Het bericht Masterclass zeevissen verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Onder de waterspiegel verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Groot verschil verscheen eerst op Beet Magazine.

De karpervisserij in de late herfst heeft ten opzichte van andere jaargetijden zijn eigen charme, maar ook zijn eigen regeltjes. Bernd Brink beschrijft waarom koud water meer succes oplevert dan warmer water; welke watertypen interessant zijn in deze tijd en met welke voorbereidingen je de kans op succes kunt verhogen.

Tekst & foto’s: Bernd Brink

De late herfst is voor veel karpervissers het moment op de karperspullen op te bergen. Het is immers de tijd van het jaar dat je steeds minder vangt. Een aantal karpervissers weet echter beter; voor hen breekt juist nu de beste tijd aan. Wie heeft gelijk? Voor beide kanten is iets te zeggen. Het is een kwestie van het kiezen van het juiste water, de juiste stek en aanpak die het verschil kunnen maken.

Niet ieder watertype levert goede vangsten. Karpers zijn koudbloedig, ze geven de voorkeur aan een constante watertemperatuur of een gestaag stijgende. Snelle temperatuurswisselingen kunnen ze niet goed aan. In oktober dienen zich meestal de eerste koufronten aan. Als de watertemperatuur onder de tien graden Celsius daalt breekt een mindere tijd aan voor de karper. Dieper water verdient de voorkeur voor de karpervisser die in de koude maanden doorvist. Op ondiep water kunnen kleine wisselingen van grote invloed zijn. Zo kan een koude bui of eerste nachtvorst het wateroppervlak snel afkoelen, met als gevolg dat de karper de bek dichthoudt.

Op grotere diepte blijft de warmte langer behouden, zodat de vissen minder snel afkoelen. Maar de watertemperatuur op zich is niet altijd doorslaggevend voor het resultaat. Zo kan de visserij bij een constante temperatuur van 7-8 graden beter zijn dan een dag waarop het kwik in korte tijd van 13 naar 9 graden daalt.

CONSTANTE TEMPERATUUR

Zodra het kouder wordt en de watertemperatuur ook daalt, ga ik op zoek naar de dieptes waar de temperatuur het meest constant is. Mijn vaste hulpmiddel voor het vinden van de juiste visdiepte is de Fish Hawk GTM. Dit apparaat geeft per meter diepte de watertemperatuur aan. Het scheelt een hoop gokwerk en vooral veel tijd.

Later in de herfst, richting begin winter, stabiliseert de watertemperatuur vaak over het gehele water. Zo mat ik midden november de temperatuur op een groot meer. Van twee meter tot een diepte van acht meter was het temperatuurverschil slechts 0,4 graden. Op diepere meren treedt die gelijkmatigheid in vanaf een graad of 12. Als het afkoelende oppervlaktewater zich vermengt met de diepere waterlagen ontstaat er een metersdikke laag met praktisch dezelfde temperatuur. Door dit proces kun je in alle waterlagen vis verwachten. Nu geldt dus: vis je montages op verschillende dieptes, om zo de vis te vinden. Dat kan tijdens de late herfst zeer ondiep zijn. Ik heb bij een watertemperatuur van 6 graden karper gevangen op 2 meter diepte, op een 12 meter diep meer.

 Daarom zijn de oevers aan de lijzijde, in de luwte dus, in de late herfst vaak beter

LOEF- OF LIJZIJDE?

In het voorjaar concentreer ik me vooral op de loefzijde van een meer, de kant waar de wind op de oever staat. Als het najaar begint keer ik dat meestal om, zeker bij een koude wind. De wind op de oeverzone zorgt ervoor dat de koudere bovenlaag zich mengt met de (iets) warmere onderlaag. Vanwege de lagere watertemperatuur is het verschil in zuurstofgehalte langs beide oevers verwaarloosbaar. Daarom zijn de oevers aan de lijzijde, in de luwte dus, in de late herfst vaak beter.

Op een grindput deed ik de volgende metingen:

De lijzijde was 0,4°C tot 0,8°C warmer dan de loefzijde. Dat lijkt weinig, maar het heeft zeker een grote invloed op het verspreidingsgebied van de karper. Tijdens de meting waren de luchttemperatuur en de oppervlaktetemperatuur bijna identiek. Daalt de luchttemperatuur, dan kunnen de verschillen in watertemperatuur langs beide oevers nog veel groter zijn, soms meer dan een graad. Ik gebruik daarom een vaste regel: is luchttemperatuur hoger dan de watertemperatuur, dan vis ik de loefzijde. Is de luchttemperatuur lager dan de watertemperatuur: de lijzijde.

KOUDWATERAAS

Kouder water heeft nog een belangrijke invloed op onze visserij; lokstoffen in ons aas en ons voer lossen minder goed op in het water. Veel van deze stoffen stollen in het koude water en verliezen hun effect. Voor de keuze van ons aas moeten we daar rekening mee houden. Vismeelboilies en pellets met een hoog vetgehalte zijn een slechte keuze, omdat zij weinig tot geen geur afgeven.

Bij het draaien van boilies gebruik ik soms visolie die bij kamertemperatuur vloeibaar is, maar die in de koelkast de consistentie van margarine krijgt. Dierlijke vetten zoals in vismeel zijn daarom een slechte keuze voor koudwaterboilies. Ze worden hard in koud water en geven geen enkele geur af. Gelukkig zijn er vetten die ook bij lage temperaturen vloeibaar blijven. Ik wil echter zeker zijn dat mijn aas werkt en gebruik vetarme boilies waar geen dierlijke producten in zijn verwerkt. Schaf je boilies kant en klaar aan, lees dan altijd goed de ingrediëntenlijst op de verpakking.

Als de watertemperatuur onder de 10 graden zakt, daalt ook de spijsvertering van karpers. Het is dan vaak een goede zaak om schaars te voeren. Krijgt de stek voldoende aandacht, dan kun je altijd bijvoeren. Voer je vanaf het begin te veel, dan kun je dat niet corrigeren. En overvoerde karpers laten je aas links liggen. Bij het voorvoeren doe je er daarom goed aan een dag of twee voor de sessie niet meer te voeren.

Met deze brokken voorkom je overvoeren, omdat het overschot altijd wordt weggegeten door witvis

Een uitstekende basis voor koudwateraas, vind ik Frolic. Deze hondenbrokken bevatten weliswaar dierlijke bestanddelen, maar blijven ook in koud water redelijk zacht. Met deze brokken voorkom je overvoeren, omdat het overschot altijd wordt weggegeten door witvis. Voer je met grote, harde boilies, dan houd je het risico dat er te veel voer op de stek blijft liggen.

De lage temperatuur maakt de Frolic-brokken extra effectief, door de geringe activiteit van witvis in dit jaargetijde. Zou je de brokken in de zomer voeren, dan loop je het risico in plaats van karper voortdurend brasem te vangen.

VOERDIEVEN

Waar de activiteit van brasems en andere bijvangsten in de late herfst duidelijk minder is, neemt een andere groep ‘voerdieven’ duidelijk in aantal en activiteit toe. Watervogels en vooral meerkoeten, verlaten de ondiepe gedeelten en zoeken het diepe water op. Hier vriest het niet snel dicht en valt er altijd wel iets eetbaars te scoren. Met een afname van de algengroei en dus helderder water, is het voor deze uitstekende duikers een fluitje van een cent om de lekkernijen van je voerplek te pikken.

Verdeel daarom het voer over een grotere plek dan je normaal zou doen. Het kost de vogels dan veel meer moeite om het voer te verzamelen, zodat het langer blijft liggen voor onze prooi. Een alternatief is het gebruik van keihard gekookte, grote boilies. Deze brokken zijn oneetbaar voor de gevederde dieven. Omdat deze boilies minder effectief zijn voor karpers in koud water, is het echter een laatste redmiddel. Het voeren doe ik bij voorkeur in de schemering. Ik weet dan zeker dat vogels er dan in ieder geval tot de volgende ochtend vanaf blijven.

OPBOUWEN IN HET DONKER

De lange herfstnachten beschermen ons voer uitstekend tegen vogels. Ze leveren echter ook een probleem op. Omdat het vroeg donker wordt lukt het me vaak niet voor donker bij het water te zijn. Zaken als de weg naar het water en de opbouw van je tent worden daarom lastiger. Gelukkig helpt een goede hoofdlamp, zodat ik niet alles op de tast hoef te doen.

Als ik mijn visplek van tevoren al heb bepaald, dan kan ik veel voorwerk doen. Op een moment dat het nog licht is (bijvoorbeeld net voor een voerbeurt in de schemer) neem ik mijn karperhengels en een peilhengel mee naar de plek. Ik markeer de afstand op mijn hoofdlijn en leg de lijn achter de lijnclip op mijn molenspoel. Als ik straks in het donker aan het water sta, hoef ik niet verder na te denken bij het inwerpen.

Ervaren karpervissers weten dat het omgaan met je spullen in het donker, snel een routine wordt. Toch is het altijd even wennen om een sessie van een uur of vijftien in het donker door te komen. Ik neem wat te lezen mee en doe af en toe een dutje. Een warme hap en warme koffie of thee zorgen er verder door dat ik de motivatie erin houd.

WARM BLIJVEN

Al die afleiding is compleet nutteloos, als je jezelf niet warm weet te houden. Trek altijd warme en waterdicht kleding aan en neem een goede slaapzak mee. Dat gaat vooral op als je, zoals ik vrijwel altijd doe, alleen met een brolly langs het water zit.

Is de slaapzak niet warm genoeg, dan kan een kruik uitkomst brengen. Ik neem een lege kruik mee, vul hem aan de waterkant en kook het water op de visplek. Kleed je in lagen en houd ook in de slaapzak genoeg kleren aan. Krijg je midden in de nacht een aanbeet, dan zit je er immers niet op te wachten om in je onderbroek naar je hengelsteunen te rennen. Als de visplek ver van de auto ligt, sleep ik mijn spullen licht gekleed naar het water. Ik kleed me dan op de plek goed aan, zodat ik niet nat van het zweet begin te vissen.

Met een goede voorbereiding is zelfs een sessie in november en december goed uit te houden. Als de waterdiepte en visplek kloppen, zullen de karpers je vetarme lekkernijen zeker weten te vinden!

Het bericht Herfstmagie verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Debuut in de Alpen (deel 1) verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Koude karpers verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Kommer en kwel in de polder verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Targetvisser verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Najaarsoffensief verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Arrogantie afgestraft verscheen eerst op Beet Magazine.