De zomer is nog ver weg en daardoor ook de grote scholen zeebaars waar zoveel vissers in de Lage Landen compleet aan verslingerd zijn. Maar het Labrax-vuur brandt ongenadig door in onze aderen en om dat toch iet of wat te blussen, publiceren we graag een artikeltje van een echte zeebaarsfanaat, Geert van der Meijden. Voor hem is zeebaarsvissen een van de meest veelzijdige visserijen die je kunt doen, en daarover heeft hij het in deze bijdrage…
Tekst en foto’s: Geert van der Meijden.
Ik denk dat velen zich kunnen herkennen in mijn visloopbaan. Ik begon als klein jongetje op voorntjes en snoek, als puber had ik een tijdje andere interesses, toen ging ik studeren en kwam er eveneens niet veel van vissen in huis – tot de coronatijd aanbrak en ik het vissen weer oppakte. Op YouTube keek ik naar de video’s van Joep Steijns en ik dacht: dat wil ik ook! Ik had niet echt vissers onder mijn vrienden, dus wie kon het mij leren? Via internet kwam ik uit bij een cursus van niemand minder dan The Basswhisperer: Joop Folkers. Daar op de pier van Hoek van Holland ving ik mijn eerste zeebaars aan kunstaas, op mijn HTO Nebula. Het betrof een vis van 63 cm en ik was gelijk verkocht. Omdat er al heel veel geschreven is over zeebaarsvissen in dit magazine wil ik het over een andere boeg gooien. Ik zal niet echt een niche beschrijven, maar juist de veelzijdigheid van deze visserij.
Leren vissen op zeebaars
Ik heb uren aan de kant gestaan zonder een tik te voelen, maar juist díe sessies leerden me het meest. Ze hebben me geduld bijgebracht, en vooral respect voor de zee en voor de vis. Onzin, ik ging vloekend in de auto naar huis natuurlijk. Leren deed ik van anderen, waarover later meer. In dit artikel neem ik je mee in mijn aanpak: het materiaal dat ik gebruik, de omstandigheden waarin ik vis, de keuzes die ik maak én de waarden die ik belangrijk vind aan de waterkant. Want zeebaarsvissen is niet alleen een kwestie van techniek, het gaat ook om houding en respect. Ik leer nog iedere sessie, soms omdat ik iets vang, soms omdat ik niks vang. Maar meestal omdat ik graag ga vissen met anderen. Ik heb veel geleerd van mijn vismaten! Die heb ik bijna allemaal leren kennen via social media, en vervolgens weer via via!
Het mooie vind ik dat bijna iedereen zijn “eigen stijl” heeft. Van die verschillende stijlen pik je dan weer iets op wat je toevoegt aan jouw eigen stijl. Heel gaaf vind ik dat! Het verhaal achter de coverfoto van deze editie is er ook zo een. Er stond een 5-6 Bft wind, niet echt een wind waarbij je veel zeebaarsvissers tegenkomt. Een van mijn vismaten wist echter wel waar je met dit weer en tij kans maakt op een mooie baars. Dus trokken wij naar het water, 5-6 Bft in onze nek, golven tot anderhalve meter. Lange slanke pluggen over en langs de structuur trekken was de tactiek. Ik gooide zo ver als ik maar kon. Dat ging vaak goed, maar ook een aantal keer mis, want windknopen deden de lengte van mijn lijn drastisch afnemen. Na mijn favoriete plug geparkeerd te hebben aan de structuur wisselde ik naar een andere plug die nog een tikkeltje langer was. Rustig draaien, actie geven, bam! Vis! En nog een! Mijn maat en ik vingen in 20 minuten tijd drie mooie baarzen, wat een aantal ontzettend mooie foto’s opleverde.
Ontdekken
De invloed van wind en tij is enorm. Daarover is al veel geschreven in andere artikelen, dus ik ga er hier niet te diep op in. Daar waar ik eerst vooral met weinig wind wilde vissen, om het contact met de shad en de bodem goed te kunnen houden, vis ik inmiddels onder alle omstandigheden. Als je enkel vist wanneer de wind goed staat, vallen er namelijk ontzettend veel mooie getijden af! Hetzelfde geldt als je je tot één techniek beperkt. Dat het vissen met shads effectief is, hoef ik niemand te vertellen. Ik deed het dan ook bijna altijd, maar eerlijk is eerlijk: het beperkte wel mijn mogelijkheden. Je vist dan immers vaak alleen op dieper water en met de juiste stroming op het goede moment van het getij. Heel veel water bevis je niet, en je slaat ook een deel van het tij over. Dat kan effectiever en daarmee leuker! Voor mij is dit nu net een van de dingen die zeebaarsvissen zo leuk maken, namelijk dat er zoveel manieren zijn om er een te vangen, en zoveel manieren nog moeten worden ontdekt! Zo is er nu steeds vaker transfer van Japanse technieken of snoekbaarstechnieken naar de zeebaarsvisserij. Niet alles is het proberen waard – zo kun je Texas en Carolina beter overslaan – maar grote swimbaits en weightless shads zie ik steeds vaker voorbijkomen en hangen inmiddels ook bij mij aan de speld.
Materiaal
Je kunt zeebaarsvissen zo duur maken als je zelf wil. In de basis zoek je een spinhengel met een werpgewicht tussen 10 en 40 gram, en een lengte van 2,70 m tot 3,00 m. Hoe strak de hengel is, hangt af van persoonlijke voorkeur, maar zorg dat hij genoeg backbone heeft om een zeebaars die er vandoor gaat te blokken. Merken die ik veel zie aan de waterkant zijn HTO, Major Craft, Tenryu, Zenaq en waar ik zelf mee vis, G-Craft. Op die hengel hoort een betrouwbare 3000/4000-molen (bij een zwaardere hengel zelfs 5000) met daarop een gevlochten lijn PE#1 of PE#1.2. Belangrijk is dat je deze molen na iedere sessie, met je slip dicht, goed afspoelt onder de kraan. Het zoute water vormt namelijk een ware aanslag op je materiaal. Aan het eind van je hoofdlijn komt een fluorocarbon onderlijn tussen de 45/00 en 55/00. Vis je op stekken met minder scherpe structuur, zoals bijvoorbeeld het strand, dan kun je dunner vissen en dat zou ik ook aanraden. Ook op stekken waar je ondieper vist in helder water kan het dunner; in Frankrijk viste ik zelfs met een 20/00-onderlijn. Maak deze onderlijn vast met een goede knoop zoals de FG-knot.
Voor kunstaas geldt eigenlijk hetzelfde: je kunt het zo duur maken als je zelf wil. Om op alles voorbereid te zijn neem ik van alles en nog wat mee in mijn doos. Shads op jigheads vind ik ideaal in stromend water en ze zijn flexibel qua diepte. Mijn favorieten zijn: Fiiish Black Minnow, Roman Made Prologue en Megabass Dark Sleeper. Slanke pluggen zijn perfect voor de zomeravonden als de zeebaars vlak onder het oppervlak aast. Ik vis graag met de Ima Keep 125, de Duo Tide Minnow Slim 140 en de Megabass Oneten SW LBO. Topwaters ontbreken eveneens niet in mijn doosje, want niets genereert zoveel adrenaline als een zeebaars die je kunstaas aan de oppervlakte kapotslaat. Lucky Craft Sammy, G-Craft Zenith en Xorus Asturie zijn top. Tot slot gebruik ik tegenwoordig ook grote swimbaits, zoals de Gan Craft Jointed Claw. Ik ben nog een beetje aan het zoeken hoe en wanneer hiermee te vissen. Tot nu toe krijg ik minder aanbeten, maar het is vaak wel de grotere vis die erop gaat. Veel van mijn aas en materiaal haal ik bij een vriend die het rechtstreeks uit Japan importeert. Dat scheelt een behoorlijke slok op de borrel! Kijk gerust even rond op zijn site: www.uitjapan.nl. En nog een heel belangrijke tip: bespaar in ieder geval niet op goede haken. In een van mijn laatste sessies verloor mijn maat een dikke zeebaars op een zoetwaterplug omdat de dreg uitboog.
Afhankelijk van de stek bepaal je de aanpak grofweg een beetje zo: zoek structuur en gij zult zeebaars vinden.
Kribben en havens
Oké vooruit, ik ga er toch iets dieper op in, omdat ik er zo dol op ben! De verschillende soorten stekken hebben vaak twee dingen met elkaar gemeen: stroming en structuur. Toch moet je je visserij aanpassen aan de omstandigheden. Bevis je een krib met veel water erboven, dan zijn shads aangewezen. Up-tide inwerpen, de shad een aantal keer de krib laten raken, en op tijd de shad een slag liften. Dit spelletje kan met alle soorten shads. Zorg dat je goed contact houdt: dus niet te veel bocht in je lijn. Afhankelijk van diepte en stroming kun je zwaarder vissen, maar vis altijd zo licht mogelijk voor een zo natuurlijk mogelijke presentatie. Hier is ook het zogenaamde tussen-wind-en-water-aanbieden mogelijk. Je probeert dan de shad op de gewenste diepte te houden zonder dat hij veel diepteverschil maakt. Kneiterharde aanbeten verzekerd!
Bevis je echter een krib met weinig water erop, dan ben je beter af met een plug, topwater of weightless shad. Welke van de drie je kiest, is een beetje afhankelijk van het seizoen. Vroeg en laat in het seizoen zijn de pluggen en de weightless shads beter. En ook hier is spektakel verzekerd: als je tijdens het binnendraaien een aanbeet krijgt, is het alsof je je plug aan een vrachtwagen parkeert. In de zomer kan het dan weer helemaal losgaan op topwaters. Dat vind ik persoonlijk toch wel het mooiste, dat ze tot drie keer toe achter je topwater aangaan en dan ineens hangen! Heel gaaf! Zorg dat je presentatie recht bovenop de krib en de paar meters daarachter optimaal is, want daar kun je de aanbeten verwachten. Bij het vissen in de havens is er van alles mogelijk en is het vooral een kwestie van meters maken. Je vindt daar vaak langere structuren en het is echt zoeken naar de vis. Je kunt kiezen voor een presentatie met zowel een plug als shad. Belangrijk is wel dat je om de paar worpen een stuk opschuift. In het donker kun je dichter onder de kant vissen omdat de zeebaars daar dan aast. Pas wel op, want je zit uiteraard sneller vast.
Strand
Het kunstaasvissen op het strand vind ik fantastisch en wordt naar mijn gevoel nog te weinig gedaan. Toch zijn er langs onze kust een flink aantal mooie stekken op de stranden te vinden, waar ook echt grote zeebaarzen huizen. Belangrijk is vooral dat er beweging zit in het water. Dit kan door stroming of door wind. Tot op zekere hoogte is meer wind zelfs beter dan minder wind. Vervolgens zoek je structuur op. Denk dan aan kribben, palen, gezonken boten, bunkerresten en muien. Die muien zijn wat lastiger te vinden; je herkent ze vooral aan de structuur van het wateroppervlak. Op een strook van enkele tot soms tientallen meters breed oogt het water duidelijk onrustiger dan de rest van de kustlijn. Je ziet er veel kleine rimpelingen die kriskras door elkaar lopen. Vaak ligt er ook meer schuim op het water, en dat schuim stroomt zichtbaar naar buiten, richting zee. Daarnaast breken de golven in een mui op een andere manier dan eromheen: ze breken minder krachtig, onregelmatiger, of soms zelfs helemaal niet. Let op met waden, want je wil echt niet ín de mui gaan staan: je kan immers zo naar zee gesleurd worden! Het is ook goed om eens met laag water te gaan kijken. Je ziet dan vaak aan het drooggevallen strand waar de muien zullen zijn met hoog water.
Qua technieken kan je op het strand op allerlei manieren zeebaars vangen. De aanpak verschilt natuurlijk per omstandigheid. Bij een flinke branding gooi ik bijna alleen maar met pluggen. Deze gooi je over of langs de structuur of achter de branding, bij een mui. Bij minder branding kun je, wellicht wadend, ook dichter bij de structuur komen, en dan is een lange shad die je bijna weightless eroverheen vist ook erg goed! In juli, augustus en september kan een topwater over een paar palen onverslaanbaar zijn. Ik had een keer met een paar visvrienden in Zeeland afgesproken. We visten de hele nacht door op allerlei gave stekken. Een paar kleine visjes kregen we gevangen, niet echt iets om over in de Beet te schrijven. Vervolgens zijn we naar het strand gegaan en op een paar palen gaan staan. Met een topwater hadden we in tien minuten vijf mooie vissen. Het kan zomaar gebeuren dus!
Ethiek
Zeebaarsvissen is populairder dan ooit. Stekken die jaren geleden nog rustig waren, zijn tegenwoordig vaak drukbezet. Dat hoeft geen probleem te zijn, zolang we elkaar en de vis ruimte en respect gunnen. Voor mij horen daar een aantal simpele, maar belangrijke regels bij. Ik zou hier onderscheid willen maken tussen respect voor de omgeving, voor de vis en voor elkaar. Laat je plek altijd schoner achter dan je hem aantrof. Neem je eigen afval mee en raap gerust dat lege kunstaaszakje van een ander op. De zee geeft ons prachtige vissen, het minste wat wij kunnen doen is de omgeving respecteren. Zo is een van mijn favoriete topwaterstekken nu een vogelbroedplaats en je mag er niet meer vissen. Balen is het zeker, maar dat hebben we te aanvaarden.
Wat de vis betreft: het zijn slechte jaren met veel druk op de populatie. Sinds ongeveer 2005 is het bestand van de zeebaars in Europa gestaag afgenomen. De universiteit van Wageningen heeft hier onlangs over gepubliceerd. Een belangrijke oorzaak is de hoge visserijdruk (commerciële vangst + recreatief), gecombineerd met een lage aanwas. Het is dus cruciaal dat we ons aan de maatregelen houden die zijn genomen in Nederland: verhoging van de minimummaat (van 36 naar 42 cm), vangstbeperkingen en regulering op beroepsvisserij én sportvisserij. Deze maat van 42 cm is overigens ingesteld omdat vanaf die lengte de vrouwtjes vruchtbaar zijn. Neem je een vis mee die die maat niet haalt, dan eet je een dier op dat waarschijnlijk nog niet eens voor nakomelingen heeft kunnen zorgen. Respecteer de vis. Ga zorgvuldig om met je vangst. Zet deze, na een poosje “op adem komen”, zo snel mogelijk terug. Als je per se een vis mee wil nemen, pak dan iets mee tussen de 42 en 50 cm. De grote vissen zorgen namelijk voor meer nakomelingen per keer. Ik wil ook graag iets kwijt over het hele socialmediagebeuren. We leven in een tijd waarin een foto op Facebook of Instagram binnen no-time tientallen vissers naar dezelfde plek kan lokken. Deel gerust je vangst, maar denk na over de achtergrond of locatie. Tegenwoordig kun je met je telefoon heel makkelijk foto’s bewerken en herkenningspunten weghalen of complete achtergronden vervangen. Ik probeer dit wel altijd te doen!
En ten slotte: een goede stek vind je door tijd te investeren, niet door een screenshot. Als we met z’n allen deze simpele etiquette respecteren, houden we het vissen plezierig, voor onszelf, voor elkaar én voor de volgende generatie. Zeebaarsvissen is voor mij meer dan vissen alleen. Het is avontuur, natuurbeleving, ontspanning en adrenaline in één. De populariteit van de sport brengt uitdagingen met zich mee, maar zolang we met respect omgaan met de vis, de natuur én elkaar, blijft deze visserij puur en magisch. Het is nog even wachten tot de baarzen weer onder de kust komen, maar zodra ze er zijn luidt het devies: pak je hengel, kies je moment en ga op pad. De zeebaars wacht, en geloof me, elke aanbeet is het waard!
