Gidsen, gasten en visgidsen
Het vissen met een visgids is de laatste jaren flink in populariteit toegenomen. Zelf werk ik al als gids sinds… nou, dat is een lang verhaal. Het begon met een Amerikaan die ik rond de plassen van Amsterdam meenam om grote snoeken te vangen. Het ging best goed, maar hij leek niet tevreden over de gear die we gebruikten. Ik had wel een visvinder aan boord, maar geen typische Amerikaanse boot zoals een Nitro of Skeeter. Aan de andere kant vingen we veel grote vissen op het nog onontdekte water, waardoor je de gids en zijn uitrusting snel vergeeft.
Tekst & foto’s: Bertus Rozemeijer
De afgelopen jaren is het aantal visgidsen explosief gestegen, sneller dan het konijnenbestand in Australië. In de loop der tijd heb ik heel wat visgidsen ontmoet en met hen gevist. Van echte toppers tot zelfbenoemde gidsen, en alles daartussenin. Gids zijn is niet zomaar iets; verwacht niet dat je als gids zelf lekker kunt vissen, want zo werkt het niet! Je rol is om je gast de best mogelijke viservaring te bieden. De gast krijgt altijd de beste plek in de boot, en als gids ben je druk bezig om de boot zo te manoeuvreren dat de gasten optimaal kunnen vissen. Natuurlijk vis je ook mee, maar aangezien je meestal met twee gasten vist die de kosten delen, is jouw plek de derde in de boot. Je vist niet voor je gasten, zelfs niet als er een mooie snoek gemist wordt; het blijft de gast die een tweede worp maakt, en ook al zou je het graag willen, je laat de vis met rust.
Een gids is er om zijn gast op de best mogelijke manier te laten vissen.
WAT MAAKT EEN GOEDE VISGIDS?
Als gids heb je je materiaal goed voor elkaar, maar dat maakt je nog geen goede visgids. Je merkt al snel dat het druk is op ons water. Het lijkt wel of er meer kunstaas dan snoek in het water zit, wat het begeleiden van gasten niet makkelijker maakt. Bovendien zijn er talloze manieren om roofvis, vooral snoek, te vangen, afhankelijk van de wateren. Dit kan een reden zijn om je te specialiseren in bepaalde technieken, of je kunt je richten op je sterke punten. Houd er rekening mee dat een bredere vaardigheid in verschillende technieken je meer mogelijkheden biedt om je gasten van dienst te zijn.
Weet ook dat visgids zijn een zwaar beroep is. Voor enkelen is het nauwelijks anders dan een kantoordag. De visboot, je belangrijkste uitrusting, ligt vaak dicht bij huis en al in het water. Voor de meeste gidsen is dat echter niet het geval, en moeten ze een eind rijden om bij het gewenste water te komen. Het is ook een service naar je gasten om hen de keuze te geven waar ze willen vissen, wat vereist dat je een goede kennis van verschillende wateren hebt. Zoals ik zelf heb ervaren, kan dat behoorlijk ver van huis zijn en moet je ook voor accommodatie zorgen, die je met je gasten deelt. Dat is prima, maar vergeet niet dat je gasten op vakantie zijn en mogelijk willen feesten na het vissen. Als gids moet je de volgende dag echter weer fit zijn voor een lange dag op het water.
SUPERGEZELLIG
Ik heb ook een gids meegemaakt die er anders over dacht. In Ierland deelden we een huis met de gids en wilden ’s nachts vliegvissen op zeeforel. Voordat het zover was, introduceerde onze gids een speciaal drankje: bier met een scheut whisky en een beetje Tabasco. Het Ierse bier, Harp, is niet mijn favoriet, dus een alternatief was welkom. Dat ging goed tot er aan de deur gebeld werd; het was de melkman en de zon was al op. Dus die gids nooit meer, al beseften we dat we zelf ook een rol hadden gespeeld. Als visgids drink je ook geen alcohol in de boot. Hoe gezellig het ook is, en hoe groot de vangst ook is, een biertje na afloop is prima, maar een gids die elke vangst viert, is niet ideaal! Gasten mogen daar best iets van zeggen, want je wilt veilig terug naar de haven en vaak ook weer een eind terugrijden. Blijf als gids zo veel mogelijk weg van dit soort zaken. Roken kan ook een probleem zijn. Ik heb zelf astma en iemand anders zijn rook inademen is niet fijn. Tijdens een muskie trip in Wisconsin had ik een gids die veel rookte en ook nog eens de Heer prees. Dat was op zich prima, maar die rook… Op een gegeven moment bood de gids me een sigaar aan, maar ik weigerde vriendelijk met de opmerking: “Nee, bedankt. Als de Heer had gewild dat ik rookte, had Hij me vast met een schoorsteen gezegend.” Het werd daarna stil. Als gids, maar ook als gast, is het goed rekening te houden met mensen die daar problemen mee hebben.
DE BESTE GASTEN
Als gids kom je een breed scala aan vissers tegen. Soms zijn het zeer goede vissers die overwegen om zelf een boot te kopen of die al een boot hebben en nieuwsgierig zijn naar goede stekken. Aan de andere kant zijn er ook absolute beginners, en dat kunnen je beste gasten zijn. Ze staan vaak open voor alle technieken en nemen alles in zich op. Zelfs op matige of slechte visdagen is het een geslaagde dag omdat je ze zoveel informatie kunt geven. Je komt ook vader-kind of man-vrouw teams tegen, en daar moet je rekening mee houden. Houd er rekening mee dat werpend vissen voor sommigen behoorlijk vermoeiend kan zijn, dus let op hun energieniveau. Je merkt het vaak aan de pauzes die ze nemen. Ga dan, zelfs als het maar voor korte tijd is, iets eenvoudigers doen, zoals trollen, zodat ze weer kunnen opladen. Zorg voor een mix van inspannende en ontspannende technieken. Vergeet ook niet dat je ingeschreven bent bij de Kamer van Koophandel en goed verzekerd bent! Ongelukken kunnen altijd gebeuren, vooral op het water. Als gids ben je volledig aansprakelijk, en vooral op ruige, maar nog net ‘doenbare’ dagen moet je voorzichtig zijn.
DURE VISGIDS?
Wat mag je als gast van je gids verwachten? Je hebt een trip geboekt en ontdekt dat het geen koopje is om met een gids op grote vis te gaan. Dit is echter een verkeerde benadering. Tijdens zo’n dag of trip is het vooral belangrijk om zoveel mogelijk van je gids te leren; alles wat je vangt is mooi meegenomen. Dus ga je op zoek naar een gids. Je doorzoekt verschillende websites en kijkt op sociale media naar de recente activiteiten van je potentiële gids. Het zou niet moeilijk moeten zijn om een visgids te vinden die biedt wat je zoekt. Communiceer met de gids over de mogelijkheden en of er een plek voor je is. Heb je een bekende gids in gedachten, denk dan niet dat je meteen een plek hebt! Boeken moet vaak weken of zelfs maanden van tevoren, en als je een specifieke datum in gedachten hebt, kan dat soms een jaar duren! Als dat niet past, moet je bij minder bekende gidsen kijken. Geloof me, minder bekend betekent niet dat je slechter gegidst en gevist wordt, en waarschijnlijk ben je ook goedkoper uit. Houd er echter rekening mee dat gidsen nooit goedkoop zijn, want ze hebben veel kosten.
Denk aan het huren en delen van accommodatie, waarvoor je van tevoren moet reserveren. Dat lijkt misschien eenvoudig, maar op populaire bestemmingen moet dat goed vooruit geregeld zijn. En hoe weet je wat voor weer het wordt? Het kan flink vriezen, waardoor het water onbereikbaar is, en dan heb ik het niet over de wind of mist die veel dagen verpesten. Dit kan ook een aanzienlijk verlies voor de gids betekenen. Je wilt ook vissen in een veilige, ruime en snelle boot, want snelle boten maken grote wateroppervlakten een stuk kleiner. Verplaatsen van stek naar stek betekent tijdwinst, wat meer vistijd oplevert, maar die set-up kost veel geld en wordt afgeschreven. Je gids moet vaak zelf ook lange afstanden rijden. Als de basis acht uur vissen is, kan de ‘werkdag’ snel meer dan tien uur zijn. Denk daar maar eens over na voordat je denkt dat een dag gidsen duur is!
MIDDENFORMAAT KUNSTAAS
Zorg voor je eigen uitrusting, maar het is verstandig om van tevoren met je gids te overleggen welk materiaal – hengels, lijnen op de molen of reel, en kunstaas – het beste past. Ik heb zelf ervaren dat het meegenomen materiaal soms totaal ongeschikt was voor de vis die we probeerden te vangen. Dropshot hengels voor grote snoek? Nee, en ook pilkerhengels van 180 cm die echt voor kabeljauw bedoeld zijn, werden als jerkbait hengels gebruikt. Een goede basis zijn spin- of castinghengels tussen de 210 en 240 cm waarmee je vanaf 50 gram kunt werpen. Je hoeft echt niet de hele dag met groot kunstaas te vissen, want dat houd je vaak niet vol! Met een gewicht van rond de zestig gram is het goed te doen en blijft het leuk om te blijven werpen, ook als de vis niet bijt. Bij slepend vissen mag er iets meer vermogen in zitten, maar overdrijf niet met het formaat kunstaas. Zeer groot kunstaas vangt wel grote vissen, maar verkleint ook je vangkansen. Houd het een beetje in het midden met kunstaas tussen de vijftien en een tikje boven de 20 cm. Dan vang je zowel grote als middelgrote vissen, met kans op mooie snoekbaars en baars.
Een veelgemaakte fout is de overschatting van de kracht van je lijn. Denk niet dat een gevlochten lijn met een trekkracht van 10 kg genoeg is, want een grote snoek lacht je daarom. Denk aan minimaal 15 kg! Natuurlijk is dat anders als je snoekbaars en baars gaat vangen, maar neem contact op met je gids voor de beste materiaalkeuzes. Zo hoef je zelf niet met bergen materiaal te sjouwen, want een boot vol spullen is ook voor de gids niet leuk.
MEEKIJKEN
Probeer tijdens het vissen zoveel mogelijk mee te kijken op de visvinder/GPS. Dat kan tijdens het slepend vissen geen probleem zijn, waardoor je de bodemstructuren zelf goed kunt volgen. Zie je dat het dieper wordt, geef dan wat lijn mee, of als het ondieper wordt, haal dan lijn binnen of breng de hengel omhoog. Je gids merkt dan snel dat je meer bent dan alleen iemand die in de boot zit, wat ook motiverend werkt om er nog meer uit te halen. Dit geldt ook tijdens het werpend vissen. Vraag gewoon veel over de bodemstructuur, de planten en alles wat je wilt weten. Daar is je gids voor, en het helpt ook de gids te motiveren als hij merkt dat je echt betrokken bent. Kijk goed hoe de gids zelf vist, hoe hij zijn kunstaas presenteert en waar hij op de kaart op de GPS heen werpt. Ik heb dit zelf meegemaakt met een gids in Zweden. Natuurlijk vind ik het prima als de gids meevist, maar als hij zegt dat je ‘daarheen’ moet werpen en zelf het tegenovergestelde doet om de vis te vangen waar jij voor betaalt, dan klopt er iets niet. Daarom mijn advies: kijk zoveel mogelijk mee op de visvinder/GPS en ontdek vooraf veelbelovende structuren. De meeste gidsen zijn zich ervan bewust dat jij degene bent die de vis moet vangen, zodat je niet de volgende keer bij een andere gids in de boot stapt.
DE MIST IN…
Een visdag of meerdaagse trip is vooral bedoeld om plezier te hebben. Helaas heb ik vaak gezien dat het plezier in de mist kan verdwijnen door onjuiste kleding. Lekker regenpakken, te weinig kleding en koude voeten door slecht schoeisel kunnen alles bederven. Het is aan jou te bepalen hoe je je kleedt, maar als de gids aangeeft dat hij daar een probleem ziet, geloof hem en pas het aan waar mogelijk. Als alles goed is, kan alleen het weer nog roet in het eten gooien. Als alles dichtgevroren is, zijn we klaar, maar hoe zit het met wind en mist? Op drukbevaren water mag je met minder zicht dan 1000 meter niet het water op. Dat kan flexibel zijn, maar er zijn grenzen die je beter niet kunt overschrijden. Wind is ook een belangrijk punt, vooral in grensgevallen. Als je gids denkt dat er gevist kan worden, ga je mee, maar eenmaal op het water kun je zelf aangeven of je het vertrouwt of niet. Aan de andere kant, als jij denkt ‘dit kan wel’ maar de gids zegt dat het niet meer veilig is, neem dat dan serieus en besef dat er altijd een volgende keer is.
