en tijdens de wintermaanden, het vissen op die imposante Nieuwe Maas; tussen laten we zeggen de Van Brienenoord- en Erasmusbrug. We hebben hier te maken met getijdenwater, je mag gerust spreken over een ruwe visserij die bovendien constant wisselde door opkomend en afgaand water en uiteraard de kentering.

Een mooie plek vinden was ook niet zo gemakkelijk en meestal was het zaak om vooral de achterpoten van het visplateau goed tussen de stenen vast te zetten. Anders kon je zomaar het water in schuiven.

Inmiddels wordt er in deze omgeving veel en veel minder gevist. Het is simpelweg lastig en duur parkeren tegenwoordig. Maar met een beetje creativiteit en informatie kom je een heel eind. Waarom al die moeite? Wel, ik was heel erg benieuwd hoe het vissen er nu is. Vroeger kon het er buitengewoon zijn, waarom zou daar verandering in zijn gekomen?

35 LOODHAGELS

Zo trok ik de stoute schoenen aan en besloot het Noordereiland in hartje Rotterdam eens op de korrel te nemen. Dit eiland splitst in feite de Nieuwe Maas met aan beide zijden van het eiland een (redelijk hoge) kademuur. Niet overal is te vissen trouwens, daarvoor liggen er teveel afgemeerde vrachtschepen. Vooral langs het smalste gedeelte van het water zijn er toch wel degelijk goede mogelijkheden.

Je kunt hier redelijk goed en, hoe is het mogelijk, gratis parkeren en het duurde dan ook niet lang voordat ik een mooie plek had gevonden op slechts enkele honderden meters van de Erasmusbrug en recht tegenover het Gerechtsgebouw.

Ik wist absoluut niet wat te verwachten vandaag en had dan ook zowel feeder- als vaste stokmateriaal meegenomen. Na het bekijken van de vissituatie leek me de vaste stok de meest logische optie en dus viel mijn keuze dan ook daarop. Ik wilde eigenlijk met vlagdobbers vissen  maar op het moment van aankomst was de echte kolkende stroming die je hier soms hebt al weg omdat het al bijna laag water was. Een gewone boldobber van 8 gram was dan ook meer dan zwaar genoeg, aangezien we de eerste uren met weinig stroming te maken zouden hebben.

Het leek me verder een ideaal moment om een Italiaanse loodmontage uit te proberen, een ketting van maar liefst 35 loodhagels waarmee je het haakaas bij obstakels op de bodem perfect daar langs of overheen kunt sturen. Ik voerde vooraf 8 flinke voerbollen en besloot om daarna constant kleine voerballetjes bij te voeren met daarin wat casters en maden.

FEEDER

Het resultaat viel alleszins tegen. Hoewel de situatie perfect leek ving ik maar amper wat; 2 voorns en enkele zwartbekgrondels om precies te zijn. Onbegrijpelijk! Na zo’n anderhalf uur proberen besloot ik dan ook mijn feederhengel uit het foedraal te halen. Wat verder uit de kant had ik vis zien draaien in het oppervlak. Winde, brasem? In ieder geval vis van formaat. Meestal is dat een goed teken en wil dat ook wel zeggen dat deze vis wil azen. Nou, dat zou even later blijken ook.

Het water was inmiddels nog verder gezakt en het bleef nog vrij lang redelijk doorstromen. Ik peilde snel de diepte en er leek geen enkele goede reden te zijn om verder te vissen dan zo’n 30 meter waar het zo’n 6 à 7 meter diep was. Snel voerde ik 3 plastic voerkorfjes met daarin veel maden en casters. Toen snel de onderlijn aan de montage met  3 maden op een haak 14 en vissen maar.

KNOTSVOORNS

Ingooien en de montage aan een strakke lijn naar de bodem laten zakken met de hengeltop naar beneden. Het wachten kon beginnen. Nou, nee dus! Geloof het of niet, echt direct werd de feedertop kromgetrokken. Even later kon ik een kerngezonde brasem van zo’n 800 gram netten. Om een lang verhaal kort te houden, er zat op die afstand enorm veel vis, ze lagen gewoon opgestapeld. Nooit lag het aas langer dan een minuut in het water voordat de volgende vis weer gehaakt was. Wat een schitterende visserij.

Wat opviel was dat de brasems niet echt de overhand hadden, hoewel ik er daar toch een flink aantal van ving, waaronder enkele anderhalve kilo vissen. Daarnaast ving ik namelijk knotsen van voorns, inclusief een vis van wel 700 gram.

Ook rondom het wisselen van het getijde, toen het een tijdje maar amper stroomde, bleef ik goed vangen al was het typisch dat juist op dat moment ook kleinere kolbleien het aas pakten. Even later begon het steeds sneller naar links te stromen en kwam het water snel op. Geen probleem, ik kon nog net doorvissen met mijn 55 grams plastic korf door mijn hengel simpelweg in de hand te houden en mee naar voor te bewegen zonder dus de hengelsteun te gebruiken. Iedere inworp betekende immers telkens weer binnen enkele tellen een vis!

Zo beleefde ik hier een werkelijk schitterende visdag en ik kan iedereen aanraden om hier eens een hengeltje uit te werpen. Ik ben ervan overtuigd dat je hier met de vaste stok, ook al lukte dat nu niet meteen, vaak heel succesvol kunt zijn en voor het feederen is deze plek werkelijk geknipt. Het zijn  bovendien echte vissen die je hier vangt. Echte vechters die allemaal kerngezond zijn. Anders kunnen ze ook gewoon niet overleven bij deze omstandigheden. Zorg wel voor een schepnetsteel die lang genoeg is. De kademuur is namelijk redelijk hoog.

Het bericht Cityfishing met JVS – Rotterdam verscheen eerst op Beet Magazine.

Eerlijk is eerlijk, nog maar enkele jaren geleden was bondscoach Jan van Schendel erg sceptisch over de visserij op Nederlandse commercials. Maar dat is tegenwoordig compleet anders! Er zijn veel redenen, maar op visvijvers vang je tenminste vis en, erg belangrijk bij wedstrijdvissen: hier komen de betere vissers toch ook vanzelf bovendrijven.

Tekst Jan van Schendel, foto’s redactie

Wat is er toch veel veranderd in de witvisserij! Zeker als je het vergelijkt met ‘vroeger’, zoals dat heet. En in dit geval hoeft de vergelijking met vroeger geen enkele decennia te zijn; zelfs als je de witvisserij van nu met pakweg tien jaar geleden vergelijkt, dan is veel anders geworden.

Natuurlijk, nieuwe ontwikkelingen en innovaties zullen er altijd zijn. Nieuwe of verbeterde ideeën zijn in welke sport dan ook aanwezig en dat is in de sportvisserij absoluut niet anders. Materialen worden beter en beter en worden ook steeds bereikbaarder voor grote groepen sportvissers. Daarnaast worden ook vismanieren alsmaar effectiever door nieuwe aanpassingen. Vooral in de wedstrijdvisserij zijn er heel veel ‘denkers’ die van alles uitzoeken en ontwikkelen om de concurrentie een stapje voor te blijven. Wat dat betreft mag je de wedstrijdvisserij gerust vergelijken met de Formule 1 in de auto-industrie. Heel veel nieuwigheden komen met name daar vandaan.

Wedstrijdvisserij mag je gerust vergelijken met de Formule 1 in de auto-industrie…

WAAROM ZO POPULAIR?

Soms, en dat zijn vaak de echt grote nieuwe ontwikkelingen in onze sport, zie je ook nieuwe vismanieren ontstaan, simpelweg door veranderende visomstandigheden. Zo was er ooit de ontwikkeling van de feedervisserij. Je zou het misschien niet denken, maar die nu toch algemeen bekende en veel beoefende visserij waaide pas over naar Nederland vanaf 1980 en werd eigenlijk pas echt populair in de jaren ’90. Logisch dat feederen gigantisch populair werd. Het is nu eenmaal een geweldig effectieve en bovendien relatief goedkope vismanier. In veel andere Europese landen, vooral in Midden- en Oost-Europa, zie je nu dezelfde ontwikkeling als destijds bij ons.

Een net zo grote nieuwe ontwikkeling is volgens mij het ontstaan van de visserij op de zogenaamde ‘commercials’, om er hier maar meteen een Engelse term tussen te gooien. Die Engelse term staat simpelweg voor het vissen op vaak (maar niet noodzakelijk) privétwateren, met een vaak prima visbestand en die je eigenlijk betaalwateren zou kunnen noemen. Je betaalt per dag of per dagdeel een bedrag voor het vissen op dat water.

WAT ZIJN F1-VISSEN?

F1’s zijn kweekvissen die het best te vergelijken zijn met giebels, de Zuid-Europese carasio’s en met een beetje fantasie zelfs de kroeskarper. Deze vissen zijn met name zo geschikt voor dit soort wateren omdat ze ook azen tijdens de koude wintermaanden, wanneer normaal gesproken karpers bijna niet azen of ergens allemaal bij elkaar zwemmen. F1’s zijn speciaal gekweekt om ook tijdens de wintermaanden een interessante visserij te garanderen voor de bezoekende vissers.

ENGELAND VOOROP

Zoals zo vaak met grote nieuwe zaken in onze sport, is ook deze nieuwe soort visserij overgewaaid vanuit het Verenigd Koninkrijk. Engeland met name. Het ontstaan van dit soort visserij gebeurde in een tijd dat ik vaak wedstrijden viste; zo zag ik ook meteen het ontstaan van die visserij. Er was in Engeland op de natuurlijke wateren gewoon heel weinig vis meer te vangen. Bovendien was de bereikbaarheid van die wateren ronduit dramatisch slecht te noemen. Dat gold misschien nog wel meer voor die plaatsen waar wedstrijdparkoersen lagen.

Nergens was het niveau van de wedstrijdvisserij hoger dan wat ik daar meemaakte en dat interesseerde me mateloos. Ik heb altijd genoten van de visserij en heb er mijn mooiste wedstrijden gevist. Dat neemt echter niet weg dat het soms gekkenwerk was om alleen maar op de visstek te geraken. Eindeloos lopen over zompige kleiakkers en dan vaak, als je het water had bereikt, nog langs vijftig steknummers tot aan je eigen visstek. Echt vre-se-lijk, iets wat in Nederland gewoon absoluut onmogelijk zou zijn.

Ik schreef het al, bijna altijd ging het om wel erg weinig vis en bovendien was er nog een groot probleem. Met name in de steden werden vaak de achtergelaten auto’s opengebroken, met alle problemen van dien. Kortom, het was al met al niet zo onbegrijpelijk dat iemand op het idee kwam – iemand met veel geld en veel land – om een water simpelweg te laten graven met de sportvisserij op allerlei manieren in gedachten. Met veel vis, in een mooie ligging, goed bereikbaar, met een viswinkel en natuurlijk met een soort cafetaria waar in ieder geval een Engels ontbijt was te krijgen, maar zeker ook met iets te drinken na de vissessie. Nou, zoals men in Engeland zegt: “the rest is history”. Het succes van die eerste ondernemer leidde tot steeds meer van dat soort wateren. Ik durf gerust te stellen dat de ontwikkeling van het commercial vissen in Engeland de redding is geweest voor het wedstrijd- en witvissen! Een uitspraak die door veel Engelse topvissers, zoals Bob Nudd, openlijk wordt uitgesproken.

In Engeland zijn er zo’n 1500 tot 2000 geregistreerde vijvers en vijvercomplexen; sommige locaties hebben meer dan 1000 visstekken!

VIJVEREXPLOSIE

Juist omdat ik grote verschillen zag met de visserij in ons land, ben ik heel lang erg sceptisch gebleven over de ontwikkeling van de visserij op commercials bij ons. In Nederland waren heel veel wateren altijd perfect bereikbaar. Er was bovendien overal volop vis te vangen en bovendien is nergens in Europa — dat mag gerust eens worden gezegd — het vergunningsysteem beter en goedkoper geregeld dan in ons land.

Ik kon me simpelweg nooit voorstellen dat er voldoende voedingsbodem voor de commercialvisserij bij ons zou zijn of ontstaan. Nooit dacht ik destijds dat met name de visstand op heel veel wateren zo zou afnemen. En al helemaal stond ik destijds nooit stil bij het feit dat veel openbare wateren tegenwoordig veel minder goed bereikbaar zijn, bijvoorbeeld door de aanleg van nieuwe fietspaden waar we met de auto geen toegang meer tot hebben…

In tegenstelling tot mijn gedachten van toen bleek later dat er wel degelijk ruimte was voor dit soort visserij in ons land. Wel is het volgens mij een groot probleem om genoeg visplekken te creëren ten opzichte van de vraag die er nu is ontstaan. Hierdoor is het commerciële vissen tot op heden kleiner dan het zou kunnen zijn. Het valt nu eenmaal niet mee om in ons kleine landje, met al zoveel ruimtegebrek, planning permission te krijgen om dit soort wateren aan te leggen. Zeker niet wanneer het een commercieel project blijkt te zijn, waardoor bijvoorbeeld de belangen van de bestaande lokale middenstand eventueel kunnen worden geschaad.

Om de juiste gradaties even aan te geven: in Engeland zijn er zo’n 1500 tot 2000 geregistreerde vijvers en vijvercomplexen, waarbij er locaties zijn met meer dan 1000 visstekken! Ik vrees dat er op dit moment in Nederland nog amper meer dan 1000 visstekken zijn voor deze visserij bij elkaar. Trouwens, in België zijn er honderden en honderden vijvers die steeds meer karpergericht worden.

Hoe je het ook wendt of keert, ook in ons land heeft de visserij op commerciële visvijvers absoluut een plek verworven in de sportvisserij. Daar is absoluut niks mis mee! Er is vaak veel vis te vangen en ook gaat het om interessante vissoorten die te vangen zijn. Met name de karpers en de F1’s zijn prachtige vissen om te vangen en, eerlijk is eerlijk, ook ik ben inmiddels ‘gegrepen’ door met name de visserij op de F1’s.

ANDERE MANIER VAN DENKEN, ANDERE AANPAK

De visserij op de commerciële wateren in ons land is eigenlijk vooral karper- en F1-gericht. Op sommige plekken worden die vissen zowel met de vaste stok als met feederhengels bevist. In verreweg de meeste gevallen spreken we over relatief kleine wateren en veel van die wateren zijn met name geschikt voor het vastestokvissen. Het visbestand is vrijwel altijd groter, relatief gezien, dan op de meeste natuurlijke wateren en dus moet je daar als visser rekening mee houden bij het bepalen van de juiste aanpak. Simpel gesteld: je hoeft nu minder de vissen aan te lokken naar je visstek. Ze zwemmen er vaak al, namelijk.

Het gebruikte vismateriaal verschilt natuurlijk, afhankelijk van waar je vist. Iedereen zal begrijpen dat je dikkere lijnen zal moeten gebruiken op plekken waar karpers van vijf kilo te vangen zijn, dan op plaatsen waar ze amper boven één kilo uitkomen. De 08/00 tot 12/00 mm diameter lijnen kunnen in ieder geval gerust worden gewisseld voor 14/00 mm tot 20/00 en soms nog dikker. Alles natuurlijk gebaseerd op het effectief bevissen van de te vangen vissen op een bepaald water. Gebruik bij twijfel gerust een maatje dikker, zou ik zeggen. Met name in de warmere zomermaanden, wanneer de karpers gruwelijk veel kracht kunnen ontwikkelen.

DIVERSE VISSERIJ

Een van de mooie dingen aan de visserij op commercials vind ik dat je telkens weer op andere manieren de aanwezige vissen het best kunt bevissen. Het ene moment werken simpelweg maden en casters prima, dan weer is maïs een veel beter aas. Bijna altijd zijn de aanwezige vissen bovendien gekweekte vissen en die zijn vaak grootgebracht met allerlei pellets. Dat aas kennen ze dus en lusten ze bijna altijd graag. Op veel wateren kun je heel succesvol vissen met wormen en dan is er met name in de warmere jaargetijden nog de visserij met deeg, die soms onverslaanbaar kan zijn. Al die verschillende aassoorten vereisen weer hun eigen vismanier en soms ook hun eigen specifieke materiaal. Kortom: er is altijd iets te leren en te bedenken. Passief vissen is bovendien maar zelden een optie, zo is me inmiddels wel duidelijk geworden. Al met al is op commercials echt een prachtige visserij ontstaan, waarbij tijdens wedstrijden de beste vissers ook vaak echt weten te winnen. Ik zie wedstrijdvissen als een eerlijke sport en dan kan ik dat toch alleen maar mooi vinden?

Om even terug te komen op de verschillende vismanieren, volgt hier een overzicht van de belangrijkste aassoorten, hoe en wanneer ze te gebruiken:

Op commercials is echt een prachtige visserij ontstaan, waarbij tijdens wedstrijden de beste vissers ook vaak echt weten te winnen.

NATUURLIJK AAS

MADEN

Ook op de commercials geldt dat maden het meest natuurlijke aas zijn dat er bestaat. Maden zullen alle vissen vangen, groot maar ook vaak klein. Maden zijn met name in de koude maanden op veel commercials een geweldig aas. Bedenk wel dat je vaak dient te vissen met weerhaakloze haken (bijna altijd een van de regels op dit soort wateren). Dode maden werken dan vaak prima op de haak, simpelweg omdat ze er beter blijven zitten. Ook kun je met dode maden prima vissen op een hair rig met een bandje.

CASTERS

Ook soms een prima aas, dat qua gebruiksmanier is te vergelijken met maden. Zeker niet het meest gebruikte aas op commercials, maar daar waar de vissen dit aas goed kennen kan het prima werken om ermee te voeren en te vissen.

WORMEN

Zo’n geweldig aas soms! Vooral in het voorjaar en het najaar. Simpelweg enkele stukjes van een grote worm in een baitbandje stoppen werkt vaak prima. Op de haak kan ook, maar dit bewegende aas kan soms van de weerhaakloze haak vallen. Kleine beetjes fijngeknipte wormen voeren via een klein pole cupje en dan het haakaas precies daarop laten vallen, kan soms onverslaanbaar zijn!

MAÏS

Een van de meest allround aassoorten en daarmee ook bijzonder geschikt voor de visserij op commercialvijvers. Karpers en ook F1’s lusten nu eenmaal heel graag maïs. Altijd wat maïs voeren via een pole cup wanneer je met dit aas op de haak vist. Denk er ook eens aan om een combinatie van maïskorrels en gecrushte maïs aan te voeren pal onder de eigen visoever. Bijna altijd komen de grootste karpers laat in de wedstrijd pal onder de eigen oever. Soms tot pal tegen het leefnet aan, vaker een eindje links of rechts van waar je zit. Dat kan het verloop van een wedstrijd in een ommezien totaal veranderen. Die grote vissen willen dan maximaal azen op dat moment, dus dan moet er ook wel wat aas klaar liggen voor die vissen!

PELLETS

Wanneer er veel vis zwemt, werkt een iets grotere harde pellet in een baitbandje vaak prima. Iets groter in vergelijking met de harde pellets die je voert, wel te verstaan. Op veel commercials reageren de vissen absoluut positief op geluid en worden naar de visstek gelokt door los bijgevoerde pellets. Daartussen hangt dan het iets grotere haakaas. Zorg er wel voor dat de bijgevoerde pellets zinken! Voor gebruik de pellets even iets bevochtigen en controleren of ze zinken. Hoe lang precies bevochtigen, hangt af van het type pellet. Zorg ervoor dat ze niet te zacht en kruimelig worden; dat trekt kleine vis aan.

1 van 4

Ook softpellets en/of expanderpellets werken vaak prima; zeker in de koudere maanden vaak beter dan harde pellets als haakaas. Verschillende soorten expanders dienen op een voor hun specifiek beste manier te worden klaargemaakt. Deze informatie staat meestal op de verpakking. Het gaat uiteindelijk maar om één ding: dat ze goed en lang op de haak blijven zitten.

DEEG

Het vissen met deeg of ‘paste’ is een kunst apart bij de commercialvisserij. Ik kan hier echt niet in een ommezien alle ins en outs omschrijven. Dat vergt een compleet apart artikel en ik beloof jullie dat zo’n artikel er ook gaat komen. Het onderwerp is belangrijk genoeg ervoor. Onvoorstelbaar wat voor doeltreffende manier van vissen dit vaak kan zijn!

VISSEN OP COMMERCIALS: BASISTIPS

De regelmatige lezers van mijn artikelen weten inmiddels wel dat ik houd van een zo simpel mogelijke aanpak, en dat geldt voor elk type visserij. Volgens mij zijn wij vissers vaak degenen die de dingen te gecompliceerd maken. Daarbij nog iets (en ook dat is simpel): het is allereerst belangrijk om zo effectief mogelijk te vissen op ieder gebied.

Het gaat bij de visserij op commercials vaak om veel vis en flinke gewichten. Vooral tijdens de warmere maanden van het jaar. Veel vissen verspelen is dus absoluut geen optie! Hetzelfde geldt voor het aanlokken van te veel vissen tegelijk. Lang niet iedere beweging van de dobber is een aanbeet. Jezelf beheersen is een belangrijk onderdeel van deze visserij. Probeer, zeker wanneer je ondiep vist of pal tegen de oever, om de haak te zetten door een simpele beweging van de hengel opzij of naar boven. Hard aanslaan betekent absoluut een hoop problemen. Met name wanneer je vist met een hele korte opslag (afstand tussen dobber en hengeltop)! Alles draait dan om de hengel, en vaak eindigt het in een niet meer te ontwarren spinnenweb.

Nog iets over het vissen zelf. De precieze reden ervoor weet ik niet, maar op heel veel vijvers zijn de taluds heel steil, vooral pal tegen eilandjes en de eigen oever. Probeer bij een bodemvisserij altijd om het aas aan te bieden vlak tegen de bodem, maar vis nooit te ver op die bodem. Met name wanneer je vist op de F1’s zul je merken dat het soms ‘krengen’ zijn om te vangen. Alleen nadat je de perfecte diepte vindt, zal je ze maximaal vangen zonder al te veel aanbeten te missen. Enkele centimeters dieper of ondieper kan al een enorm verschil uitmaken!

1 van 3

Ik schreef het al, de vissen zijn vaak al aanwezig op je stek en te veel vissen tegelijk aanlokken levert vaak te veel lijnzwemmers op. Het voeren dient dan ook secuur op de visstek te gebeuren en bovendien zijn kleine aashoeveelheden vaak al genoeg. Dat is wat vaak wordt bedoeld met het ‘vis voor vis’ lokken en vissen.

METHOD FEEDEREN

Daar waar het feedervissen is toegestaan, is het vissen met de methodfeeder meestal een geweldige vismanier. De grondbeginselen van deze visserij zijn even duidelijk als simpel. Zuiver werpen is een must, het voer of de pellets mogen pas op de bodem zich rond de methodvoerkorf verspreiden en nadat de korf de grond heeft bereikt mag hij nooit nog bewegen! De aanbeten zullen niet te missen zijn, en ook hier is het zaak om je goed te beheersen. Wanneer er veel vissen op de stek zwemmen, zijn lijnzwemmers onvermijdelijk. Laat de hengel liggen totdat je zeker bent dat de vis zich heeft gehaakt. Negen van de tien keer is dat de beste manier. Gebruik ook altijd een ribbelsteun (wokkel) of een ander type hengelsteun waar de hengel niet vanaf getrokken kan worden. Een gladde hengelsteun is hier absoluut uit den boze!

Het vissen met enkel een Arlesey bomb, oftewel wartelloodje, kan ook bijzonder doeltreffend zijn. Vaak is het schieten van enkele 8 mm pellets al genoeg om in de buurt rondzwemmende karpers aan te lokken. Het vissen met zo’n bombloodje, in combinatie met een grote harde pellet, boilie, wafter of wat voor ander aas dan ook op een hair rig, kan een fantastische vismanier zijn!

VIS EENS MEE

Wat een variatie in visserij… en dan hebben we het nog niet eens gehad over bijvoorbeeld de visserij met de pellet waggler, dibbers en voerdobbers… Nu is het zaak om een en ander eens in de praktijk uit te gaan proberen. Ik heb al zo vaak vissers gezien die ‘bang zijn voor het nieuwe’, met name wedstrijdvissers. Dan zie ik ze komen kijken tijdens een wedstrijd, en nog eens en nog eens; vaak weet ik dan al genoeg. Men blijft weg omdat men het toch niet aandurft. Tja, in onze sport kun je nooit alleen maar winnen. Dat lukt zelfs niet na vele jaren lang een bepaalde vismanier te beoefenen. Hoe dan ook moet je tijd, moeite en inzet investeren om iets onder de knie te krijgen. Mijn advies? Vis simpelweg eens mee! Een betere manier om dingen te leren bestaat niet. Wat is er nu te verliezen behalve wat tijd? Tot ziens aan de waterkant!

Het bericht Vissen op commercials verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Zo maar een visdag, op zo maar een water verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Het complete dobberoverzicht verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht De Lage Vaart verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Vissen met Muggenlarven verscheen eerst op Beet Magazine.