Dat Zweden een prachtig land is, weten al heel veel sportvissers, die er wat graag heen gaan vanwege de prachtige natuur, de fijne cultuur, de rust en natuurlijk de schitterende omgeving. Geweldig mooie meren, omringd door bossen en vol met eilanden – om van de Baltische Zeekust, met de rotsen en het heldere zeewater, nog maar niet te spreken. De snoek zwemt hier letterlijk tussen de zeehonden en kwallen. Leon Versaevel gaat er dan ook al jaren met veel plezier heen, maar kwam vorig jaar toch een illusie armer terug…
Tekst en foto’s: Leon Versaevel
De eerste keer dat ik naar Zweden trok, was in 2007. Samen met drie vismaten gingen we snoeken in Västervik, aan de Baltische Oostkust. Ik dacht toen al: als ik later een zoon krijg, wil ik in dit land met hem vissen! In 2013 en 2014 ging ik er samen met mijn vrouw op vakantie: een huisje aan het water, bootje erbij en lekker heel de dag op het meer vertoeven. Ik stond veelal met de hengel in de hand, en mijn vrouw kon lekker een boekje lezen en zonnen. In 2016, 2019, 2020 en 2021 trok ik er weer heen, met een steeds verder uitgebreid gezin, en om het af te maken ging ik ook twee keer een weekje snoeken met mijn beide zwagers en broer op een klein meer in Värmland, een provincie in het westen en midden van Zweden.
Droom
Maar in 2024 kwam mijn droom dan toch uit: mijn oudste zoon Thom kon mee. Hij vindt vissen helemaal geweldig en het werpen had hij al goed onder de knie gekregen door veel oefenen met zijn vader. Ik koos er bewust voor om naar de Baltische Zeekust bij Karlskrona te gaan. Ik had bij mijn eerdere trips namelijk wel gemerkt dat het vissen op de meren niet altijd eenvoudig was en dat het vinden van de snoek soms een erg moeilijke opdracht was. De meren zijn vaak erg diep en trollen is vaak de enige effectieve manier om de snoek te vinden. Ik wilde met mijn toentertijd 9-jarige zoon wel graag wat actie, want anders wordt het op die leeftijd lastig om geboeid te blijven. De Baltische Zeekust is wat dat betreft the place to be! Wij gingen in oktober en in die periode van het jaar ligt de snoek daar in tegenstelling tot Nederland extreem ondiep. Dieper dan een centimeter of 80 water moet je ze niet zoeken, en dat levert een hele leuke visserij op. De grote stukken kunstaas kunnen thuisblijven, want de Baltische snoeken lijken daar in deze tijd van het jaar geen interesse voor te hebben. Kleine shads, zoals de Westin Shadteez van 9 cm of de Savage Gear Craft Shad van 8,8 cm op een loodkop van 3,5 gram, werken echter uitstekend. Houd je hengeltop omhoog en de wartel van de onderlijn net boven het water; de aanbeten zijn dan snoeihard. Door de ondiepte en het heldere water zie je ze vaak ook toeslaan, en dit gegeven, in combinatie met de aantallen die je vangt, maakt deze visserij zo spectaculair. De snoeken zijn niet heel groot: gemiddeld ongeveer 70 cm, met uitschieters naar 90 cm. Een metersnoek komt daar niet heel vaak voor; daar maak je meer kans op in Nederland volgens mij.
Quality time
We hadden een huisje en een goede visboot van Zweedse mensen gehuurd in de buurt van Karlskrona. Ik kan het iedereen aanraden om zoiets een keer een week met zoon of dochter te doen! Lekker samen heel de dag vissen, daarna van een lekkere maaltijd genieten bij de McDonald’s of de Subway, dan nog een poosje uitbuiken op de bank en vervolgens naar bed. En de volgende dag begint het hele feest weer opnieuw! Het was een hele geslaagde vakantie en we besloten in 2025 weer terug te gaan naar dezelfde plek in hetzelfde huisje. De eigenaar van het vakantiehuisje had in de tussentijd de visboot vervangen. Hij had een Linder Arkip 460 met 50 pk-motor erachter en een Minn Kota Powerdrive Riptide erop aangeschaft. Ook zat er een Garmin Echomap met Navionics-kaart op de boot. Dat was een flinke upgrade ten opzichte van de boot die we het jaar ervoor hadden. Zeker met de Minn Kota Powerdrive Riptide konden we de rietkragen nu perfect uitkammen. Ook de ankerfunctie op deze elektromotor is erg handig bij deze visserij. Het liep heel de week erg lekker en Thom had zijn PR aangescherpt naar 93,5 cm. Toen we aan de laatste dag begonnen, stond de teller op 83 snoeken en we waren ervan overtuigd dat we de 100 gingen halen! Maar dit liep toch even anders…
“We zouden de 100 wel halen – dachten we…”
Kustwacht
Op vrijdag 24 oktober waren we lekker aan het vissen in onze favoriete baai waar we heel de vakantie al heel erg goed vingen. Rond een uur of 10 kwam er een vliegtuig laag over de baai gevlogen. We keken naar het schouwspel en visten daarna weer vrolijk verder. We hadden inmiddels alweer 5 snoeken in de boot gehad en de teller stond op 88 stuks. Die 100 gaan we halen! Of misschien toch niet… Ongeveer drie kwartier nadat het vliegtuig was overgevlogen, kwam er namelijk een boot onze kant op varen. Het bleek de kustwacht van Karlskrona te zijn. De twee mannen van de kustwacht lieten me foto’s zien die genomen waren vanuit het vliegtuig dat eerder die morgen overvloog en vroegen aan mij of wij de personen op de foto waren. Ik zei uiteraard: ja, dat zijn wij. De twee kustwachtmedewerkers vertelden ons dat we aan het vissen waren in een verboden gebied. Ik was verbaasd en vroeg hoe ik dat had moeten weten. Er staan geen waarschuwingsborden of iets dergelijks bij de baai. Het antwoord was dat ik dat zelf had moeten opzoeken op het internet.
Nu had ik voor mijn vakantie gezocht naar regels over het vissen. Ik had gevonden dat er geen vergunning nodig is voor het vissen in het betreffende gebied en dat er bepaalde vistechnieken en aassoorten verboden waren. De boot had een 50 pk-buitenboordmotor erachter, en daarvoor heb je in Nederland een vaarbewijs nodig, maar in Zweden hoeft dit niet. Daar moet je een vaarbewijs hebben als je boot langer is dan 12 meter. De snelheid speelt geen rol. Kortom, ik had me ingelezen op internet, maar ik had niets gevonden over verboden gebieden. Ik verwachtte er met een waarschuwing van af te komen, maar de kustwacht had andere plannen met ons. Ze wilden mijn ID-kaart zien. Die lag in mijn vakantiehuisje. Dat lag vlak bij de baai, dus ik vroeg de mannen achter me aan te varen. Helaas paste hun boot niet onder het bruggetje door en dus spraken we af dat de twee kustwachtmedewerkers naar mijn vakantiehuisje zouden komen met de auto. Ik begon al een beetje nattigheid te voelen: waarom zouden ze zo moeilijk doen tegen een vader en zijn zoon uit een ander land die per ongeluk op een verkeerde plek aan het vissen zijn?
DNA
Na drie kwartier kwamen de mannen bij mijn vakantiehuisje aan en toen begon het feest. Ze vertelden me dat ze me gingen verhoren en dat er via de telefoon een tolk aanwezig zou zijn. Het verhoor duurde twee uur en tijdens het verhoor werd mij verteld dat ik een boete kreeg van 28.200 Zweedse kronen. Dat is 2650 euro! Ik viel bijna achterover van mijn stoel en ik vroeg aan de twee kustwachten of het wel helemaal goed ging in hun bovenkamers. Ze vertelden me dat ze de Zweedse wet navolgden en dat ik een misdaad had begaan. Ik begreep er helemaal niks meer van! Een misdaad? Dit? Ze voegden er nog aan toe dat ze in Zweden met boetes werken die afhankelijk zijn van je salaris. Hoe meer je verdient, hoe hoger de boete is dus. De kustwachten gingen weg en ik ging verbouwereerd op de bank in mijn vakantiehuisje zitten. Na één minuut werd er op de deur geklopt: daar stonden ze weer. Ze waren nog wat vergeten: ze moesten mijn DNA nog afnemen! Toen brak mijn klomp helemaal! Je bent op vakantie met je 10-jarige zoon, lekker aan het vissen, en van het ene op het andere moment ben je een crimineel. Zoals ik al vertelde was dit mijn tiende bezoekje aan het land, en ik had nooit verwacht dit daar mee te moeten maken.
Gevangenisstraf
Dat dit en een aantal andere gebieden voor een bepaalde tijd in het jaar verboden zijn voor visserij op snoek, heeft te maken met de huidige stand van de snoekpopulatie in de Baltische Zee. Deze is al meerdere jaren na elkaar steeds verder aan het afnemen. Dat komt doordat er steeds minder paaiplekken voor de snoek aanwezig zijn, door toedoen van de mens. Ook is de haringstand sterk afgenomen, waardoor zeehonden snoek op hun menukaart hebben gezet. The predator has become the prey! Uiteraard wil ik als snoekvisser graag bijdragen aan het herstel van de snoekpopulatie, maar dan moet dit wel duidelijk uitgedragen worden door de instanties die daar verantwoordelijk voor zijn. Zeker als daar zulke hoge straffen op staan! Ik heb het naderhand nagezocht en het klopt dat vissen in een verboden gebied in Zweden wordt bestempeld als een misdaad. In de wet staat dat als men vist in een verboden gebied en dit expres of door nalatigheid doet, er afhankelijk van de ernst van de overtreding een straf kan worden opgelegd variërend van een boete tot een gevangenisstraf van maximaal een jaar!
Onduidelijkheid
Op het moment dat dit allemaal plaatsvond, had ik niet door wat er allemaal gebeurde. Nadat ik rustig over het voorval had kunnen nadenken echter, begreep ik dat ik werd beschuldigd van een misdaad door nalatigheid. Daar was ik het evenwel grondig mee oneens. De verboden gebieden zijn namelijk niet voorzien van waarschuwingsborden, en als je in het Nederlands op het internet naar verboden gebieden in Blekinge zoekt, vind je niks. Pas als je de zoekterm vertaalt naar het Zweeds, krijg je sites te zien waarop de verboden gebieden aangegeven staan. De informatie op de verschillende sites verschilt echter, en sommige sites zijn gewoon niet bereikbaar. Al met al een zeer onduidelijke situatie dus! De beschuldigingen heb ik dan ook aangevochten in de rechtbank van Karlskrona. De boete is na de rechtszaak gelukkig vernietigd, maar het duurde maanden voordat de zaak afgerond was. Ook heb ik een klacht ingediend bij de Zweedse ombudsman, die vervolgens een onderzoek is gestart naar de DNA-afname. In de daaropvolgende reactie van de kustwacht werd toegegeven dat de DNA-afname disproportioneel en onnodig was in deze zaak, en dat de kustwacht de interne procedures hierover gaat herzien. Ook heb ik de aanklager en de kustwacht een document toegestuurd waarin ik laat zien dat de beschuldiging van nalatigheid onterecht was. Ik hoop dat men daar in de toekomst wat mee gaat doen, want Karlskrona is een populair visgebied, ook voor mensen die niet uit Zweden afkomstig zijn. Het is uiteraard de verantwoordelijkheid van de visser om de regels te kennen van het water waar je gaat vissen. Maar de beheerder van het water is bij wet verplicht de regels die gelden duidelijk en voor iedereen zichtbaar te maken. Dat waren ze hier even vergeten!
Beroemd
Ergens in maart 2025 kreeg ik opeens een telefoontje uit Zweden. Het was de lokale krant P4 Blekinge. Ze hadden mijn klacht aan de ombudsman gelezen, want het rapport van de ombudsman is online openbaar in te zien. Ze wilden me graag interviewen over de situatie. Ik heb toen ’s avonds met die journalisten gebeld en het interview is op de Zweedse radio uitgezonden. Op de avond van het interview met de radio kreeg ik een sms, dit keer van de landelijke Zweedse televisiezender TV4. Ook zij wilden mij interviewen over het voorval. Dat resulteerde in een artikel dat op hun internetpagina werd geplaatst. Ik vond het heel bijzonder om dit allemaal mee te maken. Je gaat lekker een weekje snoeken met je zoon, en opeens ben je onderwerp van gesprek in de Zweedse media. Achteraf klinkt dit misschien gewoon als een spannend verhaal, maar neem van mij aan dat het ook een hoop stress en gedoe veroorzaakt om erachter te komen wat er precies gebeurd is en waar je van beschuldigd wordt. Ook is het lastig om uit te vogelen waar je moet zijn met je vragen en je klachten, en hoe je zoiets moet aanvechten bij een rechtbank in een ander land. Ik weet ook nog steeds niet wat er met mijn DNA is gedaan en wat er verder mee gaat gebeuren… Zo zie je maar weer dat je altijd op je hoede moet zijn wanneer je naar het buitenland gaat om te vissen. Andere cultuur, andere opvattingen, andere regels en wetten. Als je je trip bij een respectabel reisbureau boekt of met een lokale visgids op pad gaat, heb je daar minder last van: die mensen kennen de regels altijd wel. Maar als je alles zelf regelt en alleen op pad gaat, bestaat het gevaar dat je dingen mist. Aanstaande oktober gaan we weer. Het zou mooi zijn als er dan een mooi groot en duidelijk waarschuwingsbord bij de baai staat!
CHECK HET ARTIKEL ONLINE EN RADIO INTERVIEW
