Het bericht Het allerbeste aas? verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Verandering van spijs… verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht De nostalgie-factor (deel 2) verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Masterclass dobbervissen verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Vissen op kribben… verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht De kunst van het blanken verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Zeelt verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Wedstrijdvissen in de warme maanden verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Witviswalhalla verscheen eerst op Beet Magazine.

De juiste balans

JAN VAN SCHENDEL – Het motto van het slotdeel Maximaal vangen is bij wedstrijdvissers altijd het uitgangspunt. Het materiaal wordt hierop aangepast en ook voor de elastiekmontage geldt het motto ‘de juiste balans’. In het slotdeel van deze driedelige reeks elastiekartikelen neemt Jan van Schendel de verschillende types elastiek onder de loep. De juiste balans met vislijnen en haakmaten blijkt erg belangrijk te zijn.

In de winter heb ik de meeste tijd om te vissen en dat doe ik zo vaak mogelijk. Gelukkig woon ik in een streek met verschillende jachthavens in de buurt en enkele commercials waar ook regelmatig wedstrijden worden gevist. Ik heb de laatste tijd nog eens goed opgelet wat je zo allemaal ziet aan de waterkant op het gebied van elastiek. Wat mij opviel, is dat ik in de jachthavens heel veel vissers zie die prefereren om geen elastiek te gebruiken.

Ergens begrijp ik hen wel. Je hebt daar een beperkte mate van getijdewater en het is veel gemakkelijker om je lijn te verlengen of in te korten wanneer je vist met een versneden hengeltop. Toch zijn er momenten dat je een goed afgesteld elastiek heel goed kunt gebruiken, met name wanneer je grote baarzen haakt. Alleen al daarom zal ik altijd elastiek gebruiken. Om precies te zijn volle elastiek met een diameter van 1 of 1,2 mm. De gebruikte bung komt met name hier prima tot zijn recht. Bijna voor iedere wedstrijd zet ik de gebruikte elastiek wel iets slapper of juist strakker, dit afhankelijk van de precieze visomstandigheden.

PERFECTE AFSTEMMING

Met vol bedoel ik simpelweg massieve elastiek. Dit is de soort die in Nederland verreweg het meest wordt gebruikt, met name bij de visserij op onze natuurlijke wateren. Het was ook het eerste type elastiek dat op de markt kwam. Deze volle elastiek is te verkrijgen in allerlei diameters, vanaf 0,5 tot wel 2 millimeter. Op vrijwel ieder Nederlands kanaal of ander soort natuurlijk water kun je wel met een diameter 0,8 mm, 0,9 mm, 1 mm of 1,2 mm uit de voeten. Die diameters komen overeen met de maten 4, 5, 6 en 8. In ons land vangen we nu eenmaal nog steeds hoofdzakelijk voorns en brasems, en bovendien zijn de wateren meestal relatief diep.

Voor mij is een van de belangrijkste aspecten, bij welke visserij dan ook, de juiste afstemming van het materiaal. Met name het gebruikte elastiek ten opzichte van de diameter van de vislijn is belangrijk. Nog belangrijker in dit verhaal is het gebruikte haakformaat, juist dit wordt vaak vergeten!

Juist wanneer je vist met volle elastieken moet alles heel goed op elkaar zijn afgesteld. Tenzij er heel goed is te vangen, zullen verreweg de meeste vissers, zeker tijdens wedstrijden, een haakje 18, 16 of hooguit 14 gebruiken in combinatie met een hoofdlijn van 12/00 of 10/00, met daaronder een onderlijn die 2/00 dunner is dan de gebruikte hoofdlijn. Wanneer de visserij matig is, dan zouden die hoofd- en onderlijn zelfs nog wel eens iets dunner mogen zijn en ook de gebruikte haakmaat zal kleiner zijn: een nummer 20 of zelfs 22 of 24.

Bij dit soort materiaal is een elastiekmontage in balans ultrabelangrijk! Een goede afstelling betekent voor mij dat het elastiek zodanig is afgesteld dat deze helemaal de hengeltop in ‘glijdt’ wanneer je de spanning eraf haalt. Dat is met kleine haken en dunne lijnen superbelangrijk. Bij een te strakke afstelling zul je heel veel vissen verspelen bij het zetten van de haak. Wanneer het geheel te strak afgesteld is, dan komt het elastische vermogen te laat op gang. Je zult het soms maar amper voelen, maar op het moment van het zetten van de haak verspeel je de vis omdat de haak gewoon niet optimaal wordt gezet zoals dat heet. Die vis wordt vaak vlakbij, of beter gezegd, pal op de voerplek verspeeld, en veel vissers weten wel wat voor gevolgen dat kan hebben. De verspeelde vis kan de andere azende vissen verstoren. Als dat gebeurt, dan is dat echt een drama! Het is essentieel dat onder dit soort omstandigheden alles perfect moet kloppen. Alle kleine visjes kun je uit het water tillen, de wat grotere dienen geschept te worden.

LUSVERBINDING

Ik bevestig de vislijn aan het elastiek door eerst aan het boveneinde van het nylon een grote lus te knopen met een zogenaamde 8-knoop en op het bovenste stukje van de lus op dezelfde manier nog een klein lusje. De bevestiging gaat als volgt: eerst open ik de grote lus en trek daar het stukje nylon dat meteen onder de lus zit door de lus heen. Daarna steek ik de knoop van het elastiek door de gevormde opening heen en trek alles dicht en tegen het knoopje aan. Daarna schuif ik het rubber kraaltje tegen deze bevestiging aan. Wanneer ik de bevestiging los wil maken, schuif ik het rubber kraaltje weg van de bevestiging, trek simpelweg aan het kleine uitstekende lusje van het nylon en alles gaat open. Supersimpel en maximaal effectief. Daar houd ik van!

1 van 3

SLIP ELASTIEK

Tot niet zo lang geleden gebruikte ik een spuitbusje met een lubricant op siliconenbasis om het elastiek zo soepel mogelijk door de hengel te geleiden. Op zich werkte dat prima, maar sinds ik zogenaamd ‘slipelastiek’ ben gaan gebruiken, is dat niet meer noodzakelijk. Dat elastiek is namelijk al voorbewerkt; simpelweg aan de waterkant het elastiek iets bevochtigen is al voldoende om alles weer maximaal te laten functioneren.

Het is wel zaak om voor iedere vissessie alles te controleren. De elastiekmontage moet gewoon optimaal door de binnenkant van de hengeltop (en tweede hengeldeel) glijden. Met minder moet je echt geen genoegen nemen. Verder is het altijd goed om voor iedere vissessie de kraaienpoot of connectorbevestiging te controleren. Als er ergens iets zou kunnen breken, dan is het bij die bevestiging of knoop omdat daar het elastiek wat kan verweren. Je zult een keer een vis haken en op dat moment breekt het elastiek op het verweerde gedeelte. De dobber zal terugvallen op het water en zal in het ergste geval onder water verdwijnen wanneer de vis gehaakt was. Zo niet, dan blijft de montage op het water staan en kun je deze misschien nog redden.

Voor de winterse jachthavenvisserij gebruik ik dus vol elastiek. Gaat het vooral om kleinere vissen, dan is dat slipelastiek van 1 mm diameter. Gaat het om een visserij met veel en grotere vis, dan kies ik voor 1,2 mm vol slipelastiek. Wanneer je een diameter 1,2 mm gebruikt die je wat strakker hebt afgesteld, dan kun je vissen tot ruim 300 gram zonder problemen uit het water tillen in plaats van te scheppen.

HOLLE ELASTIEKEN

Sinds enkele jaren zie je ook steeds meer holle elastieken langs de waterkant, en dan met name op de verschillende commerciële, karpergeoriënteerde vijvers. Holle elastieken zijn er vanaf een diameter van 1,2 tot en met 3,6 mm. De meeste vissers zullen zich beperken tot de diameters vanaf 1,8 tot en met 2,5 mm. Zeker op onze Nederlandse vijvers, waar het maar zelden een visserij betreft waarbij echt enorme vangstgewichten voorkomen, volstaan deze diameters. Welke diameter je moet inzetten, hangt vooral af van de grootte van de te vangen vissen en ook van hoeveel er te vangen zijn. Het is belangrijk om iedere gehaakte vis te landen, en vanuit dat uitgangspunt is het zaak om nooit een te dik elastiek te gebruiken. Beter een iets dunnere diameter, waardoor de dril misschien iets langer duurt, dan een vis die je verspeelt.

HOL & VOL

Wat is het verschil in eigenschappen tussen een vol en een hol elastiek? Als je een 1,8 mm vol met een 1,8 mm hol elastiek vergelijkt, dan zie je dat het volle elastiek over minder trekkracht beschikt en tevens minder ver uitrekt.

Als het een visserij betreft op grove en sterke vis (zoals karpers, kruiskarpers of zeelt) of met zware dobbers aan de slag moet gaan, dan verkies ik hol elastiek boven vol elastiek. Een hol elastiek monteer ik altijd via een side-pullersysteem in de hengel. Met zo’n systeem kun je schakelen en de lengte van het elastiek optimaal benutten. Bij een eerste run van een grote karper kun je de vis opvangen door de gehele lengte van het elastiek te benutten. Wanneer de vis onder de kant is, kun je de druk opvoeren door handmatig het elastiek in te korten.

Tegenwoordig heb je pullersystemen, die je ongelooflijk goed kunnen helpen tijdens de dril van een gehaakte vis. Eerst waren er de Pulla-bungs waar elastiek doorheen liep en waardoor je tijdens het landen van een vis meer druk kon uitoefenen door simpelweg een stukje elastiek uit de bung te trekken, zodoende kwam er meer spanning op te staan. Wat later kwamen de eerste hengels op de markt die topsets hadden met zogeheten side-pullersysteem. De gebruikte elastiek hangt daarbij ergens bij de verbinding tussen het tweede en derde hengeldeel uit het (vaak versterkte) hengeldeel.

Je kunt altijd voor de juiste spanning op de elastiek zorgen door simpelweg een rubber kraaltje tegen het hengeldeel te positioneren en het laatste stuk elastiek uit de hengel te laten bungelen. Je hebt van dat stukje elastiek tijdens het vissen geen last, maar wanneer je een echt grote vis haakt, zal dat laatste stukje elastiek door de rubber kraal heen, al dan niet gedeeltelijk, in het hengeldeel schuiven en je helpen door de extra rekkracht die zo wordt gecreëerd. Simpelweg nadat de vis gevangen is even het kraaltje op de juiste plek terugschuiven, en je vist weer op exact dezelfde manier. Deze side-pullersystemen zijn echt een fantastische uitvinding en eigenlijk zo’n simpele hulp om grote vissen ook echt in het schepnet te krijgen.

BONUSVISSEN

Hetzelfde geldt voor de moeilijke koudere periode op visvijvers. Vaak dien je iets dunnere hoofd- en onderlijnen te gebruiken om genoeg aanbeten te krijgen. Ook een kleiner haakaas en dito haak helpen je daarbij. Wanneer je een side-pullersysteem gebruikt, dan kun je een maatje dunner elastiek gebruiken, en dat is zo belangrijk wanneer je kleinere haken gebruikt!

Ook bij deze type visserij geldt dat alles zo goed mogelijk in balans moet zijn. Zelfs in het internationale vissen hebben deze side-pullersystemen en holle elastieken inmiddels hun intrede gedaan. Logisch, want soms zie je hele grote graskarpers gehaakt worden of barbelen. Met andere woorden, echt hele sterke vissen. En ook zware vissen die een echte bonus zijn voor het vangstgewicht. Ook dan is het gebruik van zo’n pullersysteem echt een verademing.

Verschillende hengelsportmerken hebben inmiddels hybride elastiek in hun assortiment. Het betreft hier volle elastieken met de eigenschappen van holle elastieken. Ik heb verschillende internationale topvissers dit materiaal inmiddels zien gebruiken. In ons land zag ik het tot op heden nog nooit gebruikt worden. Hoewel ik deze elastieken prima zag functioneren, zie ik persoonlijk nog niet echt het voordeel ten opzichte van de holle elastieken.

NATUURLIJKE WATEREN

NIKS VERSPELEN

Wat voor elastiek je ook gebruikt, wat voor type visserij het is: elastiek moet altijd goed in balans zijn met de gebruikte vislijnen en met de gebruikte haken. Het gaat uiteindelijk slechts om één ding, en dat is om maximaal effectief te vissen. Of ik bij een wedstrijd betrokken ben als visser of coach, aan één ding heb ik altijd een vreselijke hekel: verspeelde vissen. Het zijn namelijk altijd net die vissen die het verschil maken tussen goed presteren en falen. Natuurlijk, iedere visser verspeelt vissen, en dat is ook precies het excuus dat ik altijd weer hoor. Dat klopt, en soms is daar ook niets aan te doen. Toch kun je jezelf als visser onderscheiden door niet alleen zo perfect mogelijk te vissen, maar ook door het percentage verspeelde vissen zo laag mogelijk te houden. Hoe dat kan? Door het voor de omstandigheden perfecte materiaal te gebruiken in combinatie met de perfecte elastiekmontage. Zo simpel is het gewoon!

COMMERCIALS EN VISVIJVERS

|> Lees ook Deel 1 en Deel 2

Het bericht Vissen met Elastiek – deel 3 verscheen eerst op Beet Magazine.