Het bericht De nostalgie-factor (deel 2) verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Masterclass dobbervissen verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Wedstrijdvissen in de warme maanden verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Een gewichtige keuze verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Zeebonksters… verscheen eerst op Beet Magazine.

De juiste balans

JAN VAN SCHENDEL – Het motto van het slotdeel Maximaal vangen is bij wedstrijdvissers altijd het uitgangspunt. Het materiaal wordt hierop aangepast en ook voor de elastiekmontage geldt het motto ‘de juiste balans’. In het slotdeel van deze driedelige reeks elastiekartikelen neemt Jan van Schendel de verschillende types elastiek onder de loep. De juiste balans met vislijnen en haakmaten blijkt erg belangrijk te zijn.

In de winter heb ik de meeste tijd om te vissen en dat doe ik zo vaak mogelijk. Gelukkig woon ik in een streek met verschillende jachthavens in de buurt en enkele commercials waar ook regelmatig wedstrijden worden gevist. Ik heb de laatste tijd nog eens goed opgelet wat je zo allemaal ziet aan de waterkant op het gebied van elastiek. Wat mij opviel, is dat ik in de jachthavens heel veel vissers zie die prefereren om geen elastiek te gebruiken.

Ergens begrijp ik hen wel. Je hebt daar een beperkte mate van getijdewater en het is veel gemakkelijker om je lijn te verlengen of in te korten wanneer je vist met een versneden hengeltop. Toch zijn er momenten dat je een goed afgesteld elastiek heel goed kunt gebruiken, met name wanneer je grote baarzen haakt. Alleen al daarom zal ik altijd elastiek gebruiken. Om precies te zijn volle elastiek met een diameter van 1 of 1,2 mm. De gebruikte bung komt met name hier prima tot zijn recht. Bijna voor iedere wedstrijd zet ik de gebruikte elastiek wel iets slapper of juist strakker, dit afhankelijk van de precieze visomstandigheden.

PERFECTE AFSTEMMING

Met vol bedoel ik simpelweg massieve elastiek. Dit is de soort die in Nederland verreweg het meest wordt gebruikt, met name bij de visserij op onze natuurlijke wateren. Het was ook het eerste type elastiek dat op de markt kwam. Deze volle elastiek is te verkrijgen in allerlei diameters, vanaf 0,5 tot wel 2 millimeter. Op vrijwel ieder Nederlands kanaal of ander soort natuurlijk water kun je wel met een diameter 0,8 mm, 0,9 mm, 1 mm of 1,2 mm uit de voeten. Die diameters komen overeen met de maten 4, 5, 6 en 8. In ons land vangen we nu eenmaal nog steeds hoofdzakelijk voorns en brasems, en bovendien zijn de wateren meestal relatief diep.

Voor mij is een van de belangrijkste aspecten, bij welke visserij dan ook, de juiste afstemming van het materiaal. Met name het gebruikte elastiek ten opzichte van de diameter van de vislijn is belangrijk. Nog belangrijker in dit verhaal is het gebruikte haakformaat, juist dit wordt vaak vergeten!

Juist wanneer je vist met volle elastieken moet alles heel goed op elkaar zijn afgesteld. Tenzij er heel goed is te vangen, zullen verreweg de meeste vissers, zeker tijdens wedstrijden, een haakje 18, 16 of hooguit 14 gebruiken in combinatie met een hoofdlijn van 12/00 of 10/00, met daaronder een onderlijn die 2/00 dunner is dan de gebruikte hoofdlijn. Wanneer de visserij matig is, dan zouden die hoofd- en onderlijn zelfs nog wel eens iets dunner mogen zijn en ook de gebruikte haakmaat zal kleiner zijn: een nummer 20 of zelfs 22 of 24.

Bij dit soort materiaal is een elastiekmontage in balans ultrabelangrijk! Een goede afstelling betekent voor mij dat het elastiek zodanig is afgesteld dat deze helemaal de hengeltop in ‘glijdt’ wanneer je de spanning eraf haalt. Dat is met kleine haken en dunne lijnen superbelangrijk. Bij een te strakke afstelling zul je heel veel vissen verspelen bij het zetten van de haak. Wanneer het geheel te strak afgesteld is, dan komt het elastische vermogen te laat op gang. Je zult het soms maar amper voelen, maar op het moment van het zetten van de haak verspeel je de vis omdat de haak gewoon niet optimaal wordt gezet zoals dat heet. Die vis wordt vaak vlakbij, of beter gezegd, pal op de voerplek verspeeld, en veel vissers weten wel wat voor gevolgen dat kan hebben. De verspeelde vis kan de andere azende vissen verstoren. Als dat gebeurt, dan is dat echt een drama! Het is essentieel dat onder dit soort omstandigheden alles perfect moet kloppen. Alle kleine visjes kun je uit het water tillen, de wat grotere dienen geschept te worden.

LUSVERBINDING

Ik bevestig de vislijn aan het elastiek door eerst aan het boveneinde van het nylon een grote lus te knopen met een zogenaamde 8-knoop en op het bovenste stukje van de lus op dezelfde manier nog een klein lusje. De bevestiging gaat als volgt: eerst open ik de grote lus en trek daar het stukje nylon dat meteen onder de lus zit door de lus heen. Daarna steek ik de knoop van het elastiek door de gevormde opening heen en trek alles dicht en tegen het knoopje aan. Daarna schuif ik het rubber kraaltje tegen deze bevestiging aan. Wanneer ik de bevestiging los wil maken, schuif ik het rubber kraaltje weg van de bevestiging, trek simpelweg aan het kleine uitstekende lusje van het nylon en alles gaat open. Supersimpel en maximaal effectief. Daar houd ik van!

1 van 3

SLIP ELASTIEK

Tot niet zo lang geleden gebruikte ik een spuitbusje met een lubricant op siliconenbasis om het elastiek zo soepel mogelijk door de hengel te geleiden. Op zich werkte dat prima, maar sinds ik zogenaamd ‘slipelastiek’ ben gaan gebruiken, is dat niet meer noodzakelijk. Dat elastiek is namelijk al voorbewerkt; simpelweg aan de waterkant het elastiek iets bevochtigen is al voldoende om alles weer maximaal te laten functioneren.

Het is wel zaak om voor iedere vissessie alles te controleren. De elastiekmontage moet gewoon optimaal door de binnenkant van de hengeltop (en tweede hengeldeel) glijden. Met minder moet je echt geen genoegen nemen. Verder is het altijd goed om voor iedere vissessie de kraaienpoot of connectorbevestiging te controleren. Als er ergens iets zou kunnen breken, dan is het bij die bevestiging of knoop omdat daar het elastiek wat kan verweren. Je zult een keer een vis haken en op dat moment breekt het elastiek op het verweerde gedeelte. De dobber zal terugvallen op het water en zal in het ergste geval onder water verdwijnen wanneer de vis gehaakt was. Zo niet, dan blijft de montage op het water staan en kun je deze misschien nog redden.

Voor de winterse jachthavenvisserij gebruik ik dus vol elastiek. Gaat het vooral om kleinere vissen, dan is dat slipelastiek van 1 mm diameter. Gaat het om een visserij met veel en grotere vis, dan kies ik voor 1,2 mm vol slipelastiek. Wanneer je een diameter 1,2 mm gebruikt die je wat strakker hebt afgesteld, dan kun je vissen tot ruim 300 gram zonder problemen uit het water tillen in plaats van te scheppen.

HOLLE ELASTIEKEN

Sinds enkele jaren zie je ook steeds meer holle elastieken langs de waterkant, en dan met name op de verschillende commerciële, karpergeoriënteerde vijvers. Holle elastieken zijn er vanaf een diameter van 1,2 tot en met 3,6 mm. De meeste vissers zullen zich beperken tot de diameters vanaf 1,8 tot en met 2,5 mm. Zeker op onze Nederlandse vijvers, waar het maar zelden een visserij betreft waarbij echt enorme vangstgewichten voorkomen, volstaan deze diameters. Welke diameter je moet inzetten, hangt vooral af van de grootte van de te vangen vissen en ook van hoeveel er te vangen zijn. Het is belangrijk om iedere gehaakte vis te landen, en vanuit dat uitgangspunt is het zaak om nooit een te dik elastiek te gebruiken. Beter een iets dunnere diameter, waardoor de dril misschien iets langer duurt, dan een vis die je verspeelt.

HOL & VOL

Wat is het verschil in eigenschappen tussen een vol en een hol elastiek? Als je een 1,8 mm vol met een 1,8 mm hol elastiek vergelijkt, dan zie je dat het volle elastiek over minder trekkracht beschikt en tevens minder ver uitrekt.

Als het een visserij betreft op grove en sterke vis (zoals karpers, kruiskarpers of zeelt) of met zware dobbers aan de slag moet gaan, dan verkies ik hol elastiek boven vol elastiek. Een hol elastiek monteer ik altijd via een side-pullersysteem in de hengel. Met zo’n systeem kun je schakelen en de lengte van het elastiek optimaal benutten. Bij een eerste run van een grote karper kun je de vis opvangen door de gehele lengte van het elastiek te benutten. Wanneer de vis onder de kant is, kun je de druk opvoeren door handmatig het elastiek in te korten.

Tegenwoordig heb je pullersystemen, die je ongelooflijk goed kunnen helpen tijdens de dril van een gehaakte vis. Eerst waren er de Pulla-bungs waar elastiek doorheen liep en waardoor je tijdens het landen van een vis meer druk kon uitoefenen door simpelweg een stukje elastiek uit de bung te trekken, zodoende kwam er meer spanning op te staan. Wat later kwamen de eerste hengels op de markt die topsets hadden met zogeheten side-pullersysteem. De gebruikte elastiek hangt daarbij ergens bij de verbinding tussen het tweede en derde hengeldeel uit het (vaak versterkte) hengeldeel.

Je kunt altijd voor de juiste spanning op de elastiek zorgen door simpelweg een rubber kraaltje tegen het hengeldeel te positioneren en het laatste stuk elastiek uit de hengel te laten bungelen. Je hebt van dat stukje elastiek tijdens het vissen geen last, maar wanneer je een echt grote vis haakt, zal dat laatste stukje elastiek door de rubber kraal heen, al dan niet gedeeltelijk, in het hengeldeel schuiven en je helpen door de extra rekkracht die zo wordt gecreëerd. Simpelweg nadat de vis gevangen is even het kraaltje op de juiste plek terugschuiven, en je vist weer op exact dezelfde manier. Deze side-pullersystemen zijn echt een fantastische uitvinding en eigenlijk zo’n simpele hulp om grote vissen ook echt in het schepnet te krijgen.

BONUSVISSEN

Hetzelfde geldt voor de moeilijke koudere periode op visvijvers. Vaak dien je iets dunnere hoofd- en onderlijnen te gebruiken om genoeg aanbeten te krijgen. Ook een kleiner haakaas en dito haak helpen je daarbij. Wanneer je een side-pullersysteem gebruikt, dan kun je een maatje dunner elastiek gebruiken, en dat is zo belangrijk wanneer je kleinere haken gebruikt!

Ook bij deze type visserij geldt dat alles zo goed mogelijk in balans moet zijn. Zelfs in het internationale vissen hebben deze side-pullersystemen en holle elastieken inmiddels hun intrede gedaan. Logisch, want soms zie je hele grote graskarpers gehaakt worden of barbelen. Met andere woorden, echt hele sterke vissen. En ook zware vissen die een echte bonus zijn voor het vangstgewicht. Ook dan is het gebruik van zo’n pullersysteem echt een verademing.

Verschillende hengelsportmerken hebben inmiddels hybride elastiek in hun assortiment. Het betreft hier volle elastieken met de eigenschappen van holle elastieken. Ik heb verschillende internationale topvissers dit materiaal inmiddels zien gebruiken. In ons land zag ik het tot op heden nog nooit gebruikt worden. Hoewel ik deze elastieken prima zag functioneren, zie ik persoonlijk nog niet echt het voordeel ten opzichte van de holle elastieken.

NATUURLIJKE WATEREN

NIKS VERSPELEN

Wat voor elastiek je ook gebruikt, wat voor type visserij het is: elastiek moet altijd goed in balans zijn met de gebruikte vislijnen en met de gebruikte haken. Het gaat uiteindelijk slechts om één ding, en dat is om maximaal effectief te vissen. Of ik bij een wedstrijd betrokken ben als visser of coach, aan één ding heb ik altijd een vreselijke hekel: verspeelde vissen. Het zijn namelijk altijd net die vissen die het verschil maken tussen goed presteren en falen. Natuurlijk, iedere visser verspeelt vissen, en dat is ook precies het excuus dat ik altijd weer hoor. Dat klopt, en soms is daar ook niets aan te doen. Toch kun je jezelf als visser onderscheiden door niet alleen zo perfect mogelijk te vissen, maar ook door het percentage verspeelde vissen zo laag mogelijk te houden. Hoe dat kan? Door het voor de omstandigheden perfecte materiaal te gebruiken in combinatie met de perfecte elastiekmontage. Zo simpel is het gewoon!

COMMERCIALS EN VISVIJVERS

|> Lees ook Deel 1 en Deel 2

Het bericht Vissen met Elastiek – deel 3 verscheen eerst op Beet Magazine.

Beet 50 jaar: een artikel van toen… 2019

RAYMOND HAKKERT – Mei is, mits het weer het toelaat, bij uitstek de maand om karpers struinend te belagen. Deze dynamische manier van karperen is nu het meest effectief! Raymond Hakkert weet als geen ander hoe en waarmee je dat het beste kunt doen.

Het is eindelijk mei! Een fantastische, zo niet dé mooiste karpermaand van het jaar! Het wordt al serieus veel warmer dan voorgaande maanden; de natuur is ontwaakt, vlinders fladderen rond, vogels leggen een ei en karpers staan op knappen. Alle reden om op zoek te gaan naar happende oeverkarpers. Deze maand zijn ze in topconditie en eten zich al schuimend langs de oevers tonnetje rond. De paai staat voor de deur, dus energie stapelen is belangrijk. Die extra speklaag maakt ze bijkomend zeer fotogeniek en de omgeving – in 50 tinten geel en groen – zorgt daarbij voor extra sfeer.

IN HET KANTJE

Met name in mei trekken karpers ontzettend dicht langs oevers. Het lijkt soms wel of ze de kant op willen, op zoek naar wormen in het gras. Dat geldt niet alleen voor de kleine sierwateren, ook op de grote watersystemen vind je ze nu ondiep in de oeverzones. De reden hiervoor is dat het natuurlijke voedsel er volop te vinden is. Watervlooien, vlokreeftjes en slakken ontwikkelen zich in het voorjaar rap door de steeds krachtigere zonnestralen, opgewarmd oeverwater is dan ook ‘the place to be’ waar het tiert van dat spul. Water kleurt soms gewoon oranje van de watervlooien! Onze zonaanbiddende vrienden weten dat maar al te goed en komen graag deze ondieptes opzoeken.

Het lijkt ook wel of ze in de wintermaanden een soort ‘reset’ hebben gekregen, later in het seizoen zijn ze meestal niet zo happig meer om zich zó te laten gaan in het kantje, dat is direct ook dubbelzinnig bedoeld. Deze ondiepe plaatsen waarderen ze niet alleen vanwege het enorme voedselaanbod, ze kunnen elk moment gaan paaien, het voorverwarmde bedje is immers al gespreid.

PAUZEVISSEN

Karpers zijn nu door hun uitsloverij vaak eenvoudig waar te nemen. Ze doen zó hun best met dat gespring, gesmak en wedstrijdje wie het puikste V-spoortje kan trekken aan het oppervlak, dat je ze bijna niet kunt missen. Zo kun je, als je goed oplet, in een kort tijdsbestek al wat vangen. Ik noem het gekscherend ‘pauzevissen’, aangezien je in een uurtje al kunt toeslaan, zeker als je ze van tevoren al hebt gevonden of weet te liggen. Het is een kwestie van de weinige spullen pakken, naar de beoogde stek rijden of fietsen, de vis proberen te verleiden en tsjakka! Soms, als je het een beetje in de vingers hebt, lukt dat al binnen een paar minuten na aankomst! Wanneer je dat een paar keer per week doet, of dat nu in je lunchpauze of op de weg naar huis na het werk of ’s avonds na het eten is, dan kun je met een beetje mazzel meer vangen dan de in hun brolly liggende weekendvissers. Dat weekend kun je dan mooi samen met je partner of gezin doorbrengen. Je verdient per direct weer vistijd zullen we maar zeggen.

BUIGEN OF BARSTEN

Zorg ervoor dat je in het begin van het seizoen je struinsetje compleet hebt. Deze bestaat uit niet meer dan een hengel, een schepnet, een tas, een emmertje voer (drijvend en zinkend los van elkaar) en een onthaakmatje. Even wat over die struinhengel: die stok is je wapen en vist echt het fijnst wanneer deze taai en parabolisch buigend is. Om en nabij de 2 lb, in combinatie met 30/00 nylon en een goed werkende slip, is prima. Tijdens het struinen haak je karpers vaak vlak voor je voeten en de hengeldemping is dan zeer van belang. Geschikte pen- en oppervlaktehengels worden nog maar weinig gemaakt. De meeste fabriekshengels zijn veelal te strak qua buiging en te dunwandig van blank, waardoor ze kwetsbaar zijn. Zoek je een puike struinstok van rond de €100, check dan even Marktplaats. Regelmatig worden er wat oudere (maar onverslijtbare) tweedehands Century Armalite of Sportex-stokken aangeboden die voor deze visserij zeer geschikt zijn. De nieuwwaarde van deze stokken was vaak honderden euro’s. En dat is niet voor niets!

KORT DOOR DE BOCHT

Over kort gesproken: ik zie YouTube-filmpjes met speciale, ultrakorte struinstokjes van bekende merken, die mooi tussen allerlei boompjes en struiken geduwd worden en waarmee je makkelijker aan zou kunnen slaan. Daar zit wat in, echter zoek je daar in die bosjes letterlijk de ellende op. Als je érgens veel vis verspeelt (met alle gevolgen van dien) is het tussen bomen. Dit kun je dus beter niet doen. Er vlak naast vissen vraagt al de nodige discipline en drilervaring, laat staan er middenin! Vis er gewoon een stukje vanaf en leg bijvoorbeeld een voerspoortje aan, of strooi wat korstjes zo dat de vis met de stroom of wind mee de struiken uitkomt. Dat werkt veel beter, het is vooral een kwestie van geduld. Dus houd je van vissen met gave bekken, ga dan niet in zo’n struik lopen sleuren. Sla je bijvoorbeeld kort bij de kant een woeste vis aan met zo’n ‘bezemsteeltje’, dan gaat deze veelal als een raket linea recta richting het dichtstbijzijnde obstakel. Geen demping kan ze stoppen, het is hard tegen hard.

Je krijgt ook regelmatig te maken met losschieters met deze korte ‘stalkstokjes’. Alle kracht komt namelijk op je haakje te staan. Het is buigen of barsten, er is totaal geen samenspel tussen de summiere rek van het nylon en een mooi buigende hengel. Zo dicht onder de kant vissen met braid (gevlochten lijn) is helemaal ‘not done’. Dat is vragen om bekscheuren en losschieten, en zeker met korte, strakke stokjes. Een lange parabolische hengel (12/13 ft) werkt in je voordeel omdat je met riet en oeverplanten te maken hebt. Met een kort stokje moet je veel dichter op de vis gaan zitten, terwijl je met zo’n langere hengel op acceptabele afstand uit de oever kunt blijven terwijl je inlegt. Je eigen schaduw valt hierdoor ook niet snel over het water.

VEELZIJDIGE HONDENBROKKEN

Bonzo drijft áltijd en in een zak zitten verschillende smaken en maten door elkaar, topper! Koop ze in de aanbieding en in grootverpakking. Pimpen kan, hoeft niet, maar wat vermalen brokken, wat warm water en eventueel olie in combinatie met melasse door je emmer met brokken zorgt wel voor een goedkope maar onweerstaanbare voerwolk!

1 van 3

NOW WE’RE (S)TALKING

Als ‘stoeltje’ gebruik ik de voeremmer. Die emmer is gevuld met drijvende hondenbrokken (Bonzo is een goede) en een zak Frolic, deze laatste zijn zinkend. Zo kun je anticiperen op azende vissen. Niet elke lobbes heeft er namelijk zin in om letterlijk met kop en schouders boven het water uit te gaan om dat lullige brokje van het oppervlak te plukken. Mij is het meerdere malen opgevallen dat met name karpers van het Franse ras met buik (de zogenaamde schotels), die de laatste decennia veel zijn uitgezet, wel interesse tonen maar vaak niet losgaan op drijvende brokjes. Dan is het wel makkelijk als je ook een zinkende soort bij je hebt. Zo’n bruin/rode brok op half water, of in een slechts decimeters diep slootje op de bodem gepresenteerd, laten ze vaak niet links liggen.

Zo’n Frolic of Bonzo bevestig ik middels een baitband (elastiekje) op de haakbocht (maatje 8 semi-klauwhaak). Wat ook kan, is dat je een drijvende (Bonzo) brok middels een paar loodhagels tot pop-up maakt. Hier heb ik al diverse struinuurtjes mee kunnen redden, zeker als je deze aanbiedt ter hoogte/diepte van de zwemmende karper, zeg maar als een soort (old-school) zig rig.

Verder is het natuurlijk nuttig om good old witbrood bij je te hebben, dit kun je drijvend (korst) of langzaam zinkend (vlok) aanbieden. Op het ene water werkt het nog immer super, op het andere (dressuur)water benaderen de karpers brood met de nodige argwaan. Mijn drijvende brokken bied ik meestal bewerkt aan. Dat wil zeggen dat ik een klein deel van tevoren kapotstamp met een steen en deze door de rest meng, in combinatie met wat melasse, olie en een scheut warm water. Zo krijg je een zompige bende in de emmer, wat bij het voeren aan het oppervlak een voerwolk creëert. De deeltjes kapotgemalen brokken werken onweerstaanbaar en via de kleine stukjes gaan ze vaak al snel over op de grotere brokken.

FOAMVERKLIKKERTJE

Houd het simpel: met een drijvend foampje als verklikkertje kun je, ook als de focus op drijvend vissen ligt, snel je aas (langzaam) zinkend aanbieden. Zo kun je lastige klanten alsnog zwevend of op de bodem verleiden.

1 van 3

ULTIEME TARGETVISSERIJ!

Zelf neem ik altijd de tijd en wacht, zittend op mijn voeremmer met een (onmisbare) polaroidbril en petje op, net zolang tot mijn beoogde target overgaat tot azen. Dit is het moment om in actie te komen en je haak met brok te water te laten, maar let op, wel in de buurt van die gewenste rakker natuurlijk. Geduld is van belang! Meteen lukraak in de buurt ingooien resulteert vaak in een kleine wilde rakker die de rest verjaagt, terwijl je juist met deze visserij de mogelijkheid hebt een vis uit te kiezen. Heb je weinig tijd ter beschikking (bijvoorbeeld in je lunchpauze), is het een ander verhaal natuurlijk, dan wil je gewoon wat vangen. Maar dit is dé ultieme targetvisserij, er is geen betere manier binnen de karpervisserij om jouw favoriete vis uit te kiezen. Je moet hem of haar natuurlijk wel aan het azen zien te krijgen én jezelf in bedwang zien te houden. Vooral niet te snel ingooien, wacht op de ultieme kans!

Struinen in het voorjaar is een niet te onderschatten tactiek en wapen. Het struinen is niet alleen erg leuk, het jachtinstinct dat met name de jeugd nog kan opbouwen legt een solide basis voor het (karper)vissen op latere leeftijd. Zoiets leer je niet even in een enkel avondje door het riet banjeren, je moet er écht tijd in stoppen. Na de topstruinmaanden mei én juni kun je het hele seizoen verder nog in je tent liggen. Dus ga ervoor!

Het bericht Op zoek naar meikarpers verscheen eerst op Beet Magazine.

Alle ins en outs

JAN VAN SCHENDEL – In deel 1, van deze driedelige reeks, beschreef ik de beginjaren van het elastiekvissen. Het is tegenwoordig bijna niet meer voor te stellen dat je de voordelen van elastiek ontkent. Deze maand neem ik de elementen onder de loep die je nodig hebt om een elastiekmontage te maken.

Op sommige aspecten van een wedstrijd heb je weinig invloed. Als visser zul je het moeten doen met en op de plaats die je krijgt toegewezen, of die plek nu goed is of niet. Het is dan ook nutteloos om je er verder druk over te maken. Veel beter is het om je te concentreren op de dingen waarop je wel invloed hebt en ervoor te zorgen dat je die zo perfect mogelijk kunt uitvoeren.

Een van de dingen waarop je 100% invloed hebt, is het gebruikte materiaal. Dat moet voor de omstandigheden perfect zijn. De gebruikte elastiekmontage mag nooit falen en moet het maximale uit de mogelijkheden halen. Een simpele aanpak werkt in onze sport bijna altijd het best. Vooraf overal goed over nadenken en dan het juiste materiaal voorbereiden. Naarmate je meer ervaring krijgt, zul je vaker dat juiste materiaal op de goede manier weten te gebruiken. Dat levert dan weer betere resultaten op, wat weer meer vertrouwen oplevert, enzovoort. Deze teksten lijken misschien simpel, maar geloof me, zo gaat het in de wedstrijdvisserij.

ELASTIEKSYSTEMEN

Er zijn verschillende systemen voor hoe je elastiek in de hengel kunt bevestigen: het bung-systeem en het side puller-systeem. Bij de bung zit het complete elastiek in de hengel gebouwd en kun je tijdens het drillen geen invloed uitoefenen op de weerstand van het elastiek. Bij de modernste side puller-systemen komt het elastiek via een speciale opening aan de zijkant van de hengel naar buiten. Je hebt van dat stukje elastiek tijdens het vissen geen last, maar wanneer je een echt grote vis haakt, zal dat laatste stukje elastiek je helpen door de extra rekkracht die wordt gecreëerd. Deze side puller-systemen zijn echt een fantastische uitvinding en eigenlijk zo’n simpele hulp om grote vissen ook echt in het schepnet te krijgen.

Voor een goede elastiekmontage heb je naast elastiek het volgende nodig: een bush, een connector of kraal, een threader en een bung. Zo, lekker handig zijn al die Engelse termen, zeker voor de niet of nauwelijks Engels sprekende vissers… Ik zal deze items hier allemaal volledig uitleggen.

DE BUSH

De bush is een kunststof busje dat op het uiteinde van het topdeel wordt geplaatst. Het zorgt ervoor dat het elastiek soepel uit de top komt; het beschermt het elastiek tegen de scherpe rand van het carbon. Je hebt internal en external bushes, die respectievelijk in en over het uiteinde van de hengeltop komen. Ik adviseer altijd de internal versie. Zo’n busje druk je dus in de top. Sommige vissers lijmen ze vast, maar vaak is dit niet nodig. Je hebt verschillende diameters bushes die matchen bij de hengeltop en de dikte van het elastiek.

Vaak moet de hengeltop worden ingekort om het topbusje erin te laten passen. Juist hier maken veel vissers een grote fout. Ze zijn bang om veel lengte af te zagen. Als je bijvoorbeeld 60 centimeter moet inkorten, dan volgt er paniek over de visafstand. In de praktijk zal de precieze maximale lengte voor het vissen zelf niet aankomen op enkele centimeters. Maar wanneer je toch die maximale lengte wilt hebben, dan kun je dat bereiken door aan het achtereinde van de hengel een verlengstuk te gebruiken. Mijn advies? Zaag bij twijfel het hengeltopje gerust iets verder af, waardoor je een topbusje kunt gebruiken dat meer dan ruim voldoende is voor de diameter van het gebruikte elastiek. Hoe beter dit is verzorgd, des te beter zal de elastiek door de hengeltop lopen en er ook weer in terugglijden nadat er spanning op heeft gestaan. Ik heb al vaak een bijna complete lengte van de hengeltop afgezaagd om dit te bereiken. Bij twijfel iets verder afzagen is het beste advies dat ik kan geven. Een en ander hangt ook mede af van de kwaliteit van de hengel. Wanneer je er een beetje op let, zie je heel vaak vissers die tijdens het vissen een stukje elastiek hebben dat buiten de hengeltop hangt. In verreweg de meeste gevallen is de reden heel simpel: de elastiek heeft niet genoeg ruimte aan de binnenzijde van de hengeltop. Iets verder afsnijden dus! Bij duurdere hengels zie je tegenwoordig vaak dat de busjes al in de hengeltoppen zitten bij aankoop. Hoe duurder de hengel, hoe beter ook de kwaliteit van het gebruikte carbon is. Vaak zal de hengel ook strakker zijn, met name in het topgedeelte. Ik heb altijd een bloedhekel aan hengeltoppen die, nadat de elastiekmontage is gemaakt, nog steeds te veel buigen. Juist dat zorgt voor het opstroppen van de elastiek in de hengeltop tijdens de dril van een vis.

KRAAIENPOOT

Je moet natuurlijk de vislijn aan de elastiekmontage maken, daar zijn verschillende methoden en bijbehorende materialen voor. Zo heb je het ‘kraaienpoot-systeem’. Ook heb je een zogenaamde ‘connector’, die speciaal voor dit doel is gemaakt. Veel vissers gebruiken connectors en op zich is dat prima. Zorg in dat geval altijd voor een connector die zo klein mogelijk is.

Het ‘kraaienpoot-systeem’ gebruik ik wanneer ik volle elastiek gebruik en wanneer ik holle elastiek gebruik, maak ik gebruik van een Drennan dacron-bevestiging (te koop in de meeste hengelsportwinkels).

KRAAIENPOOT

Je moet natuurlijk de vislijn aan de elastiekmontage maken, daar zijn verschillende methoden en bijbehorende materialen voor. Zo heb je het ‘kraaienpoot-systeem’. Ook heb je een zogenaamde ‘connector’, die speciaal voor dit doel is gemaakt. Veel vissers gebruiken connectors en op zich is dat prima. Zorg in dat geval altijd voor een connector die zo klein mogelijk is.

Het ‘kraaienpoot-systeem’ gebruik ik wanneer ik volle elastiek gebruik en wanneer ik holle elastiek gebruik, maak ik gebruik van een Drennan dacron-bevestiging (te koop in de meeste hengelsportwinkels).

ZO MAAK IK HET KRAAIENPOOT-SYSTEEM

Eerst trek ik een rubber kraaltje op de elastiek en daarna knoop ik een simpele lus aan het uiteinde van de elastiek, vergelijkbaar met een onderlijnlus. Vervolgens knip ik op circa 2 mm van de knoop de lus weg en ook het vrijstaande uiteinde knip ik op 2 mm af. Wat overblijft is dus de knoop met drie uitstekende deeltjes elastiek van elk 2 mm. Met enige fantasie kun je hier een poot in zien; in de volksmond wordt dit daarom een ‘kraaienpoot’ genoemd. Achter deze kraaienpoot bevestig ik op een speciale manier de dobbermontage. Het rubber kraaltje zorgt voor een zo goed mogelijke afsluiting van de hengeltop en de bush, zodat daar geen water in kan lopen.

1 van 6

DACRON CONNECTOR

Een connector is simpelweg het verbindingsstukje tussen elastiek en vislijn. Hoe kleiner de connector des te beter. Hij is niet meer dan ‘een noodzakelijk kwaad’ wat mij betreft en daarom prefereer ik een dacron bevestiging (die kant en klaar te koop is),
zoals op deze foto’s te zien is of een kraaienpoot bevstiging

1 van 8

THREADER

Een goede elastiekmontage is minimaal 2 meter lang, zelf gebruik ik zo’n 2,5 meter. Ik zie vaak dat vissers de elastiek slechts door het topdeel van de hengel gebruiken. Dat is echt te kort, want je hebt gewoon te weinig lengte aan elastiek om genoeg ‘rek’ te verkrijgen om grotere gehaakte vissen te kunnen landen. Met een brasem aan de haak zal het nog wel goed komen misschien, met grotere en sterkere vissen zeker niet!

De threader is een soort gitaarsnaar waarmee je de elastiek door de hengeldelen trekt. Bij dikkere maten elastiek heb je dit hulpmiddel vaak niet eens nodig, mits de binnenzijde van de hengeldelen droog is.

THREADER

Altijd eerst de connector of kraaienpoot op het elastiek monteren. En ook altijd werken van ‘dun naar dik’. Dus je haalt eerst het elastiek door de hengeltop, daarna door het tweede hengeldeel en vervolgens de bevestiging van de bung.

1 van 4

DE BUNG

De bung is simpelweg de elastiekbevestiging die is bedoeld voor in het tweede, of in sommige gevallen zelfs het derde hengeldeel. In feite is een bung een soort tuigenplankje waar je het elastiek aan vastmaakt en omheen wikkelt. Door de mate van wikkelen bepaal je de spanning van het elastiek. Door een conisch gevormd deel zal de bung houvast vinden op een plek in de hengel. Het belangrijkste aan de gebruikte bung vind ik dat er een soort minuscuul ‘plankje’, zoals ik het noem, is meegegoten ín het kunststof, waardoor je heel gemakkelijk de gebruikte elastiek binnen enkele seconden kunt aanpassen aan de exacte visomstandigheden.

De foto zegt meer dan duizend woorden. Voorbeeld: je bent aan het vissen en de visserij is veel beter dan gedacht. Er moet ‘gas gegeven worden’. Heel even de elastiek iets strakker afstellen en plotseling kun je vissen uit het water tillen die je eerst moest scheppen. Je wint met deze actie tijd, en tijd is vis. Wanneer daarentegen de visserij ultramoeilijk is, moet je vaak vissen met een dunnere onderlijn en fijnere haak om nog aanbeten te krijgen. Dan moet de elastiek juist wat losser worden afgesteld. Juist dit is zo belangrijk! Je zult zo gehaakte vissen vangen in plaats van verspelen bij het zetten van de haak.

Je weet natuurlijk vooraf nooit hoe de visserij exact zal zijn. Met behulp van de bung kun je alles binnen ‘no time’ perfectioneren. De standaardmontage die ik gebruik is altijd hetzelfde: de gebruikte elastiek moet zodanig zijn afgesteld dat, wanneer je de spanning van de elastiek afhaalt, deze nog net volledig terug de hengeltop inloopt. Het elastiek moet dan niet strakker of losser staan, maar perfect onder spanning.

SIDE PULLER

Tegenwoordig heb je ook nog de verschillende puller-systemen die je ongelooflijk goed kunnen helpen tijdens de dril van een gehaakte vis. Eerst waren er de Pulla-bungs waar elastiek doorheen liep en waardoor je tijdens het landen van een vis meer druk kon uitoefenen door simpelweg een stukje elastiek uit de bung te trekken, waardoor er meer spanning op kwam te staan. Wat later kwamen de eerste hengels op de markt die topsets hadden met een zogeheten side puller-systeem. De gebruikte elastiek hangt daarbij ergens bij de verbinding tussen het tweede en derde hengeldeel uit het daar vaak versterkte hengeldeel. Deze side puller-systemen zijn echt een fantastische uitvinding en eigenlijk zo’n simpele hulp om grote vissen ook echt in het schepnet te krijgen!

ZO WERKT DE SIDE PULLER

Je kunt altijd voor de juiste spanning op de elastiek zorgen door simpelweg een rubber kraaltje tegen het hengeldeel te positioneren en het laatste stuk elastiek uit de hengel te laten bungelen. Je hebt van dat stukje elastiek tijdens het vissen geen last. Wanneer je een echt grote vis haakt, dan zal dat laatste stukje elastiek door de rubber kraal heen, al dan niet gedeeltelijk, in het hengeldeel schuiven en je helpen door de extra rekkracht die zo wordt gecreëerd. Simpelweg nadat de vis gevangen is even het kraaltje op de juiste plek terugschuiven en je vist weer op exact dezelfde manier.

1 van 5

Het bericht Vissen met elastiek – deel 2 verscheen eerst op Beet Magazine.

Met bijnamen als “zilveren sprinter” en “mini marlijn” is het duidelijk: geep staat voor snelheid en spektakel. De visserij op deze soort is net zo levendig. Toch weten veel mensen niet hoeveel manieren er zijn om op geep te vissen. Tijd om daar verandering in te brengen.

Tekst en foto’s: Sebastian Rose

1. Spinvissen

Voor actieve vissers is spinvissen op geep een echte aanrader. Langs strekdammen of rotsige kustlijnen kun je perfect vissen met slanke lepels of ander kunstaas. Gebruik lichte varianten van ongeveer 20 gram, zodat je soepel en gecontroleerd kunt vissen.

Kleurkeuze hangt af van de omstandigheden: felle kleuren doen het goed in troebel water en bij weinig licht, natuurlijke tinten werken beter bij helder water en zonlicht.

Om de kans op een goede inhaking te vergroten, knoop je een stukje nylon van zo’n 5 cm tussen de haak en het kunstaas. Controleer dit regelmatig op schade – geep heeft scherpe tandjes.

Een hengel van 3 meter met een werpgewicht van 40 gram is ideaal, gecombineerd met een 3000-molen gevuld met 12/00 gevlochten of 25/00 nylon lijn. De beste vangstmomenten zijn bij aflandige wind en stromend water.

2. Sbirulino-vissen

Gepen kunnen wispelturig zijn. Wat gisteren werkte, negeren ze vandaag volledig. De sbirulino, een doorzichtig werpgewicht, biedt hier uitkomst. Achter dit gewicht kun je diverse aassoorten presenteren – van streamers tot garnaalimitaties of kleine stukjes vis – met daartussen een nylon voorslag van 2 à 3 meter (25/00).

Gebruik een langzaam zinkende sbirulino van 15 tot 25 gram en varieer met de inhaalsnelheid. Zo ontdek je snel wat de vis op dat moment het meeste aanspreekt.

Een lange hengel van 3,5 meter met een gevoelige top geeft de beste beetregistratie. Omdat de sbirulino kan schuren over gevlochten lijn, is een tussenstuk van slijtvast nylon (35/00) aan te raden, met een stoppertje om schade te voorkomen. Op zonnige dagen levert deze techniek vaak de beste resultaten op.

 3. Vliegvissen

De bijnaam *mini marlijn* zegt genoeg: eenmaal gehaakt levert geep vaak een spectaculaire show boven water. Op de vliegenhengel is dat pure actie. Een aftma 5-hengel is zeer geschikt voor deze visserij. Qua vliegen doen garnaal-, vis- en vlokkreeftimitaties het uitstekend.

4. Dobbervissen

Wil je ontspannen vissen, dan is dobbervissen op geep ideaal. Vanaf mei kun je op zonnige dagen uitstekend met natuurlijk aas vissen. Een simpele set-up is al genoeg: een 3 meter lange hengel, een makreel- of bolle dobber, stukjes vis, garnalen of zagers als aas, en een haak maat 2 met een onderlijn van 30/00 nylon.

Gepen zwemmen ondiep – houd daarom je onderlijn korter dan 1 meter. Een klein koelboxje helpt om het aas vers te houden.

5. Strandhengelen

Ook vanaf het strand kun je gericht op geep vissen met natuurlijk aas. Gebruik strandhengels en een steuntje, en bied je aas niet dieper aan dan een meter. Drijvende kralen helpen om de juiste hoogte te behouden.

Zorg dat het aas niet te zwaar is, zodat het geheel blijft zweven. Reepjes vis, zagers en garnalen werken goed; eventueel verstevig je zacht aas met baitelastiek. Op rustige dagen kun je deze techniek ook uitstekend uitvoeren met een karper- of feederhengel.

Geep – Feiten op een rij

• Uiterlijk: Slank lichaam met sikkelvormige vinnen en een spitse snavel vol kleine, scherpe tanden. De graten zijn opvallend groen.
• Afmetingen:Gemiddeld 70–80 cm, maximaal 100 cm en circa 1,5 kilo.
• Leeftijd: Tot 6 jaar.
• Paaitijd:Mei tot juli.
• Diepte: Zwemt in scholen op half water, ’s zomers vaak dicht bij het oppervlak (tot ongeveer 1 meter diep).

Het bericht Geep: snelheid, actie en variatie aan de kust verscheen eerst op Beet Magazine.

De beginjaren

Was vroeger alles beter? Nou, zeker voor wat betreft onze sport niet bepaald. Met de tijd zijn allerlei gebruikte materialen kwalitatief steeds beter geworden en vaak vervangen door beter materiaal. Een van de grootste veranderingen ‘of all times’ moet toch wel het gebruik van elastiek zijn. Elastiek wordt vandaag de dag vrijwel algemeen gebruikt; je zag dit werkelijk nooit toen ik begon met vissen, of beter gezegd: vrijwel nooit.

Destijds was Gerrit Broeren de uitzondering op de regel. Gerrit was een van de beste wedstrijdvissers in Nederland en qua visstijl was hij totaal anders dan iedereen. Allereerst, hoewel Gerrit zeker niet bestempeld kon worden als bodybuilder, gebruikte hij zelden of nooit een viskoffer. Hij viste altijd staand en al zijn gebruikte hengelsportmateriaal was daar ook op afgestemd. Probeer dat staande vissen maar eens, ik ben ervan overtuigd dat je tien minuutjes meer dan lang genoeg vindt! Verder viste Gerrit altijd, ook op stromende wateren, met elastiek aan het topeinde van zijn hengel, terwijl toen iedereen zogenaamde versneden toppen gebruikte met aan het einde een buigend stukje glasfiber. Dat elastiek ‘bungelde’ tussen de hengeltop en de gebruikte vislijn en werd bevestigd onder een kort stukje omgebogen aluminium ter vervanging van het versneden gedeelte van de hengeltop.

Ik heb als beginnende visser verschillende keren geprobeerd om de vismanier van Gerrit te kopiëren, maar ik kon er nooit mee overweg. Natuurlijk zag ik de voordelen van het gebruik van elastiek, maar wat mij betreft waren de nadelen groter. In ons winderige landje kon ik nooit de dobber mooi stil in het water houden omdat de wind vrij spel had op het gebruikte elastiek. Het blokkerend vissen, hoewel dat toen niet zo vaak nodig was, lukte me al helemaal niet. Gerrit ging dat allemaal veel beter af, dat bleek wel uit zijn resultaten!

Bedenkelijk gezicht

Alweer een aantal jaren later verschenen er plots voorgebogen, holle topjes waar het elastiek doorheen liep. Dat was al een hele verbetering, maar nog steeds beviel het me allemaal niet goed genoeg. Ik bleef dus doorvissen, net als vrijwel iedereen, met mijn vertrouwde versneden toppen. Dat deed ik nog steeds toen ik, weer een aantal jaren later, op regelmatige basis wedstrijden ging vissen in Engeland. Daar was een versneden hengeltop inmiddels zowat een bezienswaardigheid. Iedereen gebruikte daar toen al elastiek op dezelfde manier zoals het inmiddels ook hier is ingeburgerd. Ik heb daar vaak bedenkelijke gezichten gezien over het systeem dat ik gebruikte.

Zeker destijds, midden jaren ‘80 van de vorige eeuw, had je in Nederland maar zelden te maken met grote vissen die gehaakt werden. De visserij was bijna puur voorn-gericht en in het midden en westen van Nederland ging het vaak ook om kleine kolblei. Brasems werden er toen echt niet veel gevangen en over andere vissen dachten we amper na. In Engeland bleek dat heel anders te zijn. Daar moest je regelmatig zeelten vangen en tijdens de zomermaanden heel vaak paling. Ook kopvoorns, en toen ook al karpers, kwamen voor. Kortom, grotere en vooral veel sterkere vissen dan wij hier gewend waren om te vangen.

Vertrouwen

Vertrouwen is voor mij zowat het belangrijkste aspect in onze sport. Heel lang viste ik in Engeland nog gewoon door met mijn vertrouwde materiaal. Maar eerlijk is eerlijk, langzaam maar zeker begon het steeds meer te ‘knagen’. Ik moest gewoon bekennen dat ik toch wel een aantal heel belangrijke vissen had verspeeld; vissen die mij heel duur kwamen te staan. De ommekeer kwam uiteindelijk na weer een hele grote verspeelde vis, die ik tien minuten aan de haak had gehad en me gewoon de winst kostte in een hele grote wedstrijd. Tja, een brasem van minimaal 2,5 kilo aan een 06/00 mm onderlijntje en een haakje 26 is nu eenmaal een hele slechte combinatie met een versneden hengeltop… Na die vis was het dus echt klaar en besloot ik om over te stappen. Ik heb na die dag nooit meer een versneden hengeltop gebruikt.

In Engeland viste ik altijd samen met Bob Nudd. Hij was een meester in het gebruiken van de juiste elastiekdikte en de mate van op spanning zetten. Dat heeft mij natuurlijk veel tijd bespaard. Bob had me altijd in mijn waarde gelaten met mijn vismanier, hoewel hij me tig keer had geadviseerd om ook elastiek te gaan gebruiken… Toen ik eindelijk zover was om over te stappen, leerde hij me meteen alle juiste basisprincipes.

Zo heb ik dus eigenlijk zelfs nooit ook maar de kans gehad om iets verkeerd aan te leren. Juist dat verkeerd aanleren is iets wat ik zo vaak langs de waterkant zie! Geloof me dat er meer vissers zijn die niet maximaal gebruik maken van de mogelijkheden van het gebruikte elastiek dan vissers die dat wel doen. En dat terwijl de informatie nu toch heel gemakkelijk is te vergaren met internet en alle sociale media van tegenwoordig, zeker als ik het vergelijk met ‘toen’.

Compleet verhaal

Lang niet alle vissers gebruiken hun elastiekmontages op de goede manier; het leek me dus geen slecht idee om hier eens een compleet verhaal over te schrijven. Met compleet bedoel ik alles van het begin tot het einde wat met dit onderwerp te maken heeft. Dat lukt me nooit in slechts één artikel en dus gaan jullie hierover ook de komende maanden lezen. Wanneer ik alles volledig weet te omschrijven, dan gaan er zeker genoeg vissers zijn die er hun voordeel mee kunnen doen, waardoor ze gewoon minder door hen gehaakte vissen zullen verspelen.

Ik vind het altijd zo zonde om te zien. Je hebt alle moeite gedaan om zo’n vis tot aanbijten te verleiden; wanneer dat eindelijk is gelukt wordt zo’n vis verspeeld omdat de elastiekmontage niet in orde is. Geloof me, ik weet zelf maar al te goed hoe dat voelt. Ik heb namelijk alle fouten zelf al gemaakt. En het zijn natuurlijk ook altijd de grootste en tijdens wedstrijden beslissende vissen die eraf gaan…

Verschillende soorten

Vrijwel ieder hengelsportmerk heeft tegenwoordig een complete range aan elastiek in zijn assortiment. Ik heb het dan over ‘volle’ oftewel massieve elastieken, holle elastieken en tegenwoordig zijn er zelfs al hybride elastieken. Al die elastieken zijn er dan in verschillende diameters, die worden aangegeven via een bepaalde nummering en kleuren. Je zou door de bomen het bos niet meer zien!

Ik kan iedereen adviseren om altijd uit te gaan van de diameter. Die bepaalt namelijk uiteindelijk de mate van rek en van daaruit kun je dan de juiste keuzes maken voor je eigen visserij. Die keuzes zijn namelijk erg verschillend. Het maakt bijvoorbeeld wel degelijk een verschil of je op voorn en brasem vist in een standaard Nederlands kanaal, ten opzichte van een visserij op F1’s en karpers op één van de vele commercials die ons land inmiddels rijk is.

Geen enkele lezer hoeft zich zorgen te maken, zijn of haar visserij zal aan bod komen, met daarbij de uitleg en alle benodigde materialen. Ik wil zo volledig mogelijk zijn. Daarvoor is dit onderwerp belangrijk genoeg.

Het bericht Vissen met elastiek – Deel 1 verscheen eerst op Beet Magazine.