Een visveilig loodsysteem, ook wel een ‘safety lead (clip) systeem’ genoemd, wordt tegenwoordig veel gebruikt bij het karpervissen. Toch zie ik nog heel vaak dat bepaalde systemen verkeerd worden ingezet. Daarbij moeten we ons als karpervissers ook niet roomser voordoen dan de paus. Het spreekwoord dekt niet helemaal de lading, maar je weet waar ik heen wil! Aan de ene kant willen we super visveilig vissen, maar aan de ander kant vissen we wel met grote weerhaken en soms een hele dunne leader.
Tekst & foto’s Ernesto Kamminga
Daar wil ik niet mee zeggen dat nadenken over je loodsysteem overbodig is. Maar je voelt hem vast al wel aankomen, er zijn punten die ‘zwaarder’ wegen! Met andere woorden; ik vind dat er te veel de nadruk op het loodsysteem wordt gelegd. Het gaat om het hele systeem en de omstandigheden waarin het systeem wordt toegepast. Enfin, genoeg stof om eens een artikel aan te wijden als je het mij vraagt.
VOORKOMEN IS BETER DAN GENEZEN
In welke omstandigheden is het van belang dat er extra aandacht aan visveiligheid wordt besteed? Veel mensen zouden zeggen dat dit altijd van belang is en eerlijk gezegd hebben ze daar een punt. Ook op wateren waar geen obstakels voorkomen kan het best zo zijn dat je weleens te maken krijgt met lijnbreuk, bijvoorbeeld wanneer er een kleine beschadiging in de lijn zit. Of wat te denken wanneer je bij de inworp een lus in de lijn gooit waardoor deze knapt? Dit zijn scenario’s die gelukkig maar zelden voorkomen. Het is daarom raadzaam om altijd je hoofdlijn te controleren op eventuele beschadigingen. Dit doe je door de lijn die je normaal gesproken in het water hebt uitstaan door je vingers te laten glijden. Op deze manier kun je heel eenvoudig beschadigingen opsporen.
Daarnaast raad ik aan om niet onnodig dun te vissen. Een iets dikkere lijn heeft veel meer te zeggen wanneer deze in contact komt met een obstakel. Voor mij is een monolijn van 37/00 zo’n beetje het minimum om te gebruiken, dunner gebruik ik eigenlijk zelden. Enkel wanneer je echt ver moet werpen, dan zul je, omwille van de afstand, wat concessies moeten doen aan de diameter van je vislijn. Maar ook dan kun je prima op een visveilige manier vissen! Daar kom ik zo op terug.
Naast controle op beschadigingen en een veilige lijndikte is het ook belangrijk om je nylon lijn elk jaar te vervangen. Waar een fluorocarbon of een gevlochten hoofdlijn meerdere jaren meegaat, is een nylonlijn sterk onderhevig aan UV-straling. Daarbij is het van belang om de knopen die je gebruikt altijd nat te maken alvorens je deze aantrekt. Uiteraard is het verstandig om een knoop even goed na te trekken en te testen met een multi tool. Een knoop die netjes en strak in elkaar zit heeft zijn maximale sterkte en voorkomt het zogenaamde slippen van de knoop.
Voor het bevestigen van je leader aan de hoofdlijn is een lus in lus verbinding een uitstekende keuze. De knoop die ik gebruik om een lus te maken in de hoofdlijn is de zogenaamde ‘figure 8 loop’. Met deze knoop kun je heel eenvoudig de leader in- en uitlussen. Daarbij kan met deze verbinding de knoop zonder problemen door de safety clip glijden waardoor het systeem optimaal en visveilig werkt!
WEERHAAKLOZE HAAK
Het allerbelangrijkste voor wat betreft het maken van een echt visveilig systeem is de haak. Het is heel simpel: wil je echt visveilig vissen, dan moet je een weerhaakloze haak gebruiken. Alle mooie verhalen met betrekking tot het loodsysteem ten spijt, het begint gewoon met de haak die je gebruikt. Het mag duidelijk zijn dat bij een visveilig loodsysteem de karper in het meest gunstige geval nog altijd met een onderlijn in zijn mond rondzwemt. Dit in tegenstelling tot het vissen met een weerhaakloze of plat geknepen weerhaak.
En nu ik toch bezig ben om mensen tegen hun schenen aan te trappen… Een grote weerhaak is trouwens nergens voor nodig. Dit is de nummer één reden waarom een karperbek beschadigt. Je kunt namelijk een dergelijke haak nooit uit een bek krijgen zonder dat je een grote wond achterlaat. Sterker nog, je hebt in veel gevallen zelfs een tang nodig om de haak eruit te krijgen. Weet je wat het gekke is? Daar hoor je niemand over…
Daarom heb ik tijdens het ontwikkelen van onze karperhaken een speciale, naar binnen gerichte weerhaak laten maken. Met deze unieke weerhaak kun je een karper heel eenvoudig onthaken en voorkom je dat de bek beschadigd raakt. Je mag gerust weten dat ik best heel trots ben op hetgeen wij hebben neergezet, aangezien geen enkele andere karperhaak deze doordachte weekhaak heeft. Hierdoor kun je met een weerhaak vissen die vrijwel dezelfde visveilige eigenschappen heeft als een weerhaakloze karperhaak!
De weerhaak is een psychologische drempel voor veel karpervissers; het vergt een stap om met een weerhaakloze of platgeknepen weerhaak te gaan vissen. Ik heb ruim een jaar lang gevist met weerhaakloze haken, dit om zaken goed te testen. Uiteindelijk kwam ik tot de conclusie dat er, in vergelijking met een weerhaak model, geen vis minder in het net belandt. Het enige echt grote verschil is dat de haak vrijwel altijd uit de bek komt wanneer een karper na de dril even in het schepnet voor de kant hangt. Doordat de onderlijn nu slaphangt (en er geen spanning meer op staat van het lood of de visser die aan de lijn trekt) komt de haak door het zuigen en blazen vrij gemakkelijk uit de bek. Dit is voor mij het bewijs dat een weerhaakloze haak de belangrijkste schakel is in een visveilig systeem.
Ik hoor je denken, ‘wanneer een karper zo makkelijk een weerhaakloze haak kan lossen, dan durf ik daar eigenlijk niet mee te vissen’. Buiten het feit van mijn opgedane ervaringen is het zo dat er altijd spanning op de lijn staat tijdens de dril. Vis je met een loodsysteem waarbij het loodgewicht niet wordt gelost, maar op de lijn blijft, dan blijft er in vrijwel alle gevallen een zekere spanning op de haak staan. Enkel bij lijnbreuk of bij het weghangen van de vis voor de kant, zal de spanning wegvallen en kan de vis de haak lossen.
BETERE HOUVAST
Kun je een weerhaakloze haak meer houvast geven? Het model haak bepaalt mede hoe goed deze blijft hangen in de bek van de karper. Klauwachtige haken en in het bijzonder circle haken zullen beter blijven hangen dan haken met een rechte punt. Werk je het oog van de haak ook nog eens af met een line aligner, dan zal de haak nog beter blijven zitten. Denk maar eens aan de bananen rig of Withy Pool rig. Door het shrink tube vouwt de rig zich als het ware om de bek van de vis en blijft daardoor beter op zijn plek zitten.
Uiteraard houden bepaalde rigs de haak beter op zijn plek. Het gaat erom dat het vertrekpunt van de hair op een dusdanige manier is gemaakt dat een weerhaakloze haak beter blijft hangen. Tijdens het in- en uitblazen kan het haakaas immers heen en weer gaan in de bek, waarbij de haak (wanneer er geen spanning meer is op de onderlijn) eenvoudig zijn grip verliest. De KD-rig, Bow-rig of de D-rig geven wat dit aangaat het beste resultaat.
WAT IS ECHT VEILIG?
Eerlijk gezegd is het antwoord niet zo eenvoudig. In hoofdlijnen komt het erop neer dat een goed werkend safety lead clip systeem en een helikopter systeem tot de meest veilige loodsystemen behoren. Met beide systemen kan een karper zich ontdoen van de leader en resterende hoofdlijn. Uitgangspunt is dat een karper enkel met de onderlijn overblijft. Toch zijn er een paar aandachtspuntjes. De leader en de hoofdlijn mogen niet in de war raken, maar ook niet ergens achter blijven hangen. De lijn moet namelijk door de loodclip en wartel kunnen glijden om alles kwijt te raken.
Om een goede werking van het safety lead clip systeem te kunnen garanderen, moet de loodclip een grote interne diameter bezitten zodat de leader inclusief hoofdlijn en verbindingsknoop zonder moeite erdoor kan glijden. Het mooiste is als de wartel bij een aanbeet los komt uit de loodclip. Om dit te bewerkstelligen is het goed om een loodgewicht aan te houden van minimaal 80 gram. Het is daarbij essentieel om met echt slappe lijnen te vissen. Alleen dan kan de wartel vrij komen bij het kopschudden en voorkom je tevens dat de karper het loodgewicht kan gebruiken om de haak te lossen.
Het mooie van het CW safety lead clip systeem is dat je een zeer goede beetregistratie hebt. Doordat de wartel over het leadermateriaal glijdt zal bij verplaatsing van de karper, het dubbele aan lijn worden genomen aan de kant van de molen. Met andere woorden: wanneer een karper zich één meter verplaatst, dan zal er twee meter lijn van de molenspoel worden getrokken. En dit gegeven is uiteraard een hele fijne bijkomstigheid van het CW safety lead clipsysteem.
CW SAFETY LEAD CLIP STAP VOOR STAP
VEILIGE LEADER
Het gebruikte leadermateriaal is ook zeker nog een punt van aandacht. Het materiaal moet heel soepel zijn, want anders is er te veel weerstand voor de wartel om goed te kunnen glijden over de leader. Mijn voorkeur gaat uit naar het 80 lb lead free leader materiaal. Deze is buitengewoon soepel en zeer glad, wat de werking natuurlijk ten goede komt. Gebruik in geen geval leadcore of te dunne leaders voor het maken van een safety lead clip systeem. Leadcore is veel te stijf en daarnaast ook te dun en te scherp. Het is immers een feit dat tijdens de dril de leader veelvuldig tegen de flank van een vis aankomt. Wanneer deze niet de juiste dikte of gladheid bezit zul je de vis onherroepelijk beschadigen.
HELIKOPTER SYSTEEM
De helikopter rig is het tweede loodsysteem dat je visveilig kunt gebruiken. Bij dit systeem glijdt de wartel net als bij het CW safety lead clip systeem over de hoofdlijn. Echter, bij een helikopter rig moet de laatste rubberen kraal (de stopkraal) tussen hoofdlijn en leader semi-vast op de leader zitten. Deze stopkraal moet bij niet al te veel druk loskomen en vervolgens makkelijk over de lijn kunnen schuiven.
Er zijn wat dat aangaat verschillende systemen. Het komt erop neer dat er een verdikking is waar de rubber bead semi-vast op wordt geschoven. Eerlijk gezegd geven de meeste verdikkingen niet het gewenste resultaat. Het probleem is dat de rubber bead er in veel gevallen wel af kan, echter dan moet de wartel wel rechtstreeks tegen de rubber bead aan drukken. En daar gaat het vaak mis, want in vrijwel alle gevallen blijft de wartel hangen achter deze verdikking en vouwt de leader zich als het ware om de wartel. Daarbij zijn er ook systemen waarbij de kraal van het system af komt en ergens in het water achterblijft. Dit soort systemen vind ik echt niet kunnen, net als het bewust dumpen van lood trouwens. Maar goed, dat wist je vast al wel.
Wanneer je echt visveilig wilt vissen, dan is het beter om een verdikking te hebben waarbij de wartel altijd tegen de rubber bead komt te zitten. Op deze manier kan de kraal eenvoudig de rubber bead wegdrukken en vervolgens vrij over de leader glijden. Ik heb echter een nog betere oplossing! Dit helikopter systeem is in mijn ogen het meest visveilige loodsysteem dat je kunt gebruiken.
Wat zou het mooi zijn wanneer je een helikopter rig op een manier kunt opbouwen dat je geen stopperkraal meer nodig bent? Je kunt dit het beste doen door gebruik te maken van een heli/chod swivel. Door de relatief grote ring op deze wartel kan de hoofdlijn inclusief knoop makkelijk er doorheen glijden, waardoor dit systeem zeer goed werkt!
SUPERVEILIG HELIKOPTER SYSTEEM
Bij lijnbreuk kan de karper heel eenvoudig alles kwijtraken, op de onderlijn na dan. Combineer je dit systeem ook nog eens met een haak zonder weerhaak of een haak met een plat geknepen weerhaak, dan kan er al niet veel meer gebeuren!
