De juiste balans

JAN VAN SCHENDEL – Het motto van het slotdeel Maximaal vangen is bij wedstrijdvissers altijd het uitgangspunt. Het materiaal wordt hierop aangepast en ook voor de elastiekmontage geldt het motto ‘de juiste balans’. In het slotdeel van deze driedelige reeks elastiekartikelen neemt Jan van Schendel de verschillende types elastiek onder de loep. De juiste balans met vislijnen en haakmaten blijkt erg belangrijk te zijn.

In de winter heb ik de meeste tijd om te vissen en dat doe ik zo vaak mogelijk. Gelukkig woon ik in een streek met verschillende jachthavens in de buurt en enkele commercials waar ook regelmatig wedstrijden worden gevist. Ik heb de laatste tijd nog eens goed opgelet wat je zo allemaal ziet aan de waterkant op het gebied van elastiek. Wat mij opviel, is dat ik in de jachthavens heel veel vissers zie die prefereren om geen elastiek te gebruiken.

Ergens begrijp ik hen wel. Je hebt daar een beperkte mate van getijdewater en het is veel gemakkelijker om je lijn te verlengen of in te korten wanneer je vist met een versneden hengeltop. Toch zijn er momenten dat je een goed afgesteld elastiek heel goed kunt gebruiken, met name wanneer je grote baarzen haakt. Alleen al daarom zal ik altijd elastiek gebruiken. Om precies te zijn volle elastiek met een diameter van 1 of 1,2 mm. De gebruikte bung komt met name hier prima tot zijn recht. Bijna voor iedere wedstrijd zet ik de gebruikte elastiek wel iets slapper of juist strakker, dit afhankelijk van de precieze visomstandigheden.

PERFECTE AFSTEMMING

Met vol bedoel ik simpelweg massieve elastiek. Dit is de soort die in Nederland verreweg het meest wordt gebruikt, met name bij de visserij op onze natuurlijke wateren. Het was ook het eerste type elastiek dat op de markt kwam. Deze volle elastiek is te verkrijgen in allerlei diameters, vanaf 0,5 tot wel 2 millimeter. Op vrijwel ieder Nederlands kanaal of ander soort natuurlijk water kun je wel met een diameter 0,8 mm, 0,9 mm, 1 mm of 1,2 mm uit de voeten. Die diameters komen overeen met de maten 4, 5, 6 en 8. In ons land vangen we nu eenmaal nog steeds hoofdzakelijk voorns en brasems, en bovendien zijn de wateren meestal relatief diep.

Voor mij is een van de belangrijkste aspecten, bij welke visserij dan ook, de juiste afstemming van het materiaal. Met name het gebruikte elastiek ten opzichte van de diameter van de vislijn is belangrijk. Nog belangrijker in dit verhaal is het gebruikte haakformaat, juist dit wordt vaak vergeten!

Juist wanneer je vist met volle elastieken moet alles heel goed op elkaar zijn afgesteld. Tenzij er heel goed is te vangen, zullen verreweg de meeste vissers, zeker tijdens wedstrijden, een haakje 18, 16 of hooguit 14 gebruiken in combinatie met een hoofdlijn van 12/00 of 10/00, met daaronder een onderlijn die 2/00 dunner is dan de gebruikte hoofdlijn. Wanneer de visserij matig is, dan zouden die hoofd- en onderlijn zelfs nog wel eens iets dunner mogen zijn en ook de gebruikte haakmaat zal kleiner zijn: een nummer 20 of zelfs 22 of 24.

Bij dit soort materiaal is een elastiekmontage in balans ultrabelangrijk! Een goede afstelling betekent voor mij dat het elastiek zodanig is afgesteld dat deze helemaal de hengeltop in ‘glijdt’ wanneer je de spanning eraf haalt. Dat is met kleine haken en dunne lijnen superbelangrijk. Bij een te strakke afstelling zul je heel veel vissen verspelen bij het zetten van de haak. Wanneer het geheel te strak afgesteld is, dan komt het elastische vermogen te laat op gang. Je zult het soms maar amper voelen, maar op het moment van het zetten van de haak verspeel je de vis omdat de haak gewoon niet optimaal wordt gezet zoals dat heet. Die vis wordt vaak vlakbij, of beter gezegd, pal op de voerplek verspeeld, en veel vissers weten wel wat voor gevolgen dat kan hebben. De verspeelde vis kan de andere azende vissen verstoren. Als dat gebeurt, dan is dat echt een drama! Het is essentieel dat onder dit soort omstandigheden alles perfect moet kloppen. Alle kleine visjes kun je uit het water tillen, de wat grotere dienen geschept te worden.

LUSVERBINDING

Ik bevestig de vislijn aan het elastiek door eerst aan het boveneinde van het nylon een grote lus te knopen met een zogenaamde 8-knoop en op het bovenste stukje van de lus op dezelfde manier nog een klein lusje. De bevestiging gaat als volgt: eerst open ik de grote lus en trek daar het stukje nylon dat meteen onder de lus zit door de lus heen. Daarna steek ik de knoop van het elastiek door de gevormde opening heen en trek alles dicht en tegen het knoopje aan. Daarna schuif ik het rubber kraaltje tegen deze bevestiging aan. Wanneer ik de bevestiging los wil maken, schuif ik het rubber kraaltje weg van de bevestiging, trek simpelweg aan het kleine uitstekende lusje van het nylon en alles gaat open. Supersimpel en maximaal effectief. Daar houd ik van!

1 van 3

SLIP ELASTIEK

Tot niet zo lang geleden gebruikte ik een spuitbusje met een lubricant op siliconenbasis om het elastiek zo soepel mogelijk door de hengel te geleiden. Op zich werkte dat prima, maar sinds ik zogenaamd ‘slipelastiek’ ben gaan gebruiken, is dat niet meer noodzakelijk. Dat elastiek is namelijk al voorbewerkt; simpelweg aan de waterkant het elastiek iets bevochtigen is al voldoende om alles weer maximaal te laten functioneren.

Het is wel zaak om voor iedere vissessie alles te controleren. De elastiekmontage moet gewoon optimaal door de binnenkant van de hengeltop (en tweede hengeldeel) glijden. Met minder moet je echt geen genoegen nemen. Verder is het altijd goed om voor iedere vissessie de kraaienpoot of connectorbevestiging te controleren. Als er ergens iets zou kunnen breken, dan is het bij die bevestiging of knoop omdat daar het elastiek wat kan verweren. Je zult een keer een vis haken en op dat moment breekt het elastiek op het verweerde gedeelte. De dobber zal terugvallen op het water en zal in het ergste geval onder water verdwijnen wanneer de vis gehaakt was. Zo niet, dan blijft de montage op het water staan en kun je deze misschien nog redden.

Voor de winterse jachthavenvisserij gebruik ik dus vol elastiek. Gaat het vooral om kleinere vissen, dan is dat slipelastiek van 1 mm diameter. Gaat het om een visserij met veel en grotere vis, dan kies ik voor 1,2 mm vol slipelastiek. Wanneer je een diameter 1,2 mm gebruikt die je wat strakker hebt afgesteld, dan kun je vissen tot ruim 300 gram zonder problemen uit het water tillen in plaats van te scheppen.

HOLLE ELASTIEKEN

Sinds enkele jaren zie je ook steeds meer holle elastieken langs de waterkant, en dan met name op de verschillende commerciële, karpergeoriënteerde vijvers. Holle elastieken zijn er vanaf een diameter van 1,2 tot en met 3,6 mm. De meeste vissers zullen zich beperken tot de diameters vanaf 1,8 tot en met 2,5 mm. Zeker op onze Nederlandse vijvers, waar het maar zelden een visserij betreft waarbij echt enorme vangstgewichten voorkomen, volstaan deze diameters. Welke diameter je moet inzetten, hangt vooral af van de grootte van de te vangen vissen en ook van hoeveel er te vangen zijn. Het is belangrijk om iedere gehaakte vis te landen, en vanuit dat uitgangspunt is het zaak om nooit een te dik elastiek te gebruiken. Beter een iets dunnere diameter, waardoor de dril misschien iets langer duurt, dan een vis die je verspeelt.

HOL & VOL

Wat is het verschil in eigenschappen tussen een vol en een hol elastiek? Als je een 1,8 mm vol met een 1,8 mm hol elastiek vergelijkt, dan zie je dat het volle elastiek over minder trekkracht beschikt en tevens minder ver uitrekt.

Als het een visserij betreft op grove en sterke vis (zoals karpers, kruiskarpers of zeelt) of met zware dobbers aan de slag moet gaan, dan verkies ik hol elastiek boven vol elastiek. Een hol elastiek monteer ik altijd via een side-pullersysteem in de hengel. Met zo’n systeem kun je schakelen en de lengte van het elastiek optimaal benutten. Bij een eerste run van een grote karper kun je de vis opvangen door de gehele lengte van het elastiek te benutten. Wanneer de vis onder de kant is, kun je de druk opvoeren door handmatig het elastiek in te korten.

Tegenwoordig heb je pullersystemen, die je ongelooflijk goed kunnen helpen tijdens de dril van een gehaakte vis. Eerst waren er de Pulla-bungs waar elastiek doorheen liep en waardoor je tijdens het landen van een vis meer druk kon uitoefenen door simpelweg een stukje elastiek uit de bung te trekken, zodoende kwam er meer spanning op te staan. Wat later kwamen de eerste hengels op de markt die topsets hadden met zogeheten side-pullersysteem. De gebruikte elastiek hangt daarbij ergens bij de verbinding tussen het tweede en derde hengeldeel uit het (vaak versterkte) hengeldeel.

Je kunt altijd voor de juiste spanning op de elastiek zorgen door simpelweg een rubber kraaltje tegen het hengeldeel te positioneren en het laatste stuk elastiek uit de hengel te laten bungelen. Je hebt van dat stukje elastiek tijdens het vissen geen last, maar wanneer je een echt grote vis haakt, zal dat laatste stukje elastiek door de rubber kraal heen, al dan niet gedeeltelijk, in het hengeldeel schuiven en je helpen door de extra rekkracht die zo wordt gecreëerd. Simpelweg nadat de vis gevangen is even het kraaltje op de juiste plek terugschuiven, en je vist weer op exact dezelfde manier. Deze side-pullersystemen zijn echt een fantastische uitvinding en eigenlijk zo’n simpele hulp om grote vissen ook echt in het schepnet te krijgen.

BONUSVISSEN

Hetzelfde geldt voor de moeilijke koudere periode op visvijvers. Vaak dien je iets dunnere hoofd- en onderlijnen te gebruiken om genoeg aanbeten te krijgen. Ook een kleiner haakaas en dito haak helpen je daarbij. Wanneer je een side-pullersysteem gebruikt, dan kun je een maatje dunner elastiek gebruiken, en dat is zo belangrijk wanneer je kleinere haken gebruikt!

Ook bij deze type visserij geldt dat alles zo goed mogelijk in balans moet zijn. Zelfs in het internationale vissen hebben deze side-pullersystemen en holle elastieken inmiddels hun intrede gedaan. Logisch, want soms zie je hele grote graskarpers gehaakt worden of barbelen. Met andere woorden, echt hele sterke vissen. En ook zware vissen die een echte bonus zijn voor het vangstgewicht. Ook dan is het gebruik van zo’n pullersysteem echt een verademing.

Verschillende hengelsportmerken hebben inmiddels hybride elastiek in hun assortiment. Het betreft hier volle elastieken met de eigenschappen van holle elastieken. Ik heb verschillende internationale topvissers dit materiaal inmiddels zien gebruiken. In ons land zag ik het tot op heden nog nooit gebruikt worden. Hoewel ik deze elastieken prima zag functioneren, zie ik persoonlijk nog niet echt het voordeel ten opzichte van de holle elastieken.

NATUURLIJKE WATEREN

NIKS VERSPELEN

Wat voor elastiek je ook gebruikt, wat voor type visserij het is: elastiek moet altijd goed in balans zijn met de gebruikte vislijnen en met de gebruikte haken. Het gaat uiteindelijk slechts om één ding, en dat is om maximaal effectief te vissen. Of ik bij een wedstrijd betrokken ben als visser of coach, aan één ding heb ik altijd een vreselijke hekel: verspeelde vissen. Het zijn namelijk altijd net die vissen die het verschil maken tussen goed presteren en falen. Natuurlijk, iedere visser verspeelt vissen, en dat is ook precies het excuus dat ik altijd weer hoor. Dat klopt, en soms is daar ook niets aan te doen. Toch kun je jezelf als visser onderscheiden door niet alleen zo perfect mogelijk te vissen, maar ook door het percentage verspeelde vissen zo laag mogelijk te houden. Hoe dat kan? Door het voor de omstandigheden perfecte materiaal te gebruiken in combinatie met de perfecte elastiekmontage. Zo simpel is het gewoon!

COMMERCIALS EN VISVIJVERS

|> Lees ook Deel 1 en Deel 2

Het bericht Vissen met Elastiek – deel 3 verscheen eerst op Beet Magazine.

Beet 50 jaar: een artikel van toen… 2019

RAYMOND HAKKERT – Mei is, mits het weer het toelaat, bij uitstek de maand om karpers struinend te belagen. Deze dynamische manier van karperen is nu het meest effectief! Raymond Hakkert weet als geen ander hoe en waarmee je dat het beste kunt doen.

Het is eindelijk mei! Een fantastische, zo niet dé mooiste karpermaand van het jaar! Het wordt al serieus veel warmer dan voorgaande maanden; de natuur is ontwaakt, vlinders fladderen rond, vogels leggen een ei en karpers staan op knappen. Alle reden om op zoek te gaan naar happende oeverkarpers. Deze maand zijn ze in topconditie en eten zich al schuimend langs de oevers tonnetje rond. De paai staat voor de deur, dus energie stapelen is belangrijk. Die extra speklaag maakt ze bijkomend zeer fotogeniek en de omgeving – in 50 tinten geel en groen – zorgt daarbij voor extra sfeer.

IN HET KANTJE

Met name in mei trekken karpers ontzettend dicht langs oevers. Het lijkt soms wel of ze de kant op willen, op zoek naar wormen in het gras. Dat geldt niet alleen voor de kleine sierwateren, ook op de grote watersystemen vind je ze nu ondiep in de oeverzones. De reden hiervoor is dat het natuurlijke voedsel er volop te vinden is. Watervlooien, vlokreeftjes en slakken ontwikkelen zich in het voorjaar rap door de steeds krachtigere zonnestralen, opgewarmd oeverwater is dan ook ‘the place to be’ waar het tiert van dat spul. Water kleurt soms gewoon oranje van de watervlooien! Onze zonaanbiddende vrienden weten dat maar al te goed en komen graag deze ondieptes opzoeken.

Het lijkt ook wel of ze in de wintermaanden een soort ‘reset’ hebben gekregen, later in het seizoen zijn ze meestal niet zo happig meer om zich zó te laten gaan in het kantje, dat is direct ook dubbelzinnig bedoeld. Deze ondiepe plaatsen waarderen ze niet alleen vanwege het enorme voedselaanbod, ze kunnen elk moment gaan paaien, het voorverwarmde bedje is immers al gespreid.

PAUZEVISSEN

Karpers zijn nu door hun uitsloverij vaak eenvoudig waar te nemen. Ze doen zó hun best met dat gespring, gesmak en wedstrijdje wie het puikste V-spoortje kan trekken aan het oppervlak, dat je ze bijna niet kunt missen. Zo kun je, als je goed oplet, in een kort tijdsbestek al wat vangen. Ik noem het gekscherend ‘pauzevissen’, aangezien je in een uurtje al kunt toeslaan, zeker als je ze van tevoren al hebt gevonden of weet te liggen. Het is een kwestie van de weinige spullen pakken, naar de beoogde stek rijden of fietsen, de vis proberen te verleiden en tsjakka! Soms, als je het een beetje in de vingers hebt, lukt dat al binnen een paar minuten na aankomst! Wanneer je dat een paar keer per week doet, of dat nu in je lunchpauze of op de weg naar huis na het werk of ’s avonds na het eten is, dan kun je met een beetje mazzel meer vangen dan de in hun brolly liggende weekendvissers. Dat weekend kun je dan mooi samen met je partner of gezin doorbrengen. Je verdient per direct weer vistijd zullen we maar zeggen.

BUIGEN OF BARSTEN

Zorg ervoor dat je in het begin van het seizoen je struinsetje compleet hebt. Deze bestaat uit niet meer dan een hengel, een schepnet, een tas, een emmertje voer (drijvend en zinkend los van elkaar) en een onthaakmatje. Even wat over die struinhengel: die stok is je wapen en vist echt het fijnst wanneer deze taai en parabolisch buigend is. Om en nabij de 2 lb, in combinatie met 30/00 nylon en een goed werkende slip, is prima. Tijdens het struinen haak je karpers vaak vlak voor je voeten en de hengeldemping is dan zeer van belang. Geschikte pen- en oppervlaktehengels worden nog maar weinig gemaakt. De meeste fabriekshengels zijn veelal te strak qua buiging en te dunwandig van blank, waardoor ze kwetsbaar zijn. Zoek je een puike struinstok van rond de €100, check dan even Marktplaats. Regelmatig worden er wat oudere (maar onverslijtbare) tweedehands Century Armalite of Sportex-stokken aangeboden die voor deze visserij zeer geschikt zijn. De nieuwwaarde van deze stokken was vaak honderden euro’s. En dat is niet voor niets!

KORT DOOR DE BOCHT

Over kort gesproken: ik zie YouTube-filmpjes met speciale, ultrakorte struinstokjes van bekende merken, die mooi tussen allerlei boompjes en struiken geduwd worden en waarmee je makkelijker aan zou kunnen slaan. Daar zit wat in, echter zoek je daar in die bosjes letterlijk de ellende op. Als je érgens veel vis verspeelt (met alle gevolgen van dien) is het tussen bomen. Dit kun je dus beter niet doen. Er vlak naast vissen vraagt al de nodige discipline en drilervaring, laat staan er middenin! Vis er gewoon een stukje vanaf en leg bijvoorbeeld een voerspoortje aan, of strooi wat korstjes zo dat de vis met de stroom of wind mee de struiken uitkomt. Dat werkt veel beter, het is vooral een kwestie van geduld. Dus houd je van vissen met gave bekken, ga dan niet in zo’n struik lopen sleuren. Sla je bijvoorbeeld kort bij de kant een woeste vis aan met zo’n ‘bezemsteeltje’, dan gaat deze veelal als een raket linea recta richting het dichtstbijzijnde obstakel. Geen demping kan ze stoppen, het is hard tegen hard.

Je krijgt ook regelmatig te maken met losschieters met deze korte ‘stalkstokjes’. Alle kracht komt namelijk op je haakje te staan. Het is buigen of barsten, er is totaal geen samenspel tussen de summiere rek van het nylon en een mooi buigende hengel. Zo dicht onder de kant vissen met braid (gevlochten lijn) is helemaal ‘not done’. Dat is vragen om bekscheuren en losschieten, en zeker met korte, strakke stokjes. Een lange parabolische hengel (12/13 ft) werkt in je voordeel omdat je met riet en oeverplanten te maken hebt. Met een kort stokje moet je veel dichter op de vis gaan zitten, terwijl je met zo’n langere hengel op acceptabele afstand uit de oever kunt blijven terwijl je inlegt. Je eigen schaduw valt hierdoor ook niet snel over het water.

VEELZIJDIGE HONDENBROKKEN

Bonzo drijft áltijd en in een zak zitten verschillende smaken en maten door elkaar, topper! Koop ze in de aanbieding en in grootverpakking. Pimpen kan, hoeft niet, maar wat vermalen brokken, wat warm water en eventueel olie in combinatie met melasse door je emmer met brokken zorgt wel voor een goedkope maar onweerstaanbare voerwolk!

1 van 3

NOW WE’RE (S)TALKING

Als ‘stoeltje’ gebruik ik de voeremmer. Die emmer is gevuld met drijvende hondenbrokken (Bonzo is een goede) en een zak Frolic, deze laatste zijn zinkend. Zo kun je anticiperen op azende vissen. Niet elke lobbes heeft er namelijk zin in om letterlijk met kop en schouders boven het water uit te gaan om dat lullige brokje van het oppervlak te plukken. Mij is het meerdere malen opgevallen dat met name karpers van het Franse ras met buik (de zogenaamde schotels), die de laatste decennia veel zijn uitgezet, wel interesse tonen maar vaak niet losgaan op drijvende brokjes. Dan is het wel makkelijk als je ook een zinkende soort bij je hebt. Zo’n bruin/rode brok op half water, of in een slechts decimeters diep slootje op de bodem gepresenteerd, laten ze vaak niet links liggen.

Zo’n Frolic of Bonzo bevestig ik middels een baitband (elastiekje) op de haakbocht (maatje 8 semi-klauwhaak). Wat ook kan, is dat je een drijvende (Bonzo) brok middels een paar loodhagels tot pop-up maakt. Hier heb ik al diverse struinuurtjes mee kunnen redden, zeker als je deze aanbiedt ter hoogte/diepte van de zwemmende karper, zeg maar als een soort (old-school) zig rig.

Verder is het natuurlijk nuttig om good old witbrood bij je te hebben, dit kun je drijvend (korst) of langzaam zinkend (vlok) aanbieden. Op het ene water werkt het nog immer super, op het andere (dressuur)water benaderen de karpers brood met de nodige argwaan. Mijn drijvende brokken bied ik meestal bewerkt aan. Dat wil zeggen dat ik een klein deel van tevoren kapotstamp met een steen en deze door de rest meng, in combinatie met wat melasse, olie en een scheut warm water. Zo krijg je een zompige bende in de emmer, wat bij het voeren aan het oppervlak een voerwolk creëert. De deeltjes kapotgemalen brokken werken onweerstaanbaar en via de kleine stukjes gaan ze vaak al snel over op de grotere brokken.

FOAMVERKLIKKERTJE

Houd het simpel: met een drijvend foampje als verklikkertje kun je, ook als de focus op drijvend vissen ligt, snel je aas (langzaam) zinkend aanbieden. Zo kun je lastige klanten alsnog zwevend of op de bodem verleiden.

1 van 3

ULTIEME TARGETVISSERIJ!

Zelf neem ik altijd de tijd en wacht, zittend op mijn voeremmer met een (onmisbare) polaroidbril en petje op, net zolang tot mijn beoogde target overgaat tot azen. Dit is het moment om in actie te komen en je haak met brok te water te laten, maar let op, wel in de buurt van die gewenste rakker natuurlijk. Geduld is van belang! Meteen lukraak in de buurt ingooien resulteert vaak in een kleine wilde rakker die de rest verjaagt, terwijl je juist met deze visserij de mogelijkheid hebt een vis uit te kiezen. Heb je weinig tijd ter beschikking (bijvoorbeeld in je lunchpauze), is het een ander verhaal natuurlijk, dan wil je gewoon wat vangen. Maar dit is dé ultieme targetvisserij, er is geen betere manier binnen de karpervisserij om jouw favoriete vis uit te kiezen. Je moet hem of haar natuurlijk wel aan het azen zien te krijgen én jezelf in bedwang zien te houden. Vooral niet te snel ingooien, wacht op de ultieme kans!

Struinen in het voorjaar is een niet te onderschatten tactiek en wapen. Het struinen is niet alleen erg leuk, het jachtinstinct dat met name de jeugd nog kan opbouwen legt een solide basis voor het (karper)vissen op latere leeftijd. Zoiets leer je niet even in een enkel avondje door het riet banjeren, je moet er écht tijd in stoppen. Na de topstruinmaanden mei én juni kun je het hele seizoen verder nog in je tent liggen. Dus ga ervoor!

Het bericht Op zoek naar meikarpers verscheen eerst op Beet Magazine.

Onvergetelijk succes

DJON OKKERSE – Het is half oktober. Het weer is nog zomers. De blaadjes vallen echter al, de herfst heeft zijn intrede gedaan. Samen met mijn maatje Reggy de Vries gaan we op barbeelvissen in de Grensmaas. Vissend met voerkorven, vast lood en/of trottend met een dobber. Het zal een dag worden om nooit te vergeten.

Na aankomst op de afgesproken plek baan ik me, met koffiepot en ontbijt in de hand, door het struikgewas en zie in de verte een lichtje schijnen. Reggy is er al. Hij woont hier praktisch om de hoek. Tijdens de koffie turen we naar een bever die langs komt zwemmen. De ganzen scheren over het water en er komen zwanen en een ijsvogeltje langs. Ook het water komt tot leven en we zien roofblei opspringen op jacht naar prooi.

Vissig

Snel tuigen we onze hengels op en maken we lokvoer aan. Deze keer zijn het Halibut pellets van 4 en 2 mm, met daarbij wat geknipte mais, gekiemde hennep en wat brasem bruin lokvoer. Reggy vist met twee Fox Specialist Royal Barbel tweepondshengels, 3,65 meter lang, met hierop twee Shimano 6000 RE baitrunners. De hoofdlijn is 30/00 nylon en de onderlijnen van 80 cm lang zijn van 30/00 fluorocarbon. Het lood is gemonteerd met een running rig-systeem, zodat bij lijnbreuk het lood loskomt.

Ik vis met een tweeponds Shimano Purist Barbel Power, 3,65 meter, met hierop een Daiwa Legalis 25HA-molentje. Mijn hoofdlijn is wat lichter dan die van Reggy. Als aas vissen we met vijf maden op de haak of drie korrels zoete mais op de hair. De maden maak ik altijd schoon door eerst het zaagsel eraf te zeven. Vervolgens voeg ik wat Robin Red en kerriepoeder toe. Ze ruiken dan zo lekker vissig dat je er bijna zelf van zou gaan snoepen. Als eerste ga ik vanaf de kant vissen en start met één hengel.

First Barbel

De Maas staat nog in zomerstand. We hebben genoeg aan voerkorfjes van 70 gram. Nadat we eerst wat aas brengen, merken we direct dat het onder water flink begint te leven. Er springt barbeel uit het water en diverse tikjes van lijnzwemmers en voorproevers kondigen aan dat er snel wat gaat gebeuren.

Reggy is de eerste die zijn hengel ziet krommen en hij mag niet veel later een prachtige barbeel scheppen. Vanwege de stekelige eerste rugvin van barbeel is een met latex gecoat net een must. Wij vinden beiden het Korum Latex Barbel Spoon-net het beste.

Even later is het ook bij mij raak en genietend van de eerste dril van de dag manoeuvreer ik de barbeel naar het net. Zo zijn we nog voor 09.00 uur van de nul af, een lekker gevoel!

Dan vallen de aanbeten ineens weg. Tegen 10.00 uur, wanneer het zonnetje flink doorkomt, besluit ik om de barbelen eens op een andere manier te gaan belagen.

Centrepin

Snel maak ik mijn trothengel in orde en hijs mezelf in een waadpak om met mijn centrepin en dobber verder te vissen. Op een veilingsite zag ik onlangs een prachtige Truepin centrepin staan, voor mij liefde op het eerste gezicht. De centrepin, gemaakt door Garry Mills in samenwerking met de Barbel Catchers Club Engeland, is een meesterlijk vervaardigd kunststukje. Bij de vorige eigenaar heeft deze centrepin twaalf jaar werkloos op de plank gelegen. Vandaag is de ultieme gelegenheid om met deze nog maagdelijke centrepin te trotten. Ik monteer de pin op een Shimano Purist trotter, 4,75 meter. Op de centrepin zit 9-ponds floatinglijn van Fox met een 25 cm lange onderlijn van 10-ponds fluorocarbon. De dobber kan 5 gram hebben en heeft een dikke, goed zichtbare antenne.

Hieronder hangt een olivetti loodje van 4 gram, met daaronder een stuitje en een speldwartel met daaraan de onderlijn. Op het onderlijntje, zo’n 10 cm boven de haak, gaat nog een klein knijploodje om ervoor te zorgen dat het aas net boven de bodem wordt aangeboden. Het speldwarteltje is om het twisten van de lijn te voorkomen. Zo’n trosje maden wil nog weleens flink gaan torderen in de volle stroom. Verder neem ik nog een schepnet met een korte steel mee, die ik tussen de riem van mijn aasbak steek. Geen beste keuze, zo blijkt later.

Trotten

Voorzichtig loop ik het water in richting de diepere geul en sta in het midden van de rivier tot aan mijn middel in het water, zo’n 40 meter voor Reggy zijn opstelling aan de overzijde. Het is in de geul bij de huidige waterstand 1,80 meter diep. De geul is zo’n 90 meter lang en hierin houdt de meeste barbeel zich op. Met een zogenaamde dubbele loop cast gooi ik de montage in de geul. Deze manier van inwerpen is vrij eenvoudig, maar lastig in woorden uit te leggen. Zoek op ‘loop cast’ of ‘Nottingham cast’ op YouTube en je zult zien wat ik bedoel. Ik heb gemerkt dat na zo’n tachtig inworpen dit redelijk routine begint te worden. Na elke inworp gooi ik er wat maden achteraan.

Na ongeveer een half uur schiet de dobber vanuit het niets weg. Ik sla aan en voel meteen dat een barbeel ervandoor sprint. Uit mijn ooghoek zie ik dat ook Reggy een barbeel staat te drillen, double hookup!

Wanneer ik de barbeel dichter naar mij toe dirigeer en hem wil scheppen, merk ik dat ik met twee meter lijn onder de dobber en een lange hengel de vis niet in het net kan krijgen.

Voorzichtig loop ik naar achteren. De vis blijkt echter nog lang niet moe en scheert als een duikboot langs iets scherps op de bodem. Shit! Weg barbeel! Reggy heeft zijn vangst alweer teruggezet. Gek genoeg komt er tot rond het middaguur geen enkele aanbeet meer.

Na een lekkere lunch wordt het tijd voor trotpoging twee. Ditmaal heb ik een drie meter lange schepnetsteel gemonteerd. Dit net parkeer ik achter me, buiten de stroming, op een lange bankstick met in het net een kei.

Jaws

Opnieuw strooi ik wat maden en laat de dobber meedriften op de stroom. Opnieuw krijg ik vanuit het niets een felle aanbeet. Ik sla aan en weet vrijwel direct dat het weer een barbeel is. Deze keer krijg ik de vis wel in het net. De pin is ontmaagd en ik voel me euforisch! En niet veel later herhaalt zich dit. Telkens wanneer ik wat lekkers in het water strooi, krijgt mijn vriend Reggy ook een aanbeet.

Het is schitterend om vanaf deze kant Reggy een barbeel te zien drillen. Er is er eentje bij die tot driemaal toe zijn boos gestrekte rugvin à la de haai uit *Jaws* boven de waterspiegel steekt. Gaaf!

Catch of the Day

Na de derde barbeel al trottend te hebben gehaakt, besluit ik Reggy op te zoeken. Ik bouw de Purist barbeelhengel om, zet het verlengstukje naar 3,96 meter ertussen en monteer mijn centrepin erop. Achter ons horen we flink geritsel en gekrijs in het struikgewas. Blijkbaar hebben de ratten onze afgekloven kippenbotjes gevonden. Verder ruimen we onze stek altijd perfect op hoor! Er blijft nog geen stukje nylon achter. Om zogenaamd statisch te vissen is dit de ideale centrepin. Als extra voorziening zit er namelijk een heveltje op waarmee je de veer van de ratel strakker kunt stellen.

Ik monteer nu een 50-grams loodje, een 30/00 fluorocarbon onderlijn en madenhaakje 12. Met de ervaring van tijdens het trotten strooi ik ongeveer tien meter stroomopwaarts van het haakaas wat maden. Al vrij vlot hierna gaat het helemaal los en krijgen we vrijwel tegelijk beet! De ratel gaat als een malle en de vis neemt snel meters lijn. Ik grijp de pin en in een handomdraai staat de hengel hoepeltje rond. Wow! Dit voelt als een dikkerd! Telkens wanneer ik denk de vis richting de kant te krijgen, gaat deze er opnieuw als een raket vandoor. Het is leuk te merken hoe snel het spelletje van op het juiste moment je duim als slip gebruiken je tweede natuur wordt.

Wanneer de barbeel er flink aan trekt, laat je hem even gedoseerd gaan. Nou ja, gedoseerd?! De ratel ratelt niet meer maar schreeuwt het uit, heerlijk! Tussen deze runs door neem je snel wat lijn in.

Wanneer het dan eindelijk lukt om de vis te landen, blijkt het op de onthaakmat om een werkelijk schitterende vis te gaan. De barbeel is niet alleen groot, 82 cm en 11 pond, maar ziet er bijna prehistorisch uit met zijn krachtige uitstraling en herfstachtig kleurenpalet. Een werkelijke mastodont van de Grensmaas!

Ook Reggy komt nog flink aan zijn trekken. Wanneer een barbeel op afstand de korf vastzwemt, probeert hij door eerst veel lijn te geven en vervolgens snel weer in te draaien de korf weer los te krijgen. Dat lukt niet en Reggy moet naar de barbeel toe, over de wankele keien langs het water. Ik verwacht ieder moment een nat pak. Gelukkig weet hij de korf wat te verplaatsen en de barbeel uit zijn benarde positie te bevrijden. Met de vechtende barbeel aan de lijn strompelt hij voorzichtig terug. Het is niet voor niets geweest, want hij landt zijn grootste barbeel van de dag. We vangen op deze heuglijke najaarsdag samen maar liefst negentien barbelen, waarvan zeven op de centrepin.

Het bericht Euforie aan de Grensmaas verscheen eerst op Beet Magazine.

Alle ins en outs

JAN VAN SCHENDEL – In deel 1, van deze driedelige reeks, beschreef ik de beginjaren van het elastiekvissen. Het is tegenwoordig bijna niet meer voor te stellen dat je de voordelen van elastiek ontkent. Deze maand neem ik de elementen onder de loep die je nodig hebt om een elastiekmontage te maken.

Op sommige aspecten van een wedstrijd heb je weinig invloed. Als visser zul je het moeten doen met en op de plaats die je krijgt toegewezen, of die plek nu goed is of niet. Het is dan ook nutteloos om je er verder druk over te maken. Veel beter is het om je te concentreren op de dingen waarop je wel invloed hebt en ervoor te zorgen dat je die zo perfect mogelijk kunt uitvoeren.

Een van de dingen waarop je 100% invloed hebt, is het gebruikte materiaal. Dat moet voor de omstandigheden perfect zijn. De gebruikte elastiekmontage mag nooit falen en moet het maximale uit de mogelijkheden halen. Een simpele aanpak werkt in onze sport bijna altijd het best. Vooraf overal goed over nadenken en dan het juiste materiaal voorbereiden. Naarmate je meer ervaring krijgt, zul je vaker dat juiste materiaal op de goede manier weten te gebruiken. Dat levert dan weer betere resultaten op, wat weer meer vertrouwen oplevert, enzovoort. Deze teksten lijken misschien simpel, maar geloof me, zo gaat het in de wedstrijdvisserij.

ELASTIEKSYSTEMEN

Er zijn verschillende systemen voor hoe je elastiek in de hengel kunt bevestigen: het bung-systeem en het side puller-systeem. Bij de bung zit het complete elastiek in de hengel gebouwd en kun je tijdens het drillen geen invloed uitoefenen op de weerstand van het elastiek. Bij de modernste side puller-systemen komt het elastiek via een speciale opening aan de zijkant van de hengel naar buiten. Je hebt van dat stukje elastiek tijdens het vissen geen last, maar wanneer je een echt grote vis haakt, zal dat laatste stukje elastiek je helpen door de extra rekkracht die wordt gecreëerd. Deze side puller-systemen zijn echt een fantastische uitvinding en eigenlijk zo’n simpele hulp om grote vissen ook echt in het schepnet te krijgen.

Voor een goede elastiekmontage heb je naast elastiek het volgende nodig: een bush, een connector of kraal, een threader en een bung. Zo, lekker handig zijn al die Engelse termen, zeker voor de niet of nauwelijks Engels sprekende vissers… Ik zal deze items hier allemaal volledig uitleggen.

DE BUSH

De bush is een kunststof busje dat op het uiteinde van het topdeel wordt geplaatst. Het zorgt ervoor dat het elastiek soepel uit de top komt; het beschermt het elastiek tegen de scherpe rand van het carbon. Je hebt internal en external bushes, die respectievelijk in en over het uiteinde van de hengeltop komen. Ik adviseer altijd de internal versie. Zo’n busje druk je dus in de top. Sommige vissers lijmen ze vast, maar vaak is dit niet nodig. Je hebt verschillende diameters bushes die matchen bij de hengeltop en de dikte van het elastiek.

Vaak moet de hengeltop worden ingekort om het topbusje erin te laten passen. Juist hier maken veel vissers een grote fout. Ze zijn bang om veel lengte af te zagen. Als je bijvoorbeeld 60 centimeter moet inkorten, dan volgt er paniek over de visafstand. In de praktijk zal de precieze maximale lengte voor het vissen zelf niet aankomen op enkele centimeters. Maar wanneer je toch die maximale lengte wilt hebben, dan kun je dat bereiken door aan het achtereinde van de hengel een verlengstuk te gebruiken. Mijn advies? Zaag bij twijfel het hengeltopje gerust iets verder af, waardoor je een topbusje kunt gebruiken dat meer dan ruim voldoende is voor de diameter van het gebruikte elastiek. Hoe beter dit is verzorgd, des te beter zal de elastiek door de hengeltop lopen en er ook weer in terugglijden nadat er spanning op heeft gestaan. Ik heb al vaak een bijna complete lengte van de hengeltop afgezaagd om dit te bereiken. Bij twijfel iets verder afzagen is het beste advies dat ik kan geven. Een en ander hangt ook mede af van de kwaliteit van de hengel. Wanneer je er een beetje op let, zie je heel vaak vissers die tijdens het vissen een stukje elastiek hebben dat buiten de hengeltop hangt. In verreweg de meeste gevallen is de reden heel simpel: de elastiek heeft niet genoeg ruimte aan de binnenzijde van de hengeltop. Iets verder afsnijden dus! Bij duurdere hengels zie je tegenwoordig vaak dat de busjes al in de hengeltoppen zitten bij aankoop. Hoe duurder de hengel, hoe beter ook de kwaliteit van het gebruikte carbon is. Vaak zal de hengel ook strakker zijn, met name in het topgedeelte. Ik heb altijd een bloedhekel aan hengeltoppen die, nadat de elastiekmontage is gemaakt, nog steeds te veel buigen. Juist dat zorgt voor het opstroppen van de elastiek in de hengeltop tijdens de dril van een vis.

KRAAIENPOOT

Je moet natuurlijk de vislijn aan de elastiekmontage maken, daar zijn verschillende methoden en bijbehorende materialen voor. Zo heb je het ‘kraaienpoot-systeem’. Ook heb je een zogenaamde ‘connector’, die speciaal voor dit doel is gemaakt. Veel vissers gebruiken connectors en op zich is dat prima. Zorg in dat geval altijd voor een connector die zo klein mogelijk is.

Het ‘kraaienpoot-systeem’ gebruik ik wanneer ik volle elastiek gebruik en wanneer ik holle elastiek gebruik, maak ik gebruik van een Drennan dacron-bevestiging (te koop in de meeste hengelsportwinkels).

KRAAIENPOOT

Je moet natuurlijk de vislijn aan de elastiekmontage maken, daar zijn verschillende methoden en bijbehorende materialen voor. Zo heb je het ‘kraaienpoot-systeem’. Ook heb je een zogenaamde ‘connector’, die speciaal voor dit doel is gemaakt. Veel vissers gebruiken connectors en op zich is dat prima. Zorg in dat geval altijd voor een connector die zo klein mogelijk is.

Het ‘kraaienpoot-systeem’ gebruik ik wanneer ik volle elastiek gebruik en wanneer ik holle elastiek gebruik, maak ik gebruik van een Drennan dacron-bevestiging (te koop in de meeste hengelsportwinkels).

ZO MAAK IK HET KRAAIENPOOT-SYSTEEM

Eerst trek ik een rubber kraaltje op de elastiek en daarna knoop ik een simpele lus aan het uiteinde van de elastiek, vergelijkbaar met een onderlijnlus. Vervolgens knip ik op circa 2 mm van de knoop de lus weg en ook het vrijstaande uiteinde knip ik op 2 mm af. Wat overblijft is dus de knoop met drie uitstekende deeltjes elastiek van elk 2 mm. Met enige fantasie kun je hier een poot in zien; in de volksmond wordt dit daarom een ‘kraaienpoot’ genoemd. Achter deze kraaienpoot bevestig ik op een speciale manier de dobbermontage. Het rubber kraaltje zorgt voor een zo goed mogelijke afsluiting van de hengeltop en de bush, zodat daar geen water in kan lopen.

1 van 6

DACRON CONNECTOR

Een connector is simpelweg het verbindingsstukje tussen elastiek en vislijn. Hoe kleiner de connector des te beter. Hij is niet meer dan ‘een noodzakelijk kwaad’ wat mij betreft en daarom prefereer ik een dacron bevestiging (die kant en klaar te koop is),
zoals op deze foto’s te zien is of een kraaienpoot bevstiging

1 van 8

THREADER

Een goede elastiekmontage is minimaal 2 meter lang, zelf gebruik ik zo’n 2,5 meter. Ik zie vaak dat vissers de elastiek slechts door het topdeel van de hengel gebruiken. Dat is echt te kort, want je hebt gewoon te weinig lengte aan elastiek om genoeg ‘rek’ te verkrijgen om grotere gehaakte vissen te kunnen landen. Met een brasem aan de haak zal het nog wel goed komen misschien, met grotere en sterkere vissen zeker niet!

De threader is een soort gitaarsnaar waarmee je de elastiek door de hengeldelen trekt. Bij dikkere maten elastiek heb je dit hulpmiddel vaak niet eens nodig, mits de binnenzijde van de hengeldelen droog is.

THREADER

Altijd eerst de connector of kraaienpoot op het elastiek monteren. En ook altijd werken van ‘dun naar dik’. Dus je haalt eerst het elastiek door de hengeltop, daarna door het tweede hengeldeel en vervolgens de bevestiging van de bung.

1 van 4

DE BUNG

De bung is simpelweg de elastiekbevestiging die is bedoeld voor in het tweede, of in sommige gevallen zelfs het derde hengeldeel. In feite is een bung een soort tuigenplankje waar je het elastiek aan vastmaakt en omheen wikkelt. Door de mate van wikkelen bepaal je de spanning van het elastiek. Door een conisch gevormd deel zal de bung houvast vinden op een plek in de hengel. Het belangrijkste aan de gebruikte bung vind ik dat er een soort minuscuul ‘plankje’, zoals ik het noem, is meegegoten ín het kunststof, waardoor je heel gemakkelijk de gebruikte elastiek binnen enkele seconden kunt aanpassen aan de exacte visomstandigheden.

De foto zegt meer dan duizend woorden. Voorbeeld: je bent aan het vissen en de visserij is veel beter dan gedacht. Er moet ‘gas gegeven worden’. Heel even de elastiek iets strakker afstellen en plotseling kun je vissen uit het water tillen die je eerst moest scheppen. Je wint met deze actie tijd, en tijd is vis. Wanneer daarentegen de visserij ultramoeilijk is, moet je vaak vissen met een dunnere onderlijn en fijnere haak om nog aanbeten te krijgen. Dan moet de elastiek juist wat losser worden afgesteld. Juist dit is zo belangrijk! Je zult zo gehaakte vissen vangen in plaats van verspelen bij het zetten van de haak.

Je weet natuurlijk vooraf nooit hoe de visserij exact zal zijn. Met behulp van de bung kun je alles binnen ‘no time’ perfectioneren. De standaardmontage die ik gebruik is altijd hetzelfde: de gebruikte elastiek moet zodanig zijn afgesteld dat, wanneer je de spanning van de elastiek afhaalt, deze nog net volledig terug de hengeltop inloopt. Het elastiek moet dan niet strakker of losser staan, maar perfect onder spanning.

SIDE PULLER

Tegenwoordig heb je ook nog de verschillende puller-systemen die je ongelooflijk goed kunnen helpen tijdens de dril van een gehaakte vis. Eerst waren er de Pulla-bungs waar elastiek doorheen liep en waardoor je tijdens het landen van een vis meer druk kon uitoefenen door simpelweg een stukje elastiek uit de bung te trekken, waardoor er meer spanning op kwam te staan. Wat later kwamen de eerste hengels op de markt die topsets hadden met een zogeheten side puller-systeem. De gebruikte elastiek hangt daarbij ergens bij de verbinding tussen het tweede en derde hengeldeel uit het daar vaak versterkte hengeldeel. Deze side puller-systemen zijn echt een fantastische uitvinding en eigenlijk zo’n simpele hulp om grote vissen ook echt in het schepnet te krijgen!

ZO WERKT DE SIDE PULLER

Je kunt altijd voor de juiste spanning op de elastiek zorgen door simpelweg een rubber kraaltje tegen het hengeldeel te positioneren en het laatste stuk elastiek uit de hengel te laten bungelen. Je hebt van dat stukje elastiek tijdens het vissen geen last. Wanneer je een echt grote vis haakt, dan zal dat laatste stukje elastiek door de rubber kraal heen, al dan niet gedeeltelijk, in het hengeldeel schuiven en je helpen door de extra rekkracht die zo wordt gecreëerd. Simpelweg nadat de vis gevangen is even het kraaltje op de juiste plek terugschuiven en je vist weer op exact dezelfde manier.

1 van 5

Het bericht Vissen met elastiek – deel 2 verscheen eerst op Beet Magazine.

Tekst en foto’s: Rico ’t Mannetje

Het zijn zeker niet de snoeiharde aanbeten waar bijvoorbeeld de zeebaars zo bekend om staat. Persoonlijk vind ik de ruisvoorn simpelweg één van de – misschien zelfs wel dé – mooiste zoetwatervissen van Nederland. Hoe groter ze zijn, des te mooier ze worden. De vuurrode vinnen en de oranje/gouden gloed op de schubben zijn werkelijk een lust voor het oog. Het is dan weer keer op keer een feestje wanneer ik weer met zo’n prachtige vis op de foto mag. De ruisvoorn mag dan wel niet zo spectaculair zijn qua fysiek vermogen, maar kan wel ontzettend schuw en behoorlijk kieskeurig zijn als het gaat om aasvoorkeur. Het zijn niet alleen vegetariërs, maar ook rovers van de bovenste plank! Insecten en insectenlarven, maar ook kleine jonge vis zijn niet veilig in de buurt van deze vis.

LEEFGEBIED

De ruisvoorn komt in heel Nederland voor. Van kleine slootjes bij jou in het dorp, tot aan de vele grote zoetwaterplassen die Nederland rijk is. Vooral helder, stilstaand of rijk begroeid langzaam stromend water is waar ruisvoorn zich thuis voelt. Fiets je regelmatig door de polder? Kijk dan eens in de watertjes om je heen en zult je verbazen hoeveel er eigenlijk rondzwemmen. Dit geldt natuurlijk over het algemeen voor de kleinere vissen. De grote vissen laten zich niet zo makkelijk zien. Maar, met een goede polaroidzonnebril en enige kennis van het water, kun je soms heel grote ruisvoorns tegenkomen. Oók in de watertjes waar je dat niet snel verwacht.

De afgelopen jaren ben ik mij steeds meer in het vissen op grote ruisvoorn gaan verdiepen. Het voordeel van een allround sportvisfanaat is dat je in heel veel gebieden terechtkomt. Makkelijke, maar soms ook minder toegankelijke plekken. Plekken waar je ‘per ongeluk’ opeens heel andere mooie vissoorten tegenkomt. Stekken die je een totaal andere kijk op een bepaald water kunnen geven. Zo’n soort gebeurtenis bracht mij naar grote ruisvoorn… Voorheen hield ik mijzelf, tijdens het ruisvoornseizoen, met allerlei visserijen bezig. Dat terwijl ik wist dat de ruisvoorn zich in een bepaald gebied ophield. Tegenwoordig doe ik dat totaal anders. Als ik één ding heb geleerd, is het wel dat wanneer je weet dat ze op een bepaald stuk zitten, je niet te lang moet wachten om te proberen er één te vangen.

Misschien wel dé mooiste zoetwatervis van Nederland, ruisvoorn!

Voordat je het weet zijn ze vertrokken en zie je ze voorlopig niet meer terug. Profiteren van de korte aanwezigheid is dus iets wat je zeker moet doen! Met name rond het paaiseizoen van de ruisvoorn wordt het ineens een stuk interessanter om achter deze grote vissen aan te gaan. Net zoals bijvoorbeeld karper en brasem, zoeken deze vissen in het voorjaar de ondiepte op om zich klaar te maken voor de paai. Ruisvoorn lijkt dit als eerste te doen in vergelijking met eerder genoemde vissen. Het voorjaar is dé periode voor grote ruisvoorn!

DE VISSERIJ

Ben je een fanatieke karpervisser die graag struinend de karper opzoekt? Dan snap je waarschijnlijk de spanning, vreugde én voldoening wel van deze visserij. Zeker wanneer je eindelijk die targetvis vangt, waar je al weken achterna zit. Steeds geeft de vis zich niet thuis wanneer je voor de zoveelste keer je aasje deponeert in de baan die hij zwemt. Maar wanneer de vis dan eindelijk toehapt en op het matje ligt, doet je dat alle moeite en tijd vergeten. De manier van vissen lijkt dus vaak enorm op de karpervisserij, alleen het materiaal dat je nodig hebt is een stuk lichter.

Zoals ik al aangaf ben ik een allround visser. Ik heb dan ook met enige regelmaat last van keuzestress. En die keuze maken is soms erg lastig voor mij. Zo had ik mij afgelopen voorjaar voorgenomen om een lange periode, wanneer de omstandigheden gunstig zouden zijn, de focus op de grote ruisvoorn te leggen. Even geen afwisseling tussen bijvoorbeeld de karper- en zeeltvisserij. Nee, de volle concentratie eens echt gericht op de grote ruisvoorn. De jaren ervoor ben ik al regelmatig succesvol geweest met het vangen van ruisvoorn. Alleen had ik sterk het gevoel dat ik steeds te laat was en dat het beste moment eigenlijk al voorbij was. Ik besloot dan ook om mijn aanpak dit keer over een hele andere boeg te gooien…

JUIST MOMENT

Eind februari 2019 hadden we te maken met extreem warme temperaturen voor de tijd van het jaar. Op sommige plaatsen kwam het kwik zelfs even boven de 20 graden Celsius. De watertemperatuur, zeker op de ondiepe stukken, zou nu rap moeten stijgen. Op een vrije middag besloot ik dan ook om wat watertjes af te lopen. Op de eerste stek zag ik geen teken van leven. Ik besloot snel naar de volgende stek te gaan. Ook hier kon ik geen ruisvoorn spotten. Zou het dan toch nog te vroeg zijn?

Ondanks de hoge temperaturen van de afgelopen week, kon ik me bijna niet voorstellen dat er nergens ruisvoorn te spotten was. Ik had me er min of meer al bij neergelegd dat ik misschien toch te vroeg was. Het is immers ook eind februari! Al denkend loop ik terug naar de auto en plotseling schiet mij opeens iets te binnen. Ik wist nog een uithoekje van een watertje niet ver hier vandaan. Dit stukje water (een dode zijarm van een grote plas) ligt compleet in de luwte en er staat nog geen 30 centimeter water. Hoewel ik hier nooit eerder ruisvoorn had gespot, heb ik de potentiële plek wel onthouden. Ik besloot er snel even te gaan kijken.

Bij aankomst zie ik meteen twee mooie ruisvoorns genieten van de eerste warme dag van het jaar. Omdat dit heel schuwe vissen zijn en er nog amper begroeiing staat langs de oevers, is het noodzaak extra voorzichtig te zijn wanneer je dit soort vissen benadert. Op m’n knieën sluip ik zachtjes naar de waterkant. Ik werp mijn dobbermontage met een trosje maden voorbij deze twee ruisvoorns en trek heel voorzichtig het aas terug in de buurt van de vissen. Na enkele seconden komt één van de vissen zachtjes, maar duidelijk, naar het aas gezwommen. De vis raakt met zijn lip even de maden aan, maar schenkt er vervolgens geen aandacht meer aan. Wat ik ook probeer, het lukte me niet om één van deze vissen in verleiding te brengen. Afijn, het goede nieuws is dat ik ruisvoorn heb gespot. Nu moet ik ze alleen nog aan het azen krijgen.

Helaas zouden dit de eerste twee, maar voorlopig ook de laatste twee grote ruisvoorns zijn die ik zou zien. In het vroege voorjaar ben je extra afhankelijk van zon die het wateroppervlak net even een paar graden doet stijgen overdag. Met donker weer (bewolkt en wind) kun je het in het vroege voorjaar wel vergeten. En aangezien er ook nog fulltime gewerkt moet worden, moet alles net even precies goed samenvallen.

WIE HET EERST KOMT…

Het is inmiddels eind april en een warm Paasweekend is voorbij. Ik ben doordeweeks een dag vrij, maar de weersvoorspellingen (bewolkt en best wat wind) zijn niet echt gunstig voor de ruisvoorn. In de ochtend besluit ik om een paar vroege voorjaarszeebaarzen achterna te gaan. Maar wanneer in de middag de zon zich toch laat zien en de wind wat gaat liggen, beginnen bij mij de alarmbellen te rinkelen. Ik switch thuis snel mijn uitrusting.

Een typische stek waar je misschien wel ruisvoorn kunt verwachten. De ene keer willen ze levend aas en soms hebben ze meer trek in iets vegetarisch.

MATERIAAL

De hengel die ik gebruik is een drie meter lange hengel met een werpgewicht tot tien gram. Daarop een kleine/lichte 2500 serie molen met een dunne (16/00) nylon hoofdlijn. Mijn dobbermontage maak ik op een 15/00 fluorocarbon onderlijn van circa anderhalve meter lang. Als beetindicator gebruik ik een inline vlokdobber met daarboven een rubber stoppertje. In plaats van knijploodjes, gebruik ik altijd tungsten sinkers van Korda. Dit heeft namelijk een hoop voordelen ten opzichte van gewoon knijplood. Tungsten is zacht en beschadigt de lijn dus niet. Makkelijk, want je kunt deze dan meteen als stopper gebruiken om afstand te houden van je aas. Daarnaast heeft het meer gewicht dan lood en heb je meteen een aardig werpgewicht om je dobbermontage wat verder uit te werpen. En last but not least; tungsten heeft een doffe kleur en schittert niet als (normaal) lood in de zon. Dit lijkt niet veel uit te maken, maar dit maakt in de praktijk een hoop verschil. Als haak gebruik ik altijd de Gamakatsu LS-3513F. De brede haakbocht zorgt voor een mooie aaspresentatie en een goede inhaking.

AAS

Het aas dat ik altijd meeneem is witbrood, maden en mais. Ik varieer regelmatig met het aas, maar ik voer nooit! De kans is namelijk groot dat je meeuwen, eenden of andere ongewenste dieren naar je stek lokt. Gebeurt dit, dan ben je meteen kansloos. Zeker als het gaat om grote ruisvoorn. De ene keer willen ze levend aas en soms hebben ze meer trek in iets vegetarisch. Ook draag ik altijd een polaroidzonnebril om beter zicht te krijgen wat er in het water gebeurt.

De eerste is zonder twijfel één van de grootste ruisvoorns die ik ooit heb gezien en rijd naar de supermarkt voor vers brood en mais. Maden heb ik gelukkig nog in de koelkast staan na een feedersessie van het afgelopen weekend. Onderweg naar de eerste stek, zie ik meteen in een zijslootje een school kleine ruisvoorn aan het wateroppervlak liggen. Dat is een gunstig voorteken. Een stukje verderop kom ik aan waar ik de grote ruisvoorns verwacht. De eerste blik over het water belooft niet veel goeds. Maar na een paar minuten spotten, zie ik dan toch een serieuze ruisvoorn voorbij zwemmen. Ik volg hem, werp hem meerdere malen aan, maar hij kijkt totaal niet om naar het aas.

Het riet is inmiddels al lekker gegroeid en ik besluit om mezelf een beetje verdekt op te stellen. Niet veel later komt (waarschijnlijk) dezelfde vis voorbij gezwommen. Dit is echt een heel serieus exemplaar. Ik werp mijn montage met een trosje maden in de baan van de vis. Maar net wanneer ik denk dat deze eindelijk komt, verschijnt er van onder een paar afgebroken takken een andere ruisvoorn. Heel even liggen ze recht tegenover elkaar, starend naar het trosje met maden. De eerste is zonder twijfel één van de grootste ruisvoorns die ik ooit heb gezien. Ik hoop dan ook dat deze als eerste zal toehappen. Maar het is juist de vis die onverwachts tevoorschijn kwam, die het trosje met maden genadeloos naar binnen werkt. Ik zet de haak en na een korte felle dril land ik de eerste ruisvoorn van het jaar. Het meetlint geeft een lengte van 40,5 centimeter aan! Wat een prachtvis… Maar meteen denk ik terug aan twee minuten geleden. De ruisvoorn die ik eigenlijk achterna zat. Deze vis moet wel een eind voorbij de 40 centimeter zijn geweest. Nog enkele uren na het vangen van mijn eerste ruisvoorn van het seizoen, ga ik op zoek naar deze vis. Maar helaas, de vis is nergens meer te vinden.

PASSENDE PUZZELSTUKJES

Het is begin mei en de dagen worden langer. Meer zonuren en de temperaturen gaan al richting de 20 graden Celsius. Het is maandag en het mooie voorjaarsweer brengt mij in bepaalde gedachten tijdens het werk; bij die ene grote ruisvoorn… Soms heb je gewoon zo’n voorgevoel dat er iets moois kan gebeuren. Ik moet vanavond, na mijn werk, zo snel mogelijk terug naar de plek waar ik die absurd grote ruisvoorn tegenkwam!

In de avond valt mij meteen de activiteit op aan het wateroppervlak. Een blik over het water doet mijn hart sneller kloppen. Ik zie meteen een school van zeker vijf grote ruisvoorns aan het wateroppervlak azen. Heel voorzichtig benader ik deze tot werpafstand. Ik werp mijn dobber met een kleine vlok achter de school met ruisvoorn en trek het aas voorzichtig terug tot tussen de azende ruisvoorn. Ik heb meteen hun aandacht. Eén vis twijfelt geen moment en komt direct naar het aas gezwommen. Ik kan mijn vlok niet meer zien, maar ik zie de vis vlak voor mijn dobber afzakken. Enkele seconden later gaat de dobber onder en zet ik de haak. Hangen! Ik voel meteen dat dit een grote ruisvoorn is. Na een korte spannende dril kan ik de vis uiteindelijk scheppen. Wat een bak! Ik leg de vis op het meetlint en zie dat de staart 45 centimeter aanwijst. Wauw! Ik zet de vis niet meteen terug, maar besluit hem in het water in een groot drijfnet te leggen. Op deze manier weet ik zeker dat ik kans maak om er nog één te vangen.

De school ruisvoorns heeft zich inmiddels door dril van de vis verplaatst naar een stuk verderop. Ik besluit om precies hetzelfde te doen. Opnieuw ligt mijn vlokje tussen de ruisvoorns en zinkt tergend langzaam naar beneden. Langzaam zie ik een grote bek open gaan, waarin het vlokje volledig verdwijnt. Heel even denk ik dat het om een kleine karper gaat. Maar wanneer ik de haak zet, zie ik meteen dat dit één van de grootste ruisvoorns moet zijn die ik ooit heb gehaakt.

Door het riet en het wier wordt de dril nog wat spannend gemaakt. Maar uiteindelijk kan ik ook deze vis scheppen. De eerste blik op deze vis zal ik nooit meer vergeten. De vis is in alles extreem. De lengte, de hoogte en die kleur… Ongelooflijk! Ik leg de vis op het meetlint en tot mijn vreugde zie ik dat de vis tot iets over de 48 centimeter in lengte gaat! Dit is verreweg de grootste ruisvoorn die ik ooit heb gezien.

Snel stop ik de vis bij de andere ruisvoorn in het drijfnet. Heel even pak ik een momentje om alle adrenaline en vreugde op me in te laten werken. Op dit moment heb ik 93 centimeter ruisvoorn in mijn net en niemand in de buurt om foto’s te maken. Ik ben vaak alleen op pad en kan redelijk (met behulp van een statief) foto’s maken. Maar dit is zo bijzonder. Het risico op mislukte foto’s wilde ik zeker niet nemen. Niet vandaag! Deze vangst is uniek. Ik bel snel één van mijn vismaatjes op. Gelukkig is hij ook nieuwsgierig naar deze vangst en wil graag wat foto’s komen maken. Bezweet en hijgend komt hij even later aangerend.

“Nou laat ze maar eens zien”, zegt hij. Even later kan hij in het laatste avondlicht een aantal mooie plaatjes schieten. Super, een moment om nooit meer te vergeten!

KERS OP DE TAART

De volgende avond kan ik het niet laten om nog eens terug te gaan. Hetzelfde water, dezelfde aanpak. Daar waar ik gister nog succes had en meerdere grote ruisvoorn zag liggen, lijkt het nu wel uitgestorven. Op een paar kleine ruisvoorns na, valt er weinig te zien.

Ik besluit hier niet lang te blijven en meters te maken. Na een kleine wandeling zie ik in de verte een viertal ruisvoorns mij tegemoet zwemmen. Snel werp ik mijn vlok in de baan van de vissen. Eerst zwemmen ze alle vier voorbij, maar wanneer er één besluit terug te keren, volgt de rest van de school meteen. Ik weet niet wat ik zie. Van totaal geen interesse, naar het plotseling ontstaan van voedselnijd. Ze willen alle vier dezelfde vlok en al snel hapt de eerste toe. Helaas sla ik mis. Maar de vlok valt in het water uit elkaar en ik zie dat de vissen zich ontfermen over het achtergebleven brood. Vlug doe ik een nieuw vlokje aan m’n haak, werp deze meteen tussen de ruisvoorns en binnen enkele seconden is het nu wel raak. Tijdens de dril van deze ruisvoorn zwemt er steeds een andere vis mee. Dat is toch wel bijzonder. Zo schuw en schichtig als ze normaal zijn, lijken ze nu opeens nergens bang voor te zijn. Na het landen van deze vis, stop ik de ruisvoorn in mijn drijfnet. Het kan niet lang duren voordat ik ook een tweede vis haak. Ze zijn op dit moment zo gretig… En inderdaad, de volgende worp is meteen weer raak. Opnieuw een prachtige dubbel. Iets kleiner dan de dag ervoor, maar met een lengte van respectievelijk 40 en 46 centimeter is ook dit een geweldige vangst!

DE BALANS

Uiteindelijk kan ik deze week meerdere 40 centimeter-plus vissen vangen. Ook met de vlieghengel pak ik nog twee mooie vissen. Soms moet je simpelweg het geluk hebben dat alles een keer samenvalt. Daartegenover staat wel dat je veel tijd en moeite moet investeren en daarom wat dingen even opzij moet zetten om uiteindelijk een keer succesvol te zijn. Wanneer alles dan uiteindelijk op zijn plek valt, is er eigenlijk nog maar één ding wat je moet doen… Genieten!

Het bericht Struinend op Ruisvoorn verscheen eerst op Beet Magazine.

De beginjaren

Was vroeger alles beter? Nou, zeker voor wat betreft onze sport niet bepaald. Met de tijd zijn allerlei gebruikte materialen kwalitatief steeds beter geworden en vaak vervangen door beter materiaal. Een van de grootste veranderingen ‘of all times’ moet toch wel het gebruik van elastiek zijn. Elastiek wordt vandaag de dag vrijwel algemeen gebruikt; je zag dit werkelijk nooit toen ik begon met vissen, of beter gezegd: vrijwel nooit.

Destijds was Gerrit Broeren de uitzondering op de regel. Gerrit was een van de beste wedstrijdvissers in Nederland en qua visstijl was hij totaal anders dan iedereen. Allereerst, hoewel Gerrit zeker niet bestempeld kon worden als bodybuilder, gebruikte hij zelden of nooit een viskoffer. Hij viste altijd staand en al zijn gebruikte hengelsportmateriaal was daar ook op afgestemd. Probeer dat staande vissen maar eens, ik ben ervan overtuigd dat je tien minuutjes meer dan lang genoeg vindt! Verder viste Gerrit altijd, ook op stromende wateren, met elastiek aan het topeinde van zijn hengel, terwijl toen iedereen zogenaamde versneden toppen gebruikte met aan het einde een buigend stukje glasfiber. Dat elastiek ‘bungelde’ tussen de hengeltop en de gebruikte vislijn en werd bevestigd onder een kort stukje omgebogen aluminium ter vervanging van het versneden gedeelte van de hengeltop.

Ik heb als beginnende visser verschillende keren geprobeerd om de vismanier van Gerrit te kopiëren, maar ik kon er nooit mee overweg. Natuurlijk zag ik de voordelen van het gebruik van elastiek, maar wat mij betreft waren de nadelen groter. In ons winderige landje kon ik nooit de dobber mooi stil in het water houden omdat de wind vrij spel had op het gebruikte elastiek. Het blokkerend vissen, hoewel dat toen niet zo vaak nodig was, lukte me al helemaal niet. Gerrit ging dat allemaal veel beter af, dat bleek wel uit zijn resultaten!

Bedenkelijk gezicht

Alweer een aantal jaren later verschenen er plots voorgebogen, holle topjes waar het elastiek doorheen liep. Dat was al een hele verbetering, maar nog steeds beviel het me allemaal niet goed genoeg. Ik bleef dus doorvissen, net als vrijwel iedereen, met mijn vertrouwde versneden toppen. Dat deed ik nog steeds toen ik, weer een aantal jaren later, op regelmatige basis wedstrijden ging vissen in Engeland. Daar was een versneden hengeltop inmiddels zowat een bezienswaardigheid. Iedereen gebruikte daar toen al elastiek op dezelfde manier zoals het inmiddels ook hier is ingeburgerd. Ik heb daar vaak bedenkelijke gezichten gezien over het systeem dat ik gebruikte.

Zeker destijds, midden jaren ‘80 van de vorige eeuw, had je in Nederland maar zelden te maken met grote vissen die gehaakt werden. De visserij was bijna puur voorn-gericht en in het midden en westen van Nederland ging het vaak ook om kleine kolblei. Brasems werden er toen echt niet veel gevangen en over andere vissen dachten we amper na. In Engeland bleek dat heel anders te zijn. Daar moest je regelmatig zeelten vangen en tijdens de zomermaanden heel vaak paling. Ook kopvoorns, en toen ook al karpers, kwamen voor. Kortom, grotere en vooral veel sterkere vissen dan wij hier gewend waren om te vangen.

Vertrouwen

Vertrouwen is voor mij zowat het belangrijkste aspect in onze sport. Heel lang viste ik in Engeland nog gewoon door met mijn vertrouwde materiaal. Maar eerlijk is eerlijk, langzaam maar zeker begon het steeds meer te ‘knagen’. Ik moest gewoon bekennen dat ik toch wel een aantal heel belangrijke vissen had verspeeld; vissen die mij heel duur kwamen te staan. De ommekeer kwam uiteindelijk na weer een hele grote verspeelde vis, die ik tien minuten aan de haak had gehad en me gewoon de winst kostte in een hele grote wedstrijd. Tja, een brasem van minimaal 2,5 kilo aan een 06/00 mm onderlijntje en een haakje 26 is nu eenmaal een hele slechte combinatie met een versneden hengeltop… Na die vis was het dus echt klaar en besloot ik om over te stappen. Ik heb na die dag nooit meer een versneden hengeltop gebruikt.

In Engeland viste ik altijd samen met Bob Nudd. Hij was een meester in het gebruiken van de juiste elastiekdikte en de mate van op spanning zetten. Dat heeft mij natuurlijk veel tijd bespaard. Bob had me altijd in mijn waarde gelaten met mijn vismanier, hoewel hij me tig keer had geadviseerd om ook elastiek te gaan gebruiken… Toen ik eindelijk zover was om over te stappen, leerde hij me meteen alle juiste basisprincipes.

Zo heb ik dus eigenlijk zelfs nooit ook maar de kans gehad om iets verkeerd aan te leren. Juist dat verkeerd aanleren is iets wat ik zo vaak langs de waterkant zie! Geloof me dat er meer vissers zijn die niet maximaal gebruik maken van de mogelijkheden van het gebruikte elastiek dan vissers die dat wel doen. En dat terwijl de informatie nu toch heel gemakkelijk is te vergaren met internet en alle sociale media van tegenwoordig, zeker als ik het vergelijk met ‘toen’.

Compleet verhaal

Lang niet alle vissers gebruiken hun elastiekmontages op de goede manier; het leek me dus geen slecht idee om hier eens een compleet verhaal over te schrijven. Met compleet bedoel ik alles van het begin tot het einde wat met dit onderwerp te maken heeft. Dat lukt me nooit in slechts één artikel en dus gaan jullie hierover ook de komende maanden lezen. Wanneer ik alles volledig weet te omschrijven, dan gaan er zeker genoeg vissers zijn die er hun voordeel mee kunnen doen, waardoor ze gewoon minder door hen gehaakte vissen zullen verspelen.

Ik vind het altijd zo zonde om te zien. Je hebt alle moeite gedaan om zo’n vis tot aanbijten te verleiden; wanneer dat eindelijk is gelukt wordt zo’n vis verspeeld omdat de elastiekmontage niet in orde is. Geloof me, ik weet zelf maar al te goed hoe dat voelt. Ik heb namelijk alle fouten zelf al gemaakt. En het zijn natuurlijk ook altijd de grootste en tijdens wedstrijden beslissende vissen die eraf gaan…

Verschillende soorten

Vrijwel ieder hengelsportmerk heeft tegenwoordig een complete range aan elastiek in zijn assortiment. Ik heb het dan over ‘volle’ oftewel massieve elastieken, holle elastieken en tegenwoordig zijn er zelfs al hybride elastieken. Al die elastieken zijn er dan in verschillende diameters, die worden aangegeven via een bepaalde nummering en kleuren. Je zou door de bomen het bos niet meer zien!

Ik kan iedereen adviseren om altijd uit te gaan van de diameter. Die bepaalt namelijk uiteindelijk de mate van rek en van daaruit kun je dan de juiste keuzes maken voor je eigen visserij. Die keuzes zijn namelijk erg verschillend. Het maakt bijvoorbeeld wel degelijk een verschil of je op voorn en brasem vist in een standaard Nederlands kanaal, ten opzichte van een visserij op F1’s en karpers op één van de vele commercials die ons land inmiddels rijk is.

Geen enkele lezer hoeft zich zorgen te maken, zijn of haar visserij zal aan bod komen, met daarbij de uitleg en alle benodigde materialen. Ik wil zo volledig mogelijk zijn. Daarvoor is dit onderwerp belangrijk genoeg.

Het bericht Vissen met elastiek – Deel 1 verscheen eerst op Beet Magazine.

Wanneer de zoetwaterbaarzen (verplicht) wat rust wordt gegund, komt het zeebaarsseizoen langzaam op gang. Veel vissers weten niet beter dan dat de zeebaars alleen in de zomer langs de Nederlandse kust is te vangen. Niets is minder waar… Er is tegenwoordig een behoorlijk bestand aan zeebaars dat letterlijk overwintert in het Europoortgebied. De condities zijn blijkbaar zo goed, dat een trek in het late najaar naar het zuiden overbodig is geworden. Geef de voorjaarsvisserij op zeebaars eens een kans.

Tekst & Foto’s: Rico ’t Mannetje

Plekken waar warm koelwater in grote hoeveelheden naar zee wordt afgevoerd zijn, met name in de winter, een trekpleister voor zeebaars. Het voordeel van dit soort stekken is, dat wanneer de temperatuur van het zeewater richting de 10 graden gaat, de zeebaars rond dat soort gebieden al behoorlijk actief wordt. En laat dat nu net rond de sluiting van het roofvisseizoen in zoet water zijn! We blijven dus in de roofvismodus op baars en de hengels hoeven niet naar zolder. Het vissen op baars kan gewoon worden voortgezet, er moet alleen even het woordje ‘zee’ voor worden geplaatst.

Vliegvissen

Ook met de vlieghengel vissen op deze zilveren rakkers kan dikke pret opleveren. Heb je nog nooit met de vlieghengel op zeebaars gevist en staat dit al lang op je to-do list? Dan is dit het moment om de feeling voor deze methode van zeebaarsvissen op te pakken. Gebruik met de vlieghengel niet meteen de grote streamers, maar houd het klein. Kleine streamers en garnaal imitaties zijn perfecte kunstvliegen voor in het voorjaar!

Materiaal

Het formaat zeebaars waar ik over spreek is natuurlijk niet de typische ‘najaars’ baars van 65 centimeter en 3 kilo zwaar. Nee, we hebben het hier over zeebaarzen tot 45 centimeter. Maar juist de grote aantallen en de agressiviteit van dit formaat baars, maakt het zo leuk om hier gericht op te vissen. De trend van het gebruik van licht materiaal op zeebaars komt hier volledig tot zijn recht.

Voor deze visserij gebruik ik graag een spinhengel van zo’n 2,50 meter lang met een werpgewicht tot circa 30 gram. Ondanks het lage werpgewicht gaat mijn voorkeur uit naar een hengel met een strakke topactie. Hierdoor heb je wat meer controle over je kunstaas en kun je, indien nodig, ook op grote afstanden de haak beter zetten. De molen is een 3000 tot 4000 formaat, volgespoeld met 08/00 mm gevlochten lijn van een goede kwaliteit. Verbind de gevlochten lijn nog even met metertje fluorocarbon van 35/00 met een Alberto knoop. Deze is vrijwel identiek aan de Allbright knoop, behalve dat het aantal windingen verschilt. Maar dan ben je er helemaal klaar voor.

Kunstaas

Omdat het formaat zeebaars vaak niet groter is dan 45 centimeter, pas ik mijn aas hierop aan. Klein (kunst)aas in de vorm van shads, pilkers, lepels en kleine plugjes tussen de 6 en 9 centimeter blijken in deze periode vaak succesvol. Niet heel onlogisch, want het aanbod aan natuurlijk aas is nog beperkt en zeker niet van groot formaat.

Jigkopjes tussen de 5 en 15 gram zijn meestal voldoende. Pas het gewicht van de jigkop aan op de stroming. Vis niet te zwaar en zeker niet te licht! Bied je kunstaas zo dicht mogelijk tegen de bodem aan. Mocht de shadvisserij niet helemaal je ding zijn, vis dan gewoon met lepels. De lepel is echt een onderschat stukje kunstaas voor de zeebaars. Werp het lepeltje uit, laat het afzinken tot de bodem en vis het met een ‘stop en go’ techniek binnen. Kind kan de was doen!

Waar ik juist in de zomermaanden het liefst met natuurlijke kleuren kunstaas vis, gooi ik het roer in het voorjaar volledig om. Het kan vaak niet gek genoeg als het gaat om de kleur. Chartreuse, oranje, roze, rood en geel zijn vaak de kleuren waarvan de zeebaars compleet door het dolle gaat. Gebruik af en toe zo’n felgekleurde shad met een glitter erop en je krijgt de baarzen aan het dansen.

Waar moet ik zijn?

In het voorjaar zijn vooral de gebieden rond de koelwateruitlaten potentieel goede visplekken. Denk bijvoorbeeld aan de Yangtzehaven, het Hartelkanaal en het Beerkanaal in het Europoortgebied. Via deze waterwegen wordt het warmere koelwater afgevoerd naar zee. Let wel even op het tij. De ‘regels’ die gelden in de zomer, gaan vaak niet op in het vroege voorjaar. ‘s Zomers vis ik zelf graag rond laagwater, maar in het voorjaar is al vaker gebleken dat starten vlak na hoogwater meer actie oplevert.

Wanneer je in de zomer geen activiteit ziet aan het wateroppervlak, ben je snel geneigd om je kunstaas wat trager aan te bieden. Niet zo gek, dat is logischerwijs vaak ook de juiste manier. Maar in het voorjaar mag je voor die scholenbaars echt wat vaker je kunstaas snel en afwisselend binnen vissen. De scholenbaars is nu agressief en hongerig!

Aandachtspuntjes

Zodra je één van eerdergenoemde ‘voorjaars’stekken wilt bevissen, moet je rekening houden met bepaalde factoren die je dag tot een succes kunnen maken. In de zomermaanden heb je vaak visuele referentiepunten, zoals het aanwezig zijn van aasvis, duikende meeuwen of het werkelijk zien jagen van zeebaars. In het voorjaar is dat net even anders. Geen van deze referenties zul je in deze periode snel tegenkomen. Je moet dus echt vertrouwen op je stek, zelfs wanneer het lijkt of er totaal activiteit is!

Er zijn wel factoren die je kans vergroten op succes. Houd het tij goed in de gaten. Begin bijvoorbeeld eens een uur na hoogwater. Zodra het water begint te zakken, zorgt het afgaande tij dat het warme koelwater via de havens wordt afgevoerd naar zee. Het lijkt erop dat de zeebaars dan juist de overwinteringsplekken verlaat, op zoek naar voedsel. Bied je kunstaas dan niet alleen aan op open water, maar vis ook eens langs de stenen. De kans op het vastlopen van je kunstaas aan één van die stenen wordt groter, maar de beloning kan soms groot zijn.

Ook de zon speelt vaak een belangrijke rol. Op een zonnige dag in het vroege voorjaar kan de zeebaars zomaar uit de trage wintermodus komen en veranderen in felle en jagende vissen die alles grijpen wat los en vast zit. Maak in deze periode vooral ook meters. Krijg je op een stek niet binnen 15 minuten een aanbeet, loop dan voorzichtig 20 meter verder en probeer het hier opnieuw. Dat de zeebaars soms in groten getale aanwezig kan zijn, wil niet altijd zeggen dat ze er dan ook overal zijn. Zeebaars houdt zich, vooral in het vroege voorjaar, vrij gegroepeerd op. En net als in de zomer komt de vis niet naar jou, maar moet jij naar de vis toe.

Kwestie van tijd

Met de maand mei en juni in het vooruitzicht, is het een kwestie van tijd voordat de echt grote scholen zeebaars langs de Nederlandse kust verschijnen. En met die trek vanuit het zuiden naar de kust, komen ongetwijfeld ook de grote baarzen weer mee. Zeebaarzen die je een hartslag van 150 bezorgen na een felle, harde aanbeet. Laat ze maar komen!

De mooie periode komt er weer aan; de tijd van tot 22.00 uur nog daglicht en dan nog even een uurtje in het donker meepakken. De tijd van snoeiharde aanbeten waarvan de hengel bijna uit je handen wordt getrokken. En misschien, heel misschien hoeven we niet eens meer zo lang te wachten voordat we de eerste zeebaarzen weer aan het wateroppervlak kunnen vangen. Zoveel moois, nu al en in het vooruitzicht. En het is pas amper mei!

Het voorjaar wordt vaak onderschat als het gaat om het vangen van zeebaars. Geef het (vroege) voorjaar eens een kans en je zult versteld staan wat voor vangsten je soms kunt boeken. De echt grote zeebaarzen komen later wel. Geniet nu vooral van de scholenbaars, hun agressie en het spelletje!

Het bericht Vroege Zeebaars verscheen eerst op Beet Magazine.

Zeelt staat vooral bekend als een lente- of zomervis, vooral goed te vangen als de watertemperaturen richting de 15 tot 20 graden gaan. Maar hoe zit het met het vangen van ‘koude’ zeelt in het aller vroegste voorjaar? Daarover proberen zeeltspecialisten Hans Moolenaar en Arend Termorshuizen in dit artikel wat meer duidelijkheid te geven op basis van hun ervaringen.

Tekst: Arend Termorshuizen, foto’s Hans Moolenaar en Arend Termorshuizen

Net zoals veel vissen verblijft de zeelt in bepaalde overwinteringszones van een water. Doorgaans zijn dat de diepere delen, liefst onderaan taluds. Of in wateren tussen bebouwing als daar de mogelijkheid toe is. Zodra de zon wat meer kracht krijgt en de dagen gaan lengen, worden ze actief en zwemmen richting de zones waar ze veelal gaan paaien, later in het voorjaar. Vaak is dat in de loop van mei en zelfs juni. Zeelt paait doorgaans als laatste van onze witvissen. Vermoedelijk te verklaren door het feit dat zijn oorsprong in het oostelijke deel van Europa en Siberië ligt.

In de echte winter verblijven ze in kleine groepjes van maar een paar exemplaren, meestal met dezelfde grootte (vermoedelijk jaarklasse bepaald), maar in het voorjaar verzamelen ze zich in veel grotere groepen en struinen ze specifieke delen van het water af naar voedsel. Die zones moet je dus zien te vinden, en dat is op nieuw water simpelweg een kwestie van uitproberen. Vooral doodlopende kommen, luwe plekken, rietkragen waar later veel planten langs groeien, zijn geliefd bij onze bronsgroene vriend. Logisch, daar is het voedsel aanwezig en het biedt ook voldoende schuilgelegenheid. Tevens warmt het water daar sneller op.

Jongensvis

Vaak zijn de mannen het eerst op de stekken aanwezig en volgen daarna de dames. Je ziet dat vaak de eerste vangsten de mannetjes zijn, herkenbaar aan die typische vinnenstructuur. Maar al heel snel vermengt zich dat, vanaf april.

Zeelt komt op heel veel wateren voor, van kleine prutslootjes in woonwijken (vandaar de bijnaam ‘jongensvis’) tot de diepere vaarten, plassen en zelfs hele diepe zandgaten. De laatste tien jaar is de zeeltstand flink vooruitgegaan. Dat is gunstig voor ons, want met aangepast licht materiaal is het een sportvis van jewelste. En dat vinden steeds meer vissers, goed te merken aan de opkomst van speciale Facebookgroepen waarbij het alleen maar over deze soort gaat. De groep Tincahunters is in een paar luttele jaren tijd uitgegroeid tot bijna 3500 leden (voorjaar 2019).

Goed te plannen

Je kunt als serieuze zeeltvisser je visserij goed plannen, zeker in het vroege voorjaar van februari, maart en april. Zon is hierbij een cruciale factor. Die zonovergoten februari-, begin maartdagen, liefst zonder al te veel wind, zijn vaak erg positief voor de vangsten. Op ondiepere wateren kun je dan al goed zeelten vangen, zeker op plekken die dicht bij de winterplaatsen liggen. Al is het vaak nog geen echt seriewerk. Dat komt later pas aan de orde als grotere groepen zich hebben verzameld in zones waar ze zich merendeels gaan ophouden voor de start van de paai.

Op ondiepere wateren kies je een stek in de zon, bijvoorbeeld bij wat overhangende bomen, waar de plompenbedden of lelies gaan groeien, een bruggetje of een taludje. Belangrijk is dan dat de koude noorden- of oostenwinden niet op de stek kunnen staan. Warmte is alles. Op dieper water is het voor de ondiepere plaatsen ter plekke vaak nog wat te vroeg, maar daar ligt de zeelt al wel op het talud op weg naar boven. Elke dag bij goed weer kun je ze ietsje ondieper vinden. Ze reizen dan op en neer over zo’n talud.

Een andere factor is de kleur van het water. Iets troebel is zeker gunstig, daar er nog weinig planten zijn. In deze periode betekent ietsje troebel doorgaans ook actieve witvis. We kennen diverse wateren waar, als het water helder is, je beter door kunt rijden naar een andere zone of water.

Aas en aanverwanten

In Engeland zou zoiets als de aascarrousel bestaan, waarmee bedoeld wordt dat de vissen per dag hun aasvoorkeur hebben; op dag 1 liever een made, op dag 2 een zoete maïskorrel en op dag 3 een miniboilie, en dat je nooit precies weet wat die dag de voorkeur heeft.

Toen Hans in 1998 zijn eerste sessies op vroege zeelt begon, was het echter ‘alles maden’ wat de klok sloeg, met zoete maïs als goede tweede, en dat bleef zo voor jaren. Pas de laatste jaren is er een kentering te bespeuren richting de voorkeur voor miniboilies. Sterker nog, de miniboilie vist op veel plekken de made eruit. Dat valt te verklaren uit het gegeven dat steeds meer witvissers methodtactieken met miniboilies inzetten, ook als voer en haakaas. Er is daarmee onder de zeelten grotere acceptatie van miniboilies ontstaan, onbekend maakte klaarblijkelijk onbemind. Al zal Hans, zeker in het vroege voorjaar, de made blijven inzetten.

De laatste jaren vist op veel plekken DE MINIBOILIE de made er uit

Mondjesmaat

Aan een van de twee hengels gaat een inline voerkorf van 56 gram en aan de andere een methodfeeder van 35 of 45 gram. Al vrij snel is te ervaren waar de voorkeur ligt, al verandert die meestal niet met de dag. Wel kan de aasvoorkeur periodiek zijn. Het inzetten van een blockend feedersysteem met helikoptersysteem komt pas aan bod als de waterplanten wat meer gaan groeien.

Zeker in het vroege voorjaar is het zeer belangrijk om vis voor vis te vissen, en de voer- en aasaanbieding daarop ook aan te passen. Dus niet te veel voer en zeker niet verspreid, maar mondjesmaat en ook niet al te veel bijvoeren. Dit gaat anders naarmate het zeeltseizoen vordert. Vlak voor de paai heb je weleens het gevoel er nooit genoeg voer in te kunnen gooien en kunnen vijftien zeelten per man je deel zijn, maar zover is het nog lang niet in het vroege voorjaar.

Met name zo’n platte methodkorf geeft je de kans matig voer te brengen en het toch zo uitnodigend mogelijk te presenteren met een miniboilie of wafter in een goed afstekend kleurtje bovenop het bergje voer. Gebruik tussen haakaas en method een heel kort onderlijntje van maximaal tien centimeter.

Lekker licht

Voor het zeeltvissen willen we pleiten voor de zogenaamde lichte Avon-hengels van 10 tot 12 ft (3 tot 3,60 meter). Zachte hengels, die het kenmerkende stoempen van de zeelt kunnen absorberen en het vissen met dunne lijnen toelaten.

Hans gebruikt voor zijn vroege zeeltvisserij Fox-zeelthengels van 0,75 lb. Daar is hij heel zuinig op, want die worden niet meer gemaakt. Als molens kleine freerunners in de 2500-serie. In het vroege voorjaar is er nog obstakelvrij te vissen en daar past een dunne lijn bij: 20-22/00 (6 lb) is een prima uitgangspositie.

Arend heeft speciale 12 ft-zeelthengels laten bouwen door Ton Temming. Deze 1 lb Masterpiece-hengels zijn het summum om mee te vissen. Werkelijk een doorgaande buiging tot aan het handvat, zodat de echte kracht van de hengel benut kan worden als het nodig is en de slip van de molen optimaal z’n werk kan doen. Op een 12 ft-hengel is een 4000-model freerunner precies op maat. Daarnaast zijn er nog meer hengels op de markt, zoals de iets kortere Classic Tench 1 lb van Leonard Sports.

*(redactie: info is gedateerd uit 2019)

Volop haakaas

Als haak gebruiken we graag de Drennan Barbel Specimen in de maten 11, 12 en 14. Uiterst scherp, sterk en een roundbend-model. Gezien de zachtere en kleinere bek en uit zorg voor de vis, vinden we kleine haken een must. Zeelt is tenslotte geen karper. De haak knopen we met een no-knot aan een zinkende braid van 8-10 lb van circa 8-10 cm. Houd het hairtje kort; zeelt zuigt het aas meestal niet ver naar binnen… Ideaal is een lusje met baitbandje voor een waftertje. Voor maden gebruiken we een Fox Maggotclip L. Aan het eind een lusje en een zachte sleeve zodat deze makkelijk op een quick change swivel geschoven kan worden. De madenkorf plak je grotendeels dicht met watervast tape, zodat de maden vlak bij het haakaas naar buiten komen. Extra voordeel: je kunt zo je rig wat langer laten liggen en wat rust op je stek creëren.

Haakaaskeuze is er volop: van miniboilies en wafters tot maden en wormen. Sommige smaken springen er wel uit. Een van onze favoriete zeeltaasjes zijn de 8 mm-wafters van Spotted Fin, zoals Miracle Berry, Pineapple, Classic Corn en Fruit Zing. De madenclip voorzien we van enkele drijvende kunstmaden of -casters in combinatie met echte maden of casters.

Kruidig, donker voertje

Als voer gebruiken we een eigen simpel, maar vangend recept van broodmeel, grove polenta, een deel kant-en-klaar grondvoer van Spotted Fin, zoals de Sweet en Krill Super Blend, en kruidige toevoegingen als paprikapoeder. Dat vullen we aan de waterkant aan met een liquid voor extra attractie zoals zoetstof, leverextracten of gefermenteerde voedingssupplementen. Je kunt hier erg creatief mee zijn en zo je eigen topvoertje maken. Een donker, ietwat rood gekleurd voer heeft de voorkeur.

Bij aankomst op de stek voeren we eerst wat balletjes voer zodat dit z’n werk kan doen tijdens het optuigen. In het vroege voorjaar voeren en vissen we erg compact, omdat de vis nog niet heel veel zwemt. Met verschillend haakaas kun je erachter komen wat beter loopt: levend aas of juist iets anders. Afhankelijk van de beten kun je regelmatig voer bijbrengen; twee of drie balletjes zijn genoeg. We moeten ze gretig houden tenslotte.

Glimmen

Een klein (specimen) net met uitschuifbare steel is erg fijn, zeker als de oever wat breder is. Zo ben je op alles voorbereid, zeker als je alleen vist. Wij gaan nooit zonder onthaakmat vissen; zeelt verdient respect en moet zo voorzichtig mogelijk worden behandeld. Goed nathouden, dan gaan ze ook mooi glimmen op de foto. En kijk niet gek op als je een vroeg ontwaakte karper weet te haken, ook die lusten de voor zeelt aangeboden aasjes als geen ander! In dat geval gewoon rustig blijven; die vissen zijn dan doorgaans ook net wakker en ook op dat lichte materiaal met wat beleid prima te vangen.

Het bericht Hartverwarmende voorjaarszeelt verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Belgische Kroniek en Vlaamse Sprokkels verscheen eerst op Beet Magazine.

Het bericht Op afstand op schar en wijting verscheen eerst op Beet Magazine.