In Nederland

Dat het toch alweer een aantal jaar behoorlijk krioelt van de gladde haaien in de Oosterschelde, is inmiddels algemeen bekend. Maar die gladde haaien zijn niet de enige zomergasten in opmars in Nederland: ook pijlstaartroggen zwemmen er in steeds grotere getale en zijn een haalbaar doel geworden voor de sportvisser, zowel vanaf de kant als vanaf de boot. Jeff Waleboer vertelt in dit artikel hoe hij deze prachtige dieren met veel succes belaagt…

Tekst en foto’s: Jeff Waleboer.

Pijlstaartroggen… De afgelopen jaren zijn mijn vismaten en ik er meer en meer naar op zoek gegaan en nu kunnen we gerust zeggen dat er veel meer rondzwemmen dan we misschien soms denken. Voornamelijk vanaf de boot, maar ook vanaf de kant zijn ze prima te vangen. En veel heb je niet nodig: zorg voor een ruime hoeveelheid steekzagers en je kunt er al op uit!

Op zoek

Waar ga je de roggen zoeken? Eigenlijk kun je het vandaag de dag heel makkelijk aanpakken: Google! Ga zoeken waar duikers ze gespot hebben. Je zult zien dat er graag over geschreven wordt en soms ook nog wel met een foto of filmpje erbij. Als de duikers er één zien, kun je ervan uitgaan dat er meerdere liggen rond die locatie. Houd er natuurlijk wel rekening mee dat we elkaar niet in de weg moeten gaan zitten, geef elkaar de ruimte. De diepte waar de roggen zich ophouden kan heel erg verschillen per stek. Op de ene stek vissen we op 1,5 meter water, waar het een paar honderd meter verderop juist weer op een meter of 12 te doen kan zijn. Hierin is de ene dag de andere niet.

Op de diepere stekken is het vaak wel zo dat daar ook de gladde haai wat vaker voorbijkomt. Ik zou zeggen: spreid je kansen. Mijn voorkeur gaat wel uit naar een stek met een verloop in de bodem, want vaak geeft dit meer vis dan een grote vlakke plaat. Achterin de Oosterschelde is er een redelijk groot gebied met zandbanken (Dortsman). Tussen de zandbanken in kun je de rog verwachten met laag water, maar ze gaan ook zeker de banken op, op zoek naar eten. En dan is een meter water al voldoende voor hen! Het is dus een kwestie van proberen: op de plaat, net ervoor of in wat dieper water. Helemaal aan de andere kant van de Oosterschelde kan er ook gericht op de rog gevist worden. Dat is dan vaak rond de zogenaamde ‘Plompetoren’. Dat is een niet te missen oude kerktoren, het enige restant van het dorpje Koudekerke. Hier komt het er ook weer op aan om te zoeken naar de onregelmatigheid in de bodem.

Bootvissen

Met de boot maak je meer kans. Zelf kies ik er graag voor om een boot te huren. Dat kan bijvoorbeeld bij ’t Zagertje, van de familie Van Dixhoorn in Yerseke. Zij bieden prima bootjes aan om met zes man er op uit te gaan: er is voldoende ruimte aan boord en ze zijn voorzien van een kaartplotter en een simpele dieptemeter. Deze boten hebben geen hengelsteunen, dus neem een simpele hengelsteun mee die je op de reling kunt draaien, want dat maakt het wel wat makkelijker!

Twee jaar geleden zijn we voor de soortencompetitie een dag op stap geweest met een Van Dixhoorn-boot. De dag begon als een slechte mop: ‘Er zitten drie Hollanders en een Belg op een boot.’ Een deelnemer van de competitie uit België paste namelijk niet meer op een ‘Belgenboot’ en wij hadden nog een plekje vrij. De gezellige Mika Verniest stapte bij ons op; de vriendschap die toen ontstond staat nog als een huis! We zouden deze dag eigenlijk gericht op de ruwe haai gaan proberen, maar het weer was te slecht voor de ruwe haaienstek.

We besloten dus op rog te gaan en zorgden voor een ruime hoeveelheid steekzagers. Die dag brachten we een voertje mee van vermalen krabben in visolie, en daar gooiden we van tijd tot tijd een beetje overboord. Zodra we dat deden begonnen de roggen het goed te doen, en ik ben er dan ook van overtuigd dat dit een verschil kan maken. De les die we die dag kregen was ook wel om eigenlijk altijd twee schepnetten mee te nemen. Vaak krijg je namelijk op meerdere hengels kort na elkaar beet, en dan behoren twee of drie roggen tegelijkertijd aan boord ook zeker tot de mogelijkheden. Meestal gaat het dan om een grote dame gevolgd door een of twee kleinere mannetjes. Het verschil zit hem in de buikvinnen: bij de mannen hangen hier de twee zogenaamde ‘claspers’ tussen. Die dag hebben we allemaal ons deel roggen kunnen vangen van verschillende formaten…

Mocht je het niet helemaal zien zitten om te gaan pionieren (het kan je meezitten en precies goed uitkomen, maar iets nieuws leren kost vaak wat tijd en moeite en niet iedereen kan of wil die investeren), dan zijn er ook enkele charterboten die dagen organiseren om gericht op de roggen te vissen. Een hiervan is de Waypoint van Jacco Noordermeer. Zijn ligplaats is in Vlissingen, maar in de zomer wil hij nog wel eens de overstap maken voor een paar weken naar de Neeltje Jans. Dit schip is van alle gemakken voorzien en Jacco heeft ook de kennis aan boord om er een geslaagde trip van te maken. Houd zijn webpagina of Facebook in de gaten voor meer informatie en reserveringsmogelijkheden.

Voor het vissen op de rog vanaf de boot gebruik ik het liefst een boot-feeder van rond de drie meter. Dat kan dan bijvoorbeeld de Mitchell Bolentino zijn, maar ik vis ook erg graag met de Cinnetic Cross Power. Beide hengels hebben een gevoelige top waarbij zelfs de kleinste aanbeet is te zien, maar ook meer dan genoeg body om een vis te bedwingen. Dat laatste heb je ook echt wel nodig voor een rog die besluit om op de bodem te gaan liggen. Zo’n beest trekt zich dan als het ware vacuüm en dan krijg je hem met een te slappe hengel niet in beweging.

Zeker op dieper water weten roggen erg goed gebruik te maken van de stroming. Soms ben je al enige tijd bezig om hem bij de boot te krijgen en wanneer dat uiteindelijk lukt, trekt hij zo opnieuw een sprint weer terug naar beneden. Het zijn erg sterke vissen. Zelf vis ik het liefst met een lichtere molen zoals de Hart Combat 5000, die ik opspoel met 16 tot 19/100 gevlochten lijn. Het is erg belangrijk dat je een goed werkende slip hebt op de molen. De aanbeet kan zeer subtiel zijn. Soms krijg je slechts hele kleine tikjes (dan gaan ze op het aas liggen waardoor je enkel kleine bewegingen van de hengeltop ziet wanneer de vleugel tegen de lijn aankomt), maar af en toe krijg je ook gewoon een bizarre run zonder dat je ook maar iets zag aankomen.

1 van 2

Montage

De montage is niet complex. Neem zo’n 50 cm 80/100 nylon en knoop aan één kant een tonwartel. Schuif een zogenaamde zip slider op deze lijn en knoop aan de andere kant een speldwartel. Vervolgens neem je een meter 50-70/100 nylon en maak je aan het ene uiteinde daarvan een simpele lus. Die komt aan je speldwartel te hangen, want zo is het na het scheppen van een vis makkelijk om de onderlijn met vis snel los te krijgen van de hengel. Aan de andere kant schuif je eerst een Gamakatsu Octopus Circle (1/0-2/0) op de lijn (dat wordt de pennelhaak) waarna je een Gamakatsu LS-3113R aan het einde knoopt. Om ervoor te zorgen dat de pennelhaak niet te ver gaat schuiven zet ik deze vast met riggum.

Ik maak gebruik van de pennelrig omdat we met het grovere aas vissen en proefondervindelijk kwamen we erachter dat de rog vaker aan de pennelhaak vastzat dan aan de geknoopte. Je zou ook kunnen opteren voor een ‘Dongle rig’ natuurlijk: hierbij kun je een groot stuk aas aanbieden dat net als bij het karperen op een hair zit gebonden. Een verschil is wel dat je in dit casus de lengte van de hair gebruikt om er twee of drie steekzagers tegenaan te binden. Qua werpgewicht ben ik altijd wat aan het zoeken. De ene dag moet het aas doodstil op de bodem liggen met een klapankerlood, en de andere dag pakken ze het terwijl ik het aas laat rollen met een rollood. Het kan behoorlijk stromen in de Oosterschelde en daarom pak ik altijd tussen de 175 en 210 gram, afhankelijk van stek, tij, wind, enzovoort.

Aas

Voor de pijlstaartrog neem ik standaard steekzagers mee, en meer bepaald de grootste die er te vinden zijn. Ik bind er graag twee of drie bij elkaar om een flinke hap aan te kunnen bieden. Deze steekzagers zijn niet altijd even makkelijk te verkrijgen, maar als je tijdig je trip plant kun je ze wel bekomen. Hengelsport Poortvliet in Sint-Annaland en Hengelsport Zeeland in Noordwelle, bijvoorbeeld, kunnen ze heel vaak wel voor je regelen. Maar vergeet zeker Kees Rijnhout in Colijnsplaat niet. Bij hem kun je eigenlijk altijd terecht voor je verse aas, na een telefoontje vaak zelfs op zondag (06-51505731). Behalve zagers kan hij eventueel ook steurgarnalen regelen, en sinds dit jaar kun je ook materiaal halen bij hem. Kees heeft ruime ervaring in de visserij en kan je hier dan ook heel veel over vertellen.

Als je niet aan zagers kunt komen, is dat nog niet het einde oefening. We hebben namelijk ook roggen gevangen op een grote garnaal of krabbetje. Qua geur zullen ze eerder gelokt worden door de zager, maar een garnaal of krab laten de roggen ook zeker niet liggen. In Engeland wordt er ook veel gebruikgemaakt van een stukje vis of inktvis, maar hier heb ik nog geen resultaten mee behaald. Tijdens de eerste pilottrip met Jacco achter de roggen aan op de Oosterschelde, wist Hans Krijger er echter een mooie bijvangstrog uit te toveren op een stukje opgebonden sardinefilet. Het betrof dan een stekelrog en geen pijlstaart, maar dat is zeker ook een erg mooie vis!

Landen

Zorg te allen tijde dat je een groot schepnet bij je hebt! Het is vrijwel onmogelijk een rog te landen vanaf de boot zonder. En dat is niet alleen zo vanwege de gevaarlijke stekel, maar ook vanwege het gewicht van deze gevleugelde vissen. Roggen van 70/80 cm breed zijn absoluut geen uitzondering en deze zitten vaak over de 20 kilogram! Het gebruik van een onthaakmat of beter nog een zogenaamde ‘cradle’, is zeker ook aan te raden. In die laatste blijft de vis ook een stuk beter veilig liggen en kun je als eerste een doek om de stekel binden voordat je de rog gaat onthaken. Probeer de rog zoveel mogelijk op zijn buik te houden in het schepnet, want de slijmlaag op de rug beschadigt erg snel en we willen de rog natuurlijk zo mooi mogelijk weer terugzetten en op de foto krijgen.

Kantvissen

Vanaf de kant kun je ook prima achter de rog aan. Dit is, ik schreef het al, vaak wel iets lastiger en je moet het stellen met minder grote aantallen, maar het is zeker niet onmogelijk. De setup hiervoor is wel net even iets anders. Ik gebruik hier de Vercelli Spyra Imperia en de Vercelli Spyra Grandezza voor. Ook deze hengels geven een super beetregistratie maar hebben toch meer dan genoeg body om de roggen tot overgave te dwingen. Hieronder hang ik de Cinnetic Cayman Black 7000, opgespoeld met 16-19/100 gevlochten lijn. De onderlijnen die ik gebruik vanaf de kant zijn net een beetje anders dan de lijnen die we vanaf de boot gebruiken, omdat we hier een beetje afstand willen kunnen bereiken. De up-and-over-montage vind ik ideaal – ook voorzien van een pennelhaak en geclipt bovenop het lood. Zorg bij het vissen vanaf de dijk voor een stevige driepoot die goed stevig staat (hang er een tas water onder), want de aanbeet is vanaf de kant ook vaak zonder enige genade. Stel je slip zo af dat de stroom de lijn niet afspoelt maar bij een aanbeet wel soepel kan aflopen.

Ga op zoek naar dezelfde stukken als bij het bootvissen, maar let in de Oosterschelde extra op de aanwezigheid van oesters. Met hoogwater zie je deze niet, maar je kunt er wel je vis op verspelen. Aan de ‘Plompetoren’ is het tegenwoordig eigenlijk niet meer te doen om er te vissen vanaf de kant, terwijl dit vroeger een van de betere stekken was. Ga dus eerst eens op je beoogde stek kijken bij laagwater, en zoek dan ook naar kleinere oneffenheden op die te bevissen zandplaat. Een klein slijkgeultje dat 15 cm dieper is dan de rest van de plaat kan zomaar het randje zijn waar de roggen op zoek gaan naar hun voedsel. Maak eens een toertje langs de Schelde rond laagwater en je komt een hele hoop te weten. Aan de achterkant van de Oosterschelde zijn bijvoorbeeld zeker stekken te vinden waar je er wel nog gewoon goed uit kunt komen met vis, maar vergeet vooral de kant van Noord-Beveland niet. Daar zijn ook kilometers dijk te vinden met de ‘slikken’ voor je voeten.

Net buiten de Oosterschelde zijn de roggen natuurlijk ook gewoon te vangen. Denk hierbij aan de pier aan de buitenkant, waar veelal wordt gevist op de gladde haai. Houd je het hier vol om met een steekzager te vissen tussen de haaien door, dan komt die rog ook vanzelf voorbij. Hier is het wel zaak om sneller binnen te draaien, want er ligt een pittig richeltje voor de kant waar die rog of haai maar wat graag achterduikt. Aan de overkant van deze pier ligt het Banjaardstrand, een schitterend stuk strand om de haaien en andere soorten te belagen. Let op dat je hier in de zomermaanden rekening dient te houden met de aanwezige vakantiegangers. Er zijn stukken waar je prima naast de badgasten kunt vissen, maar ook een stuk speciaal voor de zwemmers. Houd rekening met elkaar en blijf weg bij het zwemgedeelte, dat wordt aangegeven met geel-rode vlaggen. Vlak na de zomer willen wij hier nog wel eens in de avond het strand op gaan om er met licht materiaal te vissen. Dat is zeer leuk om te doen! Steevast neemt maatje Robbert dan een paar ons steekzagers mee en is het in het laatste uurtje ‘Go Big or Go Home’. Dan worden er twee tot drie zagers opgebonden tot een waar feestmaal voor de rog, en dat levert vaak succes op! Kijk echter niet vreemd op als je een mooie baars of haai als bijvangst krijgt op de zagers, want ook die lusten ze allemaal.